Innovatie bij bedrijven; type innovatie en ontwikkeling van innovaties
Verklaring van tekens
Tabeltoelichting
Deze tabel bevat gegevens over innovatie bij Nederlandse bedrijven. Er zijn cijfers beschikbaar over het aantal bedrijven met innovaties en welk type innovatie het betrof. Daarnaast zijn er cijfers beschikbaar over de ontwikkeling van deze innovaties en of de innovaties nieuw voor de markt waren.
De gegevens zijn het resultaat van een tweejaarlijkse innovatie enquête die wordt gehouden onder een steekproef van bedrijven met 10 of meer werkzame personen. Een enquête omvat drie jaren, bijvoorbeeld 2016 tot en met 2018 (dit is de verslagperiode). Het laatste jaar in een enquête is daarbij gelijk aan het eerste jaar in de volgende enquête. Dat betekent dat de periodes elkaar gedeeltelijk overlappen.
De cijfers worden uitgesplitst naar bedrijfsgrootte en bedrijfstak volgens de Standaard Bedrijfsindeling 2008 (SBI 2008).
Gegevens beschikbaar vanaf: 2016-2018.
Status van de cijfers:
De gegevens over de perioden tot en met 2018-2020 zijn definitief en de gegevens over de perioden 2020-2022 en 2022-2024 zijn nader voorlopig.
Wijzigingen per 3 augustus 2026:
De nader voorlopige cijfers over 2020-2022 zijn bijgesteld en de nader voorlopige cijfers over 2022-2024 zijn toegevoegd.
Wijzigingen per 15 augustus 2025:
Er is een fout hersteld in de optelling van het aantal bedrijven met producten die nieuw zijn voor de markt of alleen nieuw zijn voor het bedrijf. Voorheen werden productinnovaties die diensten betroffen bij deze twee onderwerpen per abuis niet meegenomen op de niveaus bedrijfstakken 2e digit en samentellingen bedrijfstakken 1e digit, terwijl deze voor bedrijfstakken 1e digit wel correct werden meegeteld. Dit is nu gecorrigeerd.
Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Medio 2028 worden de cijfers over 2024-2026 gepubliceerd.
Toelichting onderwerpen
- Onderzoekspopulatie en innovatoren
- Onderzoekspopulatie
- De onderzoekspopulatie betreft de volgende bedrijfstakken, ingedeeld volgens de Standaardbedrijfsindeling 2008 (SBI2008): Landbouw, bosbouw en visserij (A), Winning van delfstoffen (B), Industrie (C), Productie en distributie van en handel in elektriciteit, aardgas, stoom en gekoelde lucht (D), Winning en distributie van water; afval- en afvalwaterbeheer en sanering (E), Bouwnijverheid (F), Groot- en detailhandel; reparatie van auto's (G), Vervoer en opslag (H), Logies-, maaltijd- en drankverstrekking (I), Informatie en communicatie (J), Financiële instellingen (K), Verhuur van en handel in onroerend goed (L), Advisering, onderzoek en overige specialistische zakelijke dienstverlening (M), Verhuur van roerende goederen en overige zakelijke dienstverlening (N).
- Innovatoren
- Bedrijven die in de beschouwde periode zelf innovatieprojecten uitvoeren, deze - al dan niet succesvol - hebben uitgevoerd en/of innovaties hebben geïntroduceerd.
- Innovatoren met afgeronde innovaties
- Totaal aantal bedrijven die in de beschouwde periode innovatieprojecten succesvol hebben uitgevoerd en afgerond. Betreft zowel product- als procesinnovatoren.
Productinnovatoren zijn bedrijven die innovatieprojecten hebben uitgevoerd die hebben geleid tot technologisch nieuwe of sterk verbeterde producten of diensten (productinnovaties).
Procesinnovatoren zijn bedrijven die innovatieprojecten hebben uitgevoerd die hebben geleid tot nieuwe of sterk verbeterde productieprocessen, distributiemethoden of ondersteunende activiteiten voor de goederen en/of diensten.- Productinnovatoren
- Bedrijven die in beschouwde periode innovatieprojecten hebben uitgevoerd die hebben geleid tot technologisch nieuwe of sterk verbeterde producten of diensten.
- Bedrijven met productinnovaties
- Bedrijven die in beschouwde periode innovatieprojecten hebben uitgevoerd die hebben geleid tot technologisch nieuwe of sterk verbeterde producten of diensten.
- Deze productinnovatie betrof
- Goederen
- Aantal productinnovatoren met goederen die nieuw of sterk verbeterd zijn.
Goederen zijn doorgaans tastbare objecten zoals smartphones, meubels of verpakte software, maar muziek, films en software die gedownload kunnen worden, zijn ook goederen.
- Ontwikkeling van deze goederen
- Door het eigen bedrijf
- Bedrijven die innovaties grotendeels zelf hebben ontwikkeld.
In procenten van het aantal productinnovatoren.
- In een samenwerkingsverband
- Bedrijven die innovaties samen met andere bedrijven of instellingen hebben ontwikkeld. Inclusief onafhankelijke bedrijven en andere onderdelen van het eigen concern (dochter- of zustermaatschappijen, het hoofdkantoor, etc.). Instellingen betreffen o.a. universiteiten, onderzoeksinstellingen, non-profit organisaties, etc.
In procenten van het aantal productinnovatoren.
- Door aanpassing
- Bedrijven die innovaties grotendeels zelf hebben ontwikkeld, door aanpassing van goederen die oorspronkelijk ontwikkeld zijn door andere bedrijven of instellingen.
In procenten van het aantal productinnovatoren.
- Uitsluitend door derden
- Bedrijven die innovaties uitsluitend door andere bedrijven en instellingen hebben laten ontwikkelen.
