Opnieuw meer passagiers nationale luchthavens

© CBS / Nikki van Toorn
Het aantal aangekomen en vertrokken passagiers op de nationale luchthavens lag in het vierde kwartaal van 2018 4,1 procent hoger dan een jaar eerder. De hoeveelheid vervoerde goederen steeg met 0,5 procent. De dienstverlenende bedrijven binnen de luchtvaart zetten dit kwartaal 7,8 procent meer om. Dit meldt het CBS op basis van de nieuwste kwartaalcijfers.

Amsterdam Schiphol en de overige nationale luchthavens verwerkten in het vierde kwartaal van 2018 18,8 miljoen passagiers, 4,1 procent meer dan in hetzelfde kwartaal in 2017. Net als in het vorige kwartaal waren de cijfers positief voor alle vijf de nationale luchthavens. Over heel 2018 steeg het totaal aantal passagiers met 4,5 procent.
Amsterdam Schiphol groeide in 2018 met 3,7 procent in vergelijking met 2017. In Eindhoven lag het aantal passagiers 9,4 procent hoger dan in 2017. Rotterdam The Hague kreeg 10,1 procent meer passagiers te verwerken. De relatief kleine luchthavens Groningen Eelde en Maastricht Aachen telden in dezelfde periode respectievelijk 13,3 en 64,1 procent meer passagiers.

Aangekomen en vertrokken passagiers op nationale luchthavens (% verandering t.o.v. jaar eerder)
JaarKwartaalOntwikkeling
20141e kwartaal5,4
2e kwartaal4,6
3e kwartaal4,5
4e kwartaal5,7
20151e kwartaal4,1
2e kwartaal6,2
3e kwartaal6,4
4e kwartaal7,2
20161e kwartaal12,2
2e kwartaal6,3
3e kwartaal7,6
4e kwartaal10,0
20171e kwartaal9,0
2e kwartaal10,7
3e kwartaal6,8
4e kwartaal7,4
20181e kwartaal8,2
2e kwartaal4,0
3e kwartaal2,6
4e kwartaal4,1

Aantal passagiers Schiphol groeit minder

In het vierde kwartaal verwerkte Schiphol 17 miljoen passagiers. Dit was 3,5 procent meer dan in hetzelfde kwartaal een jaar eerder. Al sinds het derde kwartaal van 2010 groeit het aantal aangekomen en vertrokken passagiers op Schiphol. Sinds het tweede kwartaal van 2018 vlakt deze groei echter af.
De verminderde groei van het aantal aangekomen en vertrokken passagiers heeft te maken met de wettelijke bovengrens van het aantal vliegtuigbewegingen binnen het handelsverkeer, maximaal 500 duizend per jaar tot 2020. In 2018 steeg het aantal vliegtuigbewegingen (starts en landingen) met een half procent tot ruim 499 duizend bewegingen.

Vliegtuigbewegingen op Amsterdam Schiphol (% verandering t.o.v. jaar eerder)
JaarKwartaalOntwikkeling
20141e kwartaal3,5
2e kwartaal1,8
3e kwartaal3,0
4e kwartaal3,3
20151e kwartaal2,2
2e kwartaal3,2
3e kwartaal2,6
4e kwartaal3,3
20161e kwartaal6,6
2e kwartaal6,5
3e kwartaal7,5
4e kwartaal6,1
20171e kwartaal5,0
2e kwartaal4,1
3e kwartaal2,4
4e kwartaal3,0
20181e kwartaal3,6
2e kwartaal-0,8
3e kwartaal-1,4
4e kwartaal2,0

75 procent meer passagiers op Maastricht Aachen

De relatief kleine luchthaven Maastricht Aachen liet in het vierde kwartaal van 2018 met 74,7 procent de grootste groei zien. Hiermee kwam deze luchthaven dat kwartaal uit op 45 duizend reizigers. Op luchthaven Eindhoven, de tweede luchthaven van Nederland, stijgt het aantal passagiers al sinds het derde kwartaal van 2009 elk kwartaal, met uitzondering van het tweede kwartaal in 2016, toen er werkzaamheden aan de start- en landingsbaan plaatsvonden. In het vierde kwartaal van 2018 vlogen ruim 1,4 miljoen passagiers via Eindhoven, 7,8 procent meer dan hetzelfde kwartaal een jaar eerder. Via Rotterdam The Hague en Groningen Eelde vlogen respectievelijk 340 duizend (+ 12,1 procent) en 50 duizend reizigers (+ 18,9 procent).

Passagiersontwikkeling Nederlandse luchthavens, vierde kwartaal 2018 (% verandering t.o.v. een jaar eerder)
LuchthavenOntwikkeling aantal passagiers
Maastricht Aachen74,7
Groningen Eelde18,9
Rotterdam The Hague12,1
Eindhoven7,8

Minder vrachtvervoer op Schiphol, meer op Maastricht

De hoeveelheid verwerkte vracht op de Nederlandse luchthavens (alleen op Amsterdam Schiphol en Maastricht Aachen) steeg in het vierde kwartaal licht met 0,5 procent tot 475 duizend ton. Deze stijging kwam geheel voor rekening van Maastricht Aachen. Schiphol liet een daling zien van 1,2 procent. Op deze luchthaven werd in het vierde kwartaal van 2018 bijna 435 duizend ton vrachtvolume afgehandeld. Op Maastricht Aachen steeg de overslag met 23,9 procent tot bijna 41 duizend ton. Over heel 2018 daalde het vrachtvervoer met 0,3 procent.

Luchtvracht op nationale luchthavens (% verandering t.o.v. jaar eerder)
JaarKwartaalOntwikkeling hoeveelheid vracht
20141e kwartaal7,1
2e kwartaal10,8
3e kwartaal6,5
4e kwartaal2,5
20151e kwartaal-2,3
2e kwartaal-3,2
3e kwartaal-0,2
4e kwartaal2,6
20161e kwartaal4,0
2e kwartaal1,8
3e kwartaal0,6
4e kwartaal4,3
20171e kwartaal5,1
2e kwartaal10,5
3e kwartaal10,7
4e kwartaal1,4
20181e kwartaal1,3
2e kwartaal-1,3
3e kwartaal-1,8
4e kwartaal0,5

Bijna de helft van de luchtvracht van en naar Azië

De meeste vracht die Nederland binnenkomt of verlaat wordt vervoerd op intercontinentale vluchten. In het vierde kwartaal van 2018 bedroeg deze goederenstroom 397 duizend ton, 84 procent van de totale hoeveelheid luchtvracht. Ruim 222 duizend ton hiervan was afkomstig uit of bestemd voor landen in Azië. Hiervan stond China met ruim 88 duizend ton op nummer een.
Het vervoer van en naar Amerika bedroeg 130 duizend ton. Van de goederen die binnen Europa werden vervoerd, 78 duizend ton, was 79 procent afkomstig uit of bestemd voor niet-EU-landen. Van deze groep stond Rusland op nummer een met bijna 32 duizend ton.

Luchtvracht naar herkomst/bestemming (1 000 ton)
JaarKwartaalAziëNoord-AmerikaMidden- en Zuid-AmerikaAfrikaEuropa
20141e kwartaal201,970,845,747,042,4
2e kwartaal215,874,841,447,645,9
3e kwartaal216,478,142,040,943,6
4e kwartaal221,771,150,347,345,4
20151e kwartaal196,774,245,045,537,1
2e kwartaal205,578,743,744,139,6
3e kwartaal211,680,645,941,840,3
4e kwartaal223,978,449,653,441,6
20161e kwartaal191,074,744,058,046,8
2e kwartaal196,580,841,544,955,4
3e kwartaal200,381,240,738,462,1
4e kwartaal219,384,143,743,975,1
20171e kwartaal201,580,341,643,369,0
2e kwartaal214,185,243,242,178,1
3e kwartaal214,585,344,135,488,2
4e kwartaal220,475,251,547,178,6
20181e kwartaal198,875,350,848,668,1
2e kwartaal212,080,548,344,271,7
3e kwartaal205,985,847,141,579,1
4e kwartaal222,579,750,744,078,3

Omzetgroei voor luchtvaartmaatschappijen en dienstverlenende bedrijven

De omzet van de Nederlandse luchtvaartmaatschappijen steeg in het vierde kwartaal van 2018. In vergelijking met het vierde kwartaal van 2017 werd er 6 procent meer omgezet. Zowel in het passagiers- als in het goederenvervoer lag de omzet hoger. Over heel 2018 lieten de Nederlandse luchtvaartmaatschappijen een omzetgroei van 5 procent zien.
Bij de dienstverlenende bedrijven voor de luchtvaartbranche (voornamelijk luchthavens, luchtverkeersleiding en afhandelaars) steeg de omzet in het vierde kwartaal met 7,8 procent vergeleken met dezelfde periode in 2017. Vooral de toename van het aantal reizigers dat gebruikmaakt van de luchthavens heeft hieraan bijgedragen. Over heel 2018 lieten deze bedrijven een omzetgroei van 4,7 procent zien.

Ontwikkeling luchtvaartbranche (% verandering t.o.v. een jaar eerder)
JaarKwartaalLuchtvaartmaatschappijenDienstverlening voor de luchtvaart
20141e kwartaal-2,11,0
2e kwartaal0,54,0
3e kwartaal0,25,0
4e kwartaal1,33,6
20151e kwartaal0,75,5
2e kwartaal2,02,8
3e kwartaal3,93,4
4e kwartaal3,57,8
20161e kwartaal1,76,0
2e kwartaal-3,2-0,7
3e kwartaal-3,3-1,0
4e kwartaal-3,7-0,3
20171e kwartaal3,62,0
2e kwartaal5,32,3
3e kwartaal1,22,1
4e kwartaal5,5-1,3
20181e kwartaal5,3-1,0
2e kwartaal4,35,7
3e kwartaal4,55,6
4e kwartaal6,07,8

Meer vliegbewegingen op kleine luchthavens

In het vierde kwartaal van 2018 is het aantal vliegbewegingen op de kleine luchthavens 36,8 procent hoger dan in het vierde kwartaal een jaar eerder, met 68,1 duizend bewegingen. Dit verschil komt voor rekening van de niet-commerciële vluchten (bijna 94 procent van alle vliegbewegingen op de kleine luchthavens). Deze vluchten namen in het vierde kwartaal toe met 39,1 procent ten opzichte van hetzelfde kwartaal in 2017. De niet-commerciële vluchten hebben geen winstoogmerk en bestaan voornamelijk uit les- en oefenvluchten (36,2 duizend) en privévluchten (22,7 duizend).
Er waren in het vierde kwartaal van 2018 9,7 procent meer commerciële vluchten op kleine luchthavens. Commerciële vluchten, vluchten met een winstoogmerk, bestonden in het vierde kwartaal van 2018 voor bijna 79 procent uit rondvluchten (3,4 duizend).

Niet-commerciële vliegbewegingen op kleine luchthavens ( x 1 000)
JaarKwartaalLes- en oefenvluchtenPrivé-vluchtenValschermvluchtenOverige vluchten
20141e kwartaal44,523,51,23,3
2e kwartaal50,934,56,26,6
3e kwartaal44,636,27,56,9
4e kwartaal30,722,62,13,0
20151e kwartaal31,122,50,82,7
2e kwartaal42,839,36,05,9
3e kwartaal43,539,58,76,1
4e kwartaal30,422,52,23,1
20161e kwartaal30,820,31,02,7
2e kwartaal39,836,06,06,3
3e kwartaal43,947,18,55,6
4e kwartaal28,224,31,92,7
20171e kwartaal31,323,71,03,0
2e kwartaal42,139,75,76,5
3e kwartaal38,940,08,34,7
4e kwartaal24,717,51,42,3
20181e kwartaal34,723,70,92,9
2e kwartaal49,640,45,86,8
3e kwartaal45,138,48,36,1
4e kwartaal36,222,71,93,1

Hoogeveen groeit het sterkst

In het vierde kwartaal van 2018 waren op alle kleine vliegvelden meer vliegbewegingen dan in het vierde kwartaal van 2017. Op het vliegveld van Hoogeveen groeide het aantal vliegbewegingen het sterkst met ruim 141 procent. Op vliegveld Hoogeveen vinden voornamelijk privévluchten plaats. Na Hoogeveen volgden Oostwold en Midden Zeeland met een groei van respectievelijk 82,1 en 68,6 procent.
Ook over heel 2018 groeide Hoogeveen ten opzichte van 2017 met ruim 35 procent van het aantal vliegbewegingen.

