CBS lanceert Centrale Monitor van het Jeugdstelsel

Kinderen aan het schommelen in een speeltuin
© CBS
Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) heeft op dinsdag 27 oktober een nieuwe monitor gelanceerd: de Centrale Monitor van het Jeugdstelsel (CMJ). Deze monitor geeft beleidsmedewerkers en onderzoekers in het jeugddomein inzicht in het functioneren van het stelsel van jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering, vooral op het vlak van toegankelijkheid, kwaliteit en betaalbaarheid. De monitor valt binnen het kader van de Hervormingsagenda Jeugd 2023 - 2028 en wordt gemaakt in opdracht van de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en Justitie en Veiligheid (JenV), en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).

De Hervormingsagenda Jeugd 2023 - 2028 is een landelijk pakket met afspraken om de jeugdzorg in Nederland te verbeteren en financieel houdbaar te maken. Het nieuwe jeugdstelsel richt zich op een samenhangende en toekomstbestendige inrichting van ondersteuning en jeugdzorg, waarbij kinderen, jongeren en gezinnen centraal staan. Het stelsel moet zorgen voor passende ondersteuning, duidelijke verantwoordelijkheden en een betere samenwerking tussen gemeenten, professionals en andere betrokken partijen.

Mooie mijlpaal

De heer Klaas Beniers is directeur Jeugd van het Ministerie van VWS: ‘In de Hervormingsagenda Jeugd is afgesproken om een centrale monitor van het jeugdstelsel in te richten, om tijdig (bij) te kunnen sturen en leren. Het is een mooie mijlpaal dat het CBS de data-infrastructuur van deze monitor heeft gelanceerd. Hiermee worden data uit verschillende bronnen op overzichtelijke wijze samengebracht, namelijk over de context van jongeren en over de toegankelijkheid, kwaliteit en betaalbaarheid van de jeugdzorg. Deze monitor kan door VWS en andere partijen goed gebruikt worden voor meer inzicht in het jeugdstelsel. Intussen werken we de komende tijd verder aan het verbeteren van de beschikbaarheid en kwaliteit van data, zodat de monitor steeds verder uitgebreid kan worden.’

Inzicht in functioneren van het jeugdstelsel

De nieuwe monitor is bedoeld om beleidsmedewerkers en onderzoekers in het jeugddomein te informeren. De CMJ biedt zowel gegevens over jongeren in Nederland op basis van de Landelijke Jeugdmonitor van het CBS, als ook specifieke informatie over het jeugdstelsel. Daarmee geeft de monitor inzicht in het functioneren van het stelsel van jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering, en dan specifiek op de doelen toegankelijkheid, kwaliteit en betaalbaarheid. Daarnaast bekijkt de monitor de ontwikkelingen in aangrenzende domeinen (zoals armoede, werkloosheid, onderwijsachterstanden, etc.) die samenhangen met het jeugdstelsel. Beleidsmedewerkers en onderzoekers krijgen een brede blik, omdat onder meer het gehele gezin, het netwerk en de school worden belicht.

Data verzamelen en analyseren

Hoe ziet de CMJ eruit? De monitor bestaat uit een data-infrastructuur, het Jeugd Datawarehouse, voor het verzamelen en analyseren van data over jeugd en jeugdzorg. Daarvoor wordt gebruik gemaakt van al beschikbare CBS-bronnen én nieuwe externe bronnen. De data-infrastructuur is beschikbaar voor interne en externe onderzoekers die gebruik willen maken van de verzamelde data.

De monitor heeft ook een nieuwe landingspagina. Die geeft toegang tot bestaande cijfers en monitors over jeugd en jeugdzorg. De landingspagina biedt een overzicht van de reeds beschikbare kerncijfers en publicaties over jeugd en jeugdzorg tot dusver. Gebruikers hebben er verder inzage in interactieve dashboards met visualisaties. Er is een overzicht van indicatoren die zullen worden opgenomen in de monitor. Verder is er informatie over hoe (externe) onderzoekers zelf met data aan de slag kunnen, informatie over de cijfers (begrippen, methoden, bronnen) en recente nieuwsberichten over jeugd en jeugdzorg. Naast het Jeugd Datawarehouse en de nieuwe landingspagina is er een nieuw interactief dashboard gemaakt dat een direct overzicht geeft in de ontwikkelingen van de al beschikbare indicatoren van de CMJ.

Centrale Monitor Jeugdstelsel als groeimodel

In het Jeugd Datawarehouse zijn alle bij het CBS reeds beschikbare indicatoren opgenomen. Dit is een eigen data-infrastructuur, met daarin de al beschikbare indicatoren. Op dit moment worden de volgende bronnen gebruikt:

  • Landelijke Jeugdmonitor: hoe gaat het met de Nederlandse jeugd?
  • Beleidsinformatie Jeugd: cijfers over jongeren met jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering.
  • Beleidsinformatie Veilig Thuis: adviezen, meldingen, diensten en overdrachten bij Veilig Thuis-organisaties.
  • Impactmonitor Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling.
  • Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn: werknemers en zelfstandigen in de branche jeugdzorg.
  • Informatie voor derden (Iv3): kosten voor jeugdzorg per gemeente.

Hierna zal het CBS Jeugd Datawarehouse verder uitbreiden met indicatoren die nu nog niet (bij het CBS) beschikbaar zijn of indicatoren waarvan de kwaliteit (nog) moet worden verbeterd.

Wensen voor de toekomst

De ambitie van het CBS en de opdrachtgevers is dat de CMJ een centrale vindplaats wordt voor alle beleidsmedewerkers en onderzoekers die informatie willen over de jeugd en het functioneren van het jeugdstelsel.

Relevante links