In procenten van het aantal productinnovatoren.
- Diensten
- Aantal productinnovatoren met diensten die nieuw of sterk verbeterd zijn.
Diensten zijn doorgaans niet tastbaar, zoals verzekeringen, opleidingen, luchtvaart, consulting, etc.
- Ontwikkeling van deze diensten
- Door het eigen bedrijf
- Bedrijven die innovaties grotendeels zelf hebben ontwikkeld.
In procenten van het aantal productinnovatoren.
- In een samenwerkingsverband
- Bedrijven die innovaties samen met andere bedrijven of instellingen hebben ontwikkeld. Inclusief onafhankelijke bedrijven en andere onderdelen van het eigen concern (dochter- of zustermaatschappijen, het hoofdkantoor, etc.). Instellingen betreffen o.a. universiteiten, onderzoeksinstellingen, non-profit organisaties, etc.
In procenten van het aantal productinnovatoren.
- Door aanpassing
- Bedrijven die innovaties grotendeels zelf hebben ontwikkeld, door aanpassing van diensten die oorspronkelijk ontwikkeld zijn door andere bedrijven of instellingen.
In procenten van het aantal productinnovatoren.
- Uitsluitend door derden
- Bedrijven die innovaties uitsluitend door andere bedrijven en instellingen hebben laten ontwikkelen.
In procenten van het aantal productinnovatoren.
- Bedrijven met nieuwe producten
- Nieuw voor de markt
- Bedrijven die productinnovaties hebben geïntroduceerd die nieuw voor de markt waren.
- Alleen nieuw voor het bedrijf
- Bedrijven die productinnovaties hebben geïntroduceerd die alleen nieuw waren voor het eigen bedrijf.
- Procesinnovatoren
- Bedrijven die in beschouwde periode innovatieprojecten hebben uitgevoerd die hebben geleid tot nieuwe of sterk verbeterde productieprocessen, distributiemethoden of ondersteunende activiteiten voor de goederen en/of diensten.
- Bedrijven met procesinnovaties
- Aantal bedrijven die in beschouwde periode innovatieprojecten hebben uitgevoerd die hebben geleid tot nieuwe of sterk verbeterde productieprocessen, distributiemethoden of ondersteunende activiteiten voor de goederen en/of diensten.
- Deze procesinnovatie was voor
- Productie van goederen en diensten
- Het aantal procesinnovatoren dat nieuwe of sterk verbeterde methoden in gebruik heeft genomen voor de productie van goederen of diensten.
- Logistiek
- Het aantal procesinnovatoren dat nieuwe of sterk verbeterde methoden in gebruik heeft genomen voor de logistiek, levering of distributie van goederen of diensten.
- Informatieverwerking of communicatie
- Het aantal procesinnovatoren dat nieuwe of sterk verbeterde methoden in gebruik heeft genomen voor informatieverwerking of communicatie.
- Administratie
- Het aantal procesinnovatoren dat nieuwe of sterk verbeterde methoden in gebruik heeft genomen voor de boekhouding of andere administratieve processen.
- Procedures of externe relaties
- Het aantal procesinnovatoren dat nieuwe of sterk verbeterde methoden in gebruik heeft genomen voor het organiseren van procedures of externe relaties.
- Besluitvorming of personeelsbeheer
- Het aantal procesinnovatoren dat nieuwe of sterk verbeterde methoden in gebruik heeft genomen voor het organiseren van werkverantwoordelijkheden, besluitvorming of personeelsbeheer.
- Marketing of service
- Het aantal procesinnovatoren dat nieuwe of sterk verbeterde methoden in gebruik heeft genomen voor marketing (promotie, verpakking, prijzen, productplaatsing) of service na verkoop.
- Ontwikkeling hiervan
- Door het eigen bedrijf
- Bedrijven die innovaties grotendeels zelf hebben ontwikkeld.
In procenten van het aantal procesinnovatoren.
- In een samenwerkingsverband
- Bedrijven die innovaties samen met andere bedrijven of instellingen hebben ontwikkeld. Inclusief onafhankelijke bedrijven en andere onderdelen van het eigen concern (dochter- of zustermaatschappijen, het hoofdkantoor, etc.). Instellingen betreffen o.a. universiteiten, onderzoeksinstellingen, non-profit organisaties, etc.
In procenten van het aantal procesinnovatoren.
- Door aanpassing
- Bedrijven die innovaties grotendeels zelf hebben ontwikkeld, door aanpassing van goederen of diensten die oorspronkelijk ontwikkeld zijn door andere bedrijven of instellingen.
In procenten van het aantal procesinnovatoren.
- Uitsluitend door derden
- Bedrijven die innovaties uitsluitend door andere bedrijven en instellingen hebben laten ontwikkelen.
In procenten van het aantal procesinnovatoren.
- Bedrijven met nieuwe processen
- Nieuw voor de markt
- Bedrijven die procesinnovaties hebben geïntroduceerd die nieuw voor de markt waren.
- Alleen nieuwe voor het bedrijf
- Bedrijven die procesinnovaties hebben geïntroduceerd die alleen nieuw waren voor het eigen bedrijf.
- Onbekend
- Bedrijven die niet weten of hun procesinnovaties nieuw voor de markt waren, of alleen nieuw voor het eigen bedrijf.
- Lopende/afgebroken innovatieactiviteiten
- Verrichte innovatie activiteiten voor het ontwikkelen en implementeren van product- en/of procesinnovaties die in de beschouwde periode zijn afgebroken of die aan het einde van de beschouwde periode nog niet waren afgerond.
- Afgebroken innovaties
- Onafgeronde innovaties