Vliegbewegingen op kleine luchthavens, vierde kwartaal 2018 (% verandering t.o.v. jaar eerder)
LuchthavenOntwikkeling t.o.v. jaar eerder
Hoogeveen141,3
Oostwold82,1
Midden-Zeeland68,6
Ameland59,0
Lelystad58,8
Budel33,1
Texel24,5
Teuge20,4
Hilversum19,2
Drachten11,8
Seppe6,8

7 procent meer vliegbewegingen van en naar Caribisch Nederland

In het vierde kwartaal van 2018 vlogen vliegtuigen 6 duizend keer van en naar de drie eilanden van Caribisch Nederland. Dit is 7 procent meer dan in het vierde kwartaal van 2017. Op Bonaire lag het aantal vluchten bijna 13 procent hoger, met 3,6 duizend bewegingen in het vierde kwartaal van 2018. Op Saba steeg het aantal met ruim 20 procent tot 770 bewegingen. Alleen op Sint Eustatius lag het aantal vliegtuigbewegingen in het vierde kwartaal bijna 9 procent lager, met 1,7 duizend bewegingen.

Over 2018 laten alle drie de eilanden van Caribisch Nederland een stijging zien. Op Bonaire, Sint Eustatius en Saba was het aantal vluchten respectievelijk 9, 11 en 12 procent hoger dan in 2017.

Vliegbewegingen op de luchthavens van Caribisch Nederland (x 1 000)
jaarkwartaalBonaireSint EustatiusSaba
20141e kwartaal2,91,40,8
2e kwartaal2,51,50,8
3e kwartaal2,71,40,8
4e kwartaal3,21,50,8
20151e kwartaal3,01,50,8
2e kwartaal3,01,40,8
3e kwartaal3,21,30,7
4e kwartaal3,21,40,8
20161e kwartaal2,91,40,8
2e kwartaal2,81,40,8
3e kwartaal2,81,50,8
4e kwartaal2,71,50,8
20171e kwartaal2,91,50,7
2e kwartaal3,01,50,7
3e kwartaal3,11,40,5
4e kwartaal3,21,80,6
20181e kwartaal3,21,80,7
2e kwartaal3,21,70,8
3e kwartaal3,41,70,7
4e kwartaal3,61,70,8

Meer passagiers voor Caribisch Nederland

Het aantal passagiers die van en naar Caribisch Nederland vlogen nam in het vierde kwartaal van 2018 toe. Bonaire kreeg 91,1 duizend reizigers te verwerken, 5,5 procent meer dan in hetzelfde kwartaal een jaar eerder. Op de kleinere eilanden Sint Eustatius en Saba was het aantal aankomende en vertrekkende passagiers respectievelijk 27,8 en 42,5 procent hoger. In het vierde kwartaal van 2017 kampten beide eilanden met de gevolgen van orkaan Irma.
De waarde van goederen die door de lucht werden vervoerd van en naar Caribisch Nederland bedroeg in het vierde kwartaal 8,5 miljoen Amerikaanse dollars. Dat is 19 procent meer dan in hetzelfde kwartaal in 2017.

Passagiers op de luchthavens van Caribisch Nederland (x 1 000)
jaarKwartaalAantal passagiers
20141e kwartaal104
2e kwartaal97
3e kwartaal98
4e kwartaal102
20151e kwartaal105
2e kwartaal101
3e kwartaal101
4e kwartaal106
20161e kwartaal107
2e kwartaal99
3e kwartaal103
4e kwartaal104
20171e kwartaal104
2e kwartaal95
3e kwartaal89
4e kwartaal100
20181e kwartaal110
2e kwartaal108
3e kwartaal103
4e kwartaal109

Relevante links