Mineralen op landbouwgrond (bodembalansen) 1990-2014


In deze tabel vindt u cijfers over overschotten van de mineralen stikstof, fosfor en kalium op landbouwgrond aan de hand van bodembalansen. In deze balansen wordt de aanvoer naar de bodem (uit dierlijke mest, kunstmest en overige bronnen, maar ook door neerslag (depositie)) met de afvoer (via de gewasopbrengst) verrekend om het overschot te berekenen.

Van deze overschotten komt een deel in het grond- en oppervlaktewater terecht via emissies door de landbouw (meemesten van sloten, lozingen in het spui- en drainagewater uit de glastuinbouw, en erfafspoeling) en via uit- en afspoeling uit landbouwgrond.

Bij stikstof treedt bovendien vervluchtiging op, waardoor stikstof verdwijnt in de lucht. Behalve ammoniak (NH3)-vervluchtiging uit dierlijke mest, kunstmest en bij de conservering van gewassen (snijmaïs en gras), vervluchtigt stikstof ook in de vorm van andere verbindingen (distikstofoxide (N2O), stikstofgas (N2) en stikstofoxiden (NOx)) bij de bewaring van mest in stallen en mestopslagen. Ook vindt in de bodem omzetting plaats van nitraat (NO3) door bacteriën, waardoor stikstof in de vorm van het onschuldige stikstofgas (N2) of het broeikasgas (N2O) naar de lucht ontsnapt (denitrificatie). Slechts een deel van deze stikstofverliezen naar de lucht, komt in de vorm van neerslag weer terecht op landbouwgrond (retourstroom). Wat zich uiteindelijk in de bodem ophoopt (accumulatie) is dus kleiner dan het berekende overschot.

Gegevens beschikbaar van 1990 tot en met 2014.

Status van de cijfers:
De gegevens over 2014 zijn voorlopig. Aangezien deze tabel is stopgezet, worden de gegevens niet meer definitief gemaakt.

Wijzigingen per 1 juli 2016:
Geen, deze tabel is stopgezet. Deze tabel wordt opgevolgd door Mineralenbalans landbouw, zie paragraaf 3.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Niet meer van toepassing.

