Saldo en schuld; overheidssectoren

Bewerk tabel

Deze tabel toont de ontwikkeling van het saldo en de schuld van de overheid (ook wel EMU-saldo respectievelijk EMU-schuld genoemd) in Nederland. EMU staat voor Economische en Monetaire Unie. In deze tabel worden jaar- en kwartaalramingen gegeven van de overheid, opgesplitst naar de bijdrage per subsector van de overheid.

In deze tabel wordt daarnaast de aansluiting tussen het saldo en de veranderingen in de schuld getoond. De schuld wordt gepresenteerd in faciale waarde (het oorspronkelijke schuldbedrag).

Het saldo en de schuld van de sector overheid zijn binnen de Europese Unie de belangrijkste indicatoren voor de gezondheid van de overheidsfinanciën. In het Verdrag van Maastricht en het daaruit voortvloeiende Stabiliteits- en Groeipact is bepaald dat een tekort niet meer dan 3 procent van het bruto binnenlands product (bbp) mag bedragen en de schuld niet meer dan 60 procent van het bbp. Indien de normen overschreden worden en hier geen bijzondere omstandigheden aan ten grondslag liggen, kan de Europese Commissie sancties opleggen.

De cijfers sluiten aan bij het stelsel van de Nationale Rekeningen. Er kunnen tijdelijke verschillen met de publicaties van de Nationale rekeningen optreden doordat de gepubliceerde cijfers van de overheidsrekeningen soms actueler zijn. Door het verschil in waarderingsgrondslag is de som van de schuldtitels van de overheidsschuld (faciale waarde) niet gelijk aan de som van de schuldtitels in de nationale rekeningen (marktwaarde). De schuld bestaat uit de titels: deposito's, kortlopende schuldbewijzen, langlopende schuldbewijzen, kortlopende leningen en langlopende leningen.

Gegevens beschikbaar vanaf:
Jaargegevens vanaf 1995, kwartaalgegevens vanaf 1999.

Status van de cijfers:
De cijfers in deze tabel hebben voor de periode 1995-2017 de status definitief. De kwartalen van 2018 hebben de status voorlopig. De jaarcijfers van 2018 hebben de status definitief. De cijfers van 2019 en 2020 hebben de status voorlopig.

Wijzigingen per 23 september 2020:
Cijfers over het tweede kwartaal van 2020 zijn beschikbaar.
Daarnaast zijn de cijfers over het eerste kwartaal van 2020 geactualiseerd.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
De eerste cijfers van het meest recente kwartaal worden drie maanden na afloop van een kwartaal gepubliceerd. Vervolgens kunnen in september het eerste kwartaal, in december het tweede kwartaal en in maart de eerste drie kwartalen worden bijgesteld. De eerste jaarcijfers worden drie maanden na afloop van het verslagjaar gepubliceerd. Vervolgens worden de jaarcijfers twee maal bijgesteld: zes en achttien maanden na afloop van het verslagjaar. Hiernaast kunnen er tussentijdse actualisaties plaatsvinden om eind maart en eind september de meest actuele gegevens over de overheid aan de Europese Commissie te verstrekken. De gegevens over de kwartalen worden aangesloten op de bijgestelde jaarcijfers. De bijgestelde jaar- