Kwaliteit Nederlandse export in internationale top 5

Als het gaat om de kwaliteit van de goederenexport staat Nederland volgens een rangschikking van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) internationaal op de vierde plek. Nederland exporteert betere producten naar rijkere en verder weg gelegen landen. Dit meldt het CBS in de internationaliseringsmonitor Kwaliteitseisen in Handelsbeleid, waarin de kwaliteit van de Nederlandse goederenexport is onderzocht.
Van de 165 landen die het IMF in 2014 scoorde op exportkwaliteit, staat Nederland op de vierde plek na Luxemburg, Hongkong en Singapore. Kwaliteit heeft hier betrekking op alle aspecten waarvoor consumenten meer willen betalen. Naast zichtbare en meetbare kenmerken, spelen ook minder tastbare aspecten als marketing een rol bij het bepalen van de kwaliteit.

Nederlandse uitvoerders excelleren ten opzichte van exporteurs in andere landen vooral in productgroepen als dierlijke en plantaardige oliën en vetten, aardolie en aanverwante geraffineerde producten en non-ferrometalen. Bij de export van producten op basis van aardolie voert Nederland zelfs de ranglijst aan. De Nederlandse export van machines en vervoermaterieel scoort naar verhouding het laagst als het gaat om exportkwaliteit. Op dit gebied doen Duitsland, Zuid-Korea, Japan en de VS het beter. Niettemin zijn de uitgevoerde machines en vervoermaterieel uit Nederland van betere kwaliteit dan die uit ruim drie kwart van alle landen die deze producten exporteren.

020206NLExportkwaliteit naar land, 2014 Exportkwaliteitsindex Bron: IMF 0,3-0,5 0,5-0,6 0,6-0,7 0,7-0,8 0,8-0,9 0,9-1,0 1,0-1,1 OnbekendExportkwaliteit naar land, 2014ExportkwaliteitsindexBron: IMF0,3-0,50,5-0,60,6-0,70,7-0,80,8-0,90,9-1,01,0-1,1Onbekend

Ruim drie kwart export bestaat uit kwalitatief mindere producten

Op basis van de Nederlandse cijfers over internationale handel in goederen kan per exporttransactie een prijs per eenheid product worden berekend. Als ogenschijnlijk identieke producten een verschillende exportprijs hebben en het verschil niet verklaard kan worden door product-, exportland- en bedrijfskenmerken, wijst dit op kwaliteitsverschillen. Hoe groter het prijsverschil tussen ogenschijnlijk gelijkwaardige producten, hoe groter het verschil in kwaliteit. Zo bezien halen Nederlandse exporteurs ruim drie kwart van hun exportomzet uit het verhandelen van hun kwalitatief mindere aanbod. Lage kwaliteit is daarbij relatief en gaat op voor de onderlinge vergelijking van Nederlandse waar. Aangezien de Nederlandse exportkwaliteit wereldwijd in de top vijf staat, zijn deze producten internationaal bezien niet per se van lage kwaliteit.

Verdeling exportomzet naar relatieve kwaliteit van geëxporteerde producten, 2017
Kwaliteitaandeel exportwaarde
Lage exportkwaliteit75
Gemiddelde exportkwaliteit18
Hoge exportkwaliteit6

Betere producten naar rijkere landen en landen verder weg

Bedrijven exporteren over het algemeen producten van betere kwaliteit naar rijkere landen en landen die verder weg liggen. In rijkere landen zijn consumenten immers vaker in staat een groter deel van hun inkomen aan producten van betere kwaliteit te besteden. Als bedrijven hogere kwaliteit naar verder weg gelegen landen exporteren, kunnen ze makkelijker hogere eenheidsprijzen vragen om, onder andere, de hogere transportkosten te dekken.

Zo ligt de doorsnee (mediane) kwaliteit van de Nederlandse export van fietsen hoger voor de Verenigde Staten dan voor meer nabije landen als Noorwegen en Groot-Brittannië, terwijl het ontwikkelingsniveau van Noorwegen en de Verenigde Staten, gemeten in het bbp per hoofd, vergelijkbaar is. De rol van afstand kan soms zelfs groter zijn dan die van het ontwikkelingsniveau. Zo blijkt de mediane fiets die wordt geëxporteerd naar China van hogere kwaliteit te zijn dan die van het doorsnee Nederlandse rijwiel dat naar de rijkere Britse markt gaat. De rol van het inkomen van een land is duidelijker bij landen die op vergelijkbare afstand van Nederland liggen. Zo is de mediane fiets voor Ghana van mindere kwaliteit dan die voor de VS.

Mediane exportkwaliteit van fietsen naar land, 2017
LandExportkwaliteitsindex (exportkwaliteitsindex)
Ghana0,37
Groot-Brittannië 0,38
Noorwegen0,60
China0,67
Verenigde Staten0,73

Relevante links