Economisch beeld minder positief

© Hollandse Hoogte / Robin Utrecht
Het conjunctuurbeeld volgens de Conjunctuurklok van het CBS is in december minder positief dan een maand eerder, meldt het CBS. In de Conjunctuurklok van medio december presteerden 10 van de 13 indicatoren beter dan hun langjarige trend.

De Conjunctuurklok is een hulpmiddel voor het bepalen van de stand en het verloop van de Nederlandse conjunctuur. In de Conjunctuurklok komt vrijwel alle belangrijke economische informatie samen die het CBS tijdens de afgelopen maand c.q. het afgelopen kwartaal heeft gepubliceerd. Het conjunctuurbeeld volgens de Conjunctuurklok betreft een macro-economisch beeld en het gaat niet in gelijke mate op voor alle huishoudens, bedrijven of regio’s. 

Conjunctuurklokindicator (ongewogen gemiddelde van de indicatoren in de Conjunctuurklok)
jaarmaandcyclus (afwijking van de langetermijntrend (=0))
2014januari-0,9
2014februari-0,85
2014maart-0,82
2014april-0,81
2014mei-0,8
2014juni-0,79
2014juli-0,78
2014augustus-0,76
2014september-0,75
2014oktober-0,73
2014november-0,7
2014december-0,66
2015januari-0,62
2015februari-0,57
2015maart-0,52
2015april-0,47
2015mei-0,42
2015juni-0,37
2015juli-0,33
2015augustus-0,29
2015september-0,26
2015oktober-0,25
2015november-0,23
2015december-0,21
2016januari-0,22
2016februari-0,2
2016maart-0,19
2016april-0,17
2016mei-0,12
2016juni-0,09
2016juli-0,06
2016augustus0
2016september0,04
2016oktober0,07
2016november0,13
2016december0,17
2017januari0,21
2017februari0,27
2017maart0,33
2017april0,35
2017mei0,45
2017juni0,47
2017juli0,5
2017augustus0,56
2017september0,6
2017oktober0,64
2017november0,69
2017december0,74
2018januari0,79
2018februari0,85
2018maart0,89
2018april0,88
2018mei0,95
2018juni0,95
2018juli0,96
2018augustus0,96
2018september0,96
2018oktober0,93
2018november0,9
2018december0,87
2019januari0,81
2019februari0,81
2019maart0,74
2019april 0,7
2019mei0,73
2019juni0,66
2019juli0,69
2019augustus0,64
2019september0,59
2019oktober0,56
2019november0,7
2019december0,54
2020januari0,54
2020februari0,5
2020maart0,44
2020april0,41
2020mei-1,05
2020juni-1,98
2020juli-1,57
2020augustus-1,55
2020september-1,19
2020oktober-1,04
2020november-0,74
2020december-0,66
2021januari-0,59
2021februari-1
2021maart-0,73
2021april-0,76
2021mei-0,33
2021juni-0,09
2021juli0,28
2021augustus0,68
2021september0,75
2021oktober0,81
2021november0,95
2021december0,82

Producenten positiever, consumenten negatiever

Consumenten waren in december opnieuw negatiever dan in de maand ervoor. Het consumentenvertrouwen lag ver onder het gemiddelde van de afgelopen twintig jaar. Producenten waren in november positiever dan in oktober. Hun vertrouwen lag op het hoogste niveau sinds de start van het onderzoek in 1985.

Consumenten- en producentenvertrouwen (seizoengecorrigeerd)
jaarmaandConsumentenvertrouwen (gemiddelde van de deelvragen)Producentenvertrouwen (gemiddelde van de deelvragen)
2017januari216
2017februari227
2017maart247,8
2017april268,3
2017mei236,1
2017juni237,2
2017juli256,6
2017augustus265,4
2017september238,5
2017oktober238,2
2017november229,1
2017december258,9
2018januari2410,3
2018februari2310,9
2018maart249,5
2018april258,2
2018mei239,8
2018juni237,7
2018juli236,3
2018augustus215,9
2018september195,7
2018oktober155,9
2018november137,2
2018december97,5
2019januari05,8
2019februari-26,3
2019maart-46,1
2019april-36,7
2019mei-34,7
2019juni 03,3
2019juli23,9
2019augustus03,9
2019september-23,3
2019oktober-13,6
2019november-22,8
2019december-22,9
2020januari-32,5
2020februari-23,7
2020maart-20,2
2020april-22-28,7
2020mei-31-25,1
2020juni-27-15,1
2020juli-26-8,7
2020augustus-29-5,4
2020september-28-4,8
2020oktober-30-5,6
2020november-26-3,8
2020december-20-0,4
2021januari-190,6
2021februari-190,1
2021maart-183,4
2021april-146,5
2021mei-98,8
2021juni-311,5
2021juli-412,3
2021augustus-69,6
2021september-511,1
2021oktober-1012,3
2021november-1912,7
2021december-25

Consumptie huishoudens groeit, investeringen krimpen

In oktober 2021 hebben consumenten 8,5 procent meer besteed dan in oktober 2020. Vooral aan diensten en duurzame goederen gaven ze meer uit. In vergelijking met oktober 2019 besteedden consumenten 1,8 procent meer in oktober 2021.