Mineralen op landbouwgrond (bodembalansen) 1990-2014

Mineralen Perioden Aanvoer mineralen naar bodemDierlijke mestTotaal excretie (mln kg) Dierlijke mestAmmoniakvervluchtigingTotaal vervluchtiging (mln kg) Dierlijke mestAmmoniakvervluchtigingStal, mestopslag en beweiding (mln kg) Dierlijke mestAmmoniakvervluchtigingAanwending (mln kg) Aanvoer mineralen naar bodemDierlijke mestOverige stikstofvervluchtiging (mln kg) Aanvoer mineralen naar bodemDierlijke mestNetto export dierlijke mest (mln kg) Aanvoer mineralen naar bodemDierlijke mestAanvoer dierlijke mest naar bodem (mln kg) Aanvoer mineralen naar bodemKunstmestTotaal kunstmest (mln kg) Aanvoer mineralen naar bodemKunstmestAmmoniakvervluchtiging (mln kg) Aanvoer mineralen naar bodemKunstmestAanvoer kunstmest naar bodem (mln kg) Aanvoer mineralen naar bodemOverige mineralen aanvoer naar bodemTotaal overige aanvoer (mln kg) Overige mineralen aanvoer naar bodemRetourstroom uit gewassenTotaal retourstroom (mln kg) Overige mineralen aanvoer naar bodemRetourstroom uit gewassenSchuimaarde (mln kg) Overige mineralen aanvoer naar bodemRetourstroom uit gewassenCompost (excl. GFT-compost) (mln kg) Overige mineralen aanvoer naar bodemRetourstroom uit gewassenChampost (mln kg) Overige mineralen aanvoer naar bodemRetourstroom uit gewassenZaai- en pootgoed (mln kg) Overige mineralen aanvoer naar bodemRetourstroom uit gewassenConserveringsverlies (mln kg) Overige mineralen aanvoer naar bodemOverige bronnenTotaal overige bronnen (mln kg) Overige mineralen aanvoer naar bodemOverige bronnenZuiveringsslib (mln kg) Overige mineralen aanvoer naar bodemOverige bronnenBestrijdingsmiddelen (mln kg) Overige mineralen aanvoer naar bodemOverige bronnenBiologische stikstofbinding (mln kg) Overige mineralen aanvoer naar bodemOverige bronnenGFT-compost (mln kg) Aanvoer mineralen naar bodemSubtotaal aanvoer naar bodem (mln kg) Afvoer mineralen met gewassenTotaal afvoer gewassen (mln kg) Afvoer mineralen met gewassenAkkerbouwgewassenTotaal akkerbouwgewassen (mln kg) Afvoer mineralen met gewassenAkkerbouwgewassenSnijmaïs (mln kg) Afvoer mineralen met gewassenAkkerbouwgewassenTarwe (mln kg) Afvoer mineralen met gewassenAkkerbouwgewassenAardappelen (mln kg) Afvoer mineralen met gewassenAkkerbouwgewassenSuikerbieten (mln kg) Afvoer mineralen met gewassenAkkerbouwgewassenOverige akkerbouwgewassen (mln kg) Afvoer mineralen met gewassenGraslandgewassenTotaal graslandgewassen (mln kg) Afvoer mineralen met gewassenGraslandgewassenHooi (mln kg) Afvoer mineralen met gewassenGraslandgewassenKuilgras (mln kg) Afvoer mineralen met gewassenGraslandgewassenWeidegras (mln kg) Afvoer mineralen met gewassenTuinbouwgewassenTotaal tuinbouwgewassen (mln kg) Afvoer mineralen met gewassenTuinbouwgewassenGroente en fruit (mln kg) Afvoer mineralen met gewassenTuinbouwgewassenOverige tuinbouwgewassen (mln kg) Emissie naar bodem en water (mln kg) Depositie (neerslag)Totaal depositie (mln kg) Depositie (neerslag)Bijdrage van de landbouw (mln kg) Depositie (neerslag)Bijdrage van niet-landbouw (mln kg) Bruto belasting (mln kg) Netto belastingTotaal netto belasting (mln kg) Netto belastingEmissie naar water (mln kg) Netto belastingUit- en afspoeling (mln kg) Netto belastingAccumulatie en afvoer denitrificatieTotaal accumulatie en afvoer denitrif. (mln kg) Netto belastingAccumulatie en afvoer denitrificatieAfvoer van N2O door denitrificatie (mln kg) Netto belastingAccumulatie en afvoer denitrificatieAfvoer van overige N door denitrificatie (mln kg) Netto belastingAccumulatie en afvoer denitrificatieAccumulatie in de bodem (mln kg) Netto N-verlies door vervluchtiging (mln kg) Overschot landbouwgrond (mln kg)