Het volume van de goederenexport was in oktober 0,1 procent groter dan in oktober 2020. Er zijn onder andere meer metaalproducten geëxporteerd, maar minder aardolieproducten en transportmiddelen. Ten opzichte van oktober 2019 lag de export bijna 3 procent hoger.

In oktober 2021 was het volume van de investeringen in materiële vaste activa 2,0 procent kleiner dan een jaar eerder. Vooral de investeringen in infrastructuur en personenauto’s waren lager dan een jaar eerder. In woningen is echter meer geïnvesteerd. Ten opzichte van oktober 2019 lagen de investeringen bijna 8 procent lager.

Productie industrie groeit met bijna 10 procent in oktober

De gemiddelde dagproductie van de Nederlandse industrie was in oktober 9,9 procent hoger dan in oktober 2020. Een maand eerder kwam de groei uit op 11,6 procent.

Meer faillissementen in november

Er zijn in november 57 bedrijven meer failliet verklaard, voor zittingsdagen gecorrigeerd, dan in oktober. Het aantal uitgesproken faillissementen is echter nog laag vergeleken met de periode voor het uitbreken van corona.

Prijsstijging koopwoningen op recordniveau

Bestaande koopwoningen waren in november 20,1 procent duurder dan een jaar eerder. Dat is een evenaring van de grootste prijsstijging sinds de start van de statistiek in 1995. Ook in februari 2000 kwam de prijsstijging op 20,1 procent uit.

Meer gewerkte uren, meer vacatures, minder werklozen

Werknemers en zelfstandigen werkten in het derde kwartaal van 2021 in totaal ongeveer 3,5 miljard uur. Dat is, gecorrigeerd voor seizoensinvloeden, 1,8 procent meer dan een kwartaal eerder.

In de afgelopen drie maanden daalde het aantal werklozen met gemiddeld 17 duizend per maand en kwam daarmee in november uit op 251 duizend. Dat is 2,7 procent van de beroepsbevolking, het laagste maandcijfer sinds de start van de meting in 2003.

Eind september stonden er 371 duizend vacatures open, 45 duizend meer dan aan het eind van het tweede kwartaal. Hiermee wordt het recordhoogte van het vorige kwartaal (327 duizend) overtroffen.

De omzet van uitzendbureaus en arbeidsbemiddeling steeg in het derde kwartaal 2021 met 2,8 procent in vergelijking met een kwartaal eerder. Ten opzichte van een jaar eerder groeide de omzet met 14,2 procent.

Bruto binnenlandse product (volume), seizoengecorrigeerd
JaarKwartaalIndex (2015=100)
20141e kwartaal97,3
20142e kwartaal97,9
20143e kwartaal98,1
20144e kwartaal99
20151e kwartaal99,6
20152e kwartaal99,9
20153e kwartaal100,2
20154e kwartaal100,3
20161e kwartaal101,2
20162e kwartaal101,4
20163e kwartaal102,6
20164e kwartaal103,4
20171e kwartaal103,9
20172e kwartaal104,9
20173e kwartaal105,6
20174e kwartaal106,5
20181e kwartaal106,9
20182e kwartaal107,5
20183e kwartaal107,9
20184e kwartaal108,4
20191e kwartaal109
20192e kwartaal109,5
20193e kwartaal109,9
20194e kwartaal110,4
20201e kwartaal108,6
20202e kwartaal99,5
20203e kwartaal107
20204e kwartaal107
20211e kwartaal106,2
20212e kwartaal110,2
20213e kwartaal112,5

Bbp groeit met 2,1 procent in derde kwartaal 2021

Volgens de tweede berekening van het CBS is het bruto binnenlands product (bbp) in het derde kwartaal van 2021 met 2,1 procent gegroeid ten opzichte van een kwartaal eerder. Dat is vooral toe te schrijven aan een stijging van de consumptie door huishoudens. Ook de consumptie van de overheid droeg positief bij. Ten opzichte van het derde kwartaal 2020 was de omvang van het bbp 5,2 procent groter.