Stikstof (N) 1990 691 271 96 174 12 6 403 395 11 384 38 18 1,3 2,0 2,0 1,0 12 20 5,0 1 14 0,0 825 520 109,0 31,0 19,2 21,1 18,1 19,6 402,7 11,2 161,5 230,0 8,2 8,2 . 305 82 50 32 907 387 8 59 320 20 . . 256 643
Stikstof (N) 1995 680 156 93 63 12 25 487 388 12 377 37 19 1,3 2,0 3,5 2,5 10 18 1,5 1 13 2,0 901 472 112,1 32,3 22,2 24,2 13,5 19,9 348,2 10,0 129,8 208,4 11,8 8,8 3,0 429 76 40 36 977 505 6 84 415 19 . . 149 654
Stikstof (N) 2000 549 118 67 51 10 19 402 322 10 312 39 20 1,4 2,0 3,1 2,5 11 19 1,5 1 13 3,2 753 429 114,1 35,8 21,7 26,0 12,1 18,5 302,5 7,5 155,1 139,9 12,6 9,0 3,6 324 67 34 33 820 391 4 88 298 16 . . 115 506
Stikstof (N) 2005 479 98 56 42 9 19 353 262 11 251 40 22 1,2 2,0 4,1 2,5 12 18 1,2 1 13 2,9 644 380 110,8 40,4 20,9 21,7 10,7 17,1 257,7 9,2 138,6 109,9 11,2 7,4 3,8 264 56 25 31 700 320 4 47 269 13 . . 105 425
Stikstof (N) 2010 490 90 55 35 9 63 327 205 8 197 36 20 0,9 2,0 3,2 14 16 0,9 . 12 3,4 560 385 113,6 44,7 24,4 21,9 9,0 13,6 258,8 4,2 169,8 84,8 12,6 8,6 4,0 175 48 20 28 608 223 3 54 166 11 . . 101 325
Stikstof (N) 2013 473 78 45 33 9 68 318 192 11 180 36 19 1,0 2,0 2,2 14 17 1,2 . 12 3,8 535 383 108,6 40,5 23,8 21,0 9,7 13,6 261,1 4,8 182,7 73,6 13,2 9,3 4,0 152 40 18 22 575 192 3 42 147 10 . . 94 286
Stikstof (N) 2014* 488 81 47 35 10 68 329 192 11 180 36 19 1,0 2,0 2,2 14 17 1,2 . 12 3,8 546 425 108,9 38,1 23,2 22,7 11,6 13,3 302,0 3,9 212,8 85,2 13,6 9,8 3,8 121 40 18 22 586 162 3 42 116 11 . . 98 260
Fosfor (P) 1990 100 1 99 32 32 7 3 1,5 0,5 1,0 0,2 3 3,0 0 0,0 138 65 20,5 5,4 3,6 4,2 4,3 3,0 41,7 1,3 17,3 23,1 2,6 2,6 . 73 1 0 1 139 74 1 3 69 71 74
Fosfor (P) 1995 94 5 89 26 26 5 3 1,5 0,5 1,1 0,4 1 0,4 0 0,4 120 57 18,3 4,1 4,0 3,7 3,2 3,3 35,3 1,2 13,9 20,2 3,4 2,8 0,6 63 0 0 0 120 63 1 4 58 59 63
Fosfor (P) 2000 83 7 76 26 26 5 4 1,6 0,5 1,1 0,4 1 0,5 0 0,6 107 60 19,5 5,5 3,9 4,1 2,7 3,3 37,0 0,9 19,1 17,0 3,5 2,8 0,7 47 0 0 0 107 47 1 5 41 42 47
Fosfor (P) 2005 74 7 67 20 20 5 3 1,4 0,5 1,1 0,4 1 0,5 0 0,6 92 55 18,8 6,2 3,8 3,4 2,4 3,0 33,5 1,1 17,3 15,1 2,5 1,8 0,7 37 0 0 0 92 37 1 3 33 34 37
Fosfor (P) 2010 78 16 62 12 12 3 2 0,9 0,5 0,6 1 0,3 0 0,6 78 54 18,9 6,9 4,2 3,4 2,1 2,3 32,2 0,5 20,0 11,7 2,7 2,0 0,7 24 0 0 0 78 24 1 4 19 20 24
Fosfor (P) 2013 72 17 55 4 4 4 2 1,2 0,5 0,4 1 0,3 0 0,9 64 53 18,4 6,7 4,0 3,3 2,3 2,2 32,0 0,6 21,4 10,1 2,9 2,2 0,7 11 0 0 0 64 11 1 4 6 6 11
Fosfor (P) 2014* 75 17 58 4 4 4 2 1,2 0,5 0,4 1 0,3 0 0,9 67 64 19,5 7,2 3,9 3,6 2,7 2,1 41,7 0,5 28,1 13,1 3,0 2,3 0,7 3 0 0 0 67 3 1 4 -2 -2 3
Kalium (K) 1990 533 3 530 79 79 5 4 0,3 1,0 2,0 1,0 1 1,0 0 0,0 614 468 110,0 32,4 4,8 31,7 25,9 15,2 345,4 11,1 141,8 192,5 12,9 12,9 . 145 10 0 10 624 155 . . . . 155
Kalium (K) 1995 548 13 535 55 55 10 8 0,3 1,0 4,3 2,3 1 . 0 1,2 599 443 105,5 33,0 4,9 30,8 19,3 17,5 320,5 10,0 125,3 185,2 16,9 13,9 3,0 156 10 0 10 609 166 . . . . 166
Kalium (K) 2000 465 11 454 41 41 9 7 0,3 1,0 3,4 2,3 2 . 0 1,8 504 414 97,0 29,4 4,8 38,2 14,1 10,5 298,8 7,5 151,4 139,9 17,7 14,1 3,6 91 10 0 10 514 101 . . . . 101
Kalium (K) 2005 434 9 425 37 37 10 8 0,3 1,0 4,6 2,3 2 . 0 2,1 472 397 96,4 37,2 4,9 31,9 12,5 9,9 286,1 9,3 147,3 129,5 14,1 10,4 3,7 75 10 0 10 482 85 . . . . 85
Kalium (K) 2010 434 34 400 43 43 5 3 0,2 1,0 2,0 2 . 0 2,3 448 385 93,5 38,0 5,8 30,1 11,1 8,5 276,1 4,6 169,6 101,9 15,1 11,3 3,8 64 10 0 10 458 74 . . . . 74
Kalium (K) 2013 429 34 395 15 15 6 3 0,2 1,0 2,0 3 . 0 2,8 416 381 91,2 36,9 4,9 28,9 12,0 8,4 275,3 5,4 178,6 91,3 14,8 12,1 2,7 35 10 0 10 426 45 . . . . 45
Kalium (K) 2014* 449 34 415 15 15 6 3 0,2 1,0 2,0 3 . 0 2,8 436 447 94,6 35,9 4,8 31,2 14,3 8,3 335,8 4,2 219,0 112,5 16,4 12,8 3,6 -10 10 0 10 446 0 . . . . 0
Bron: CBS.
Verklaring van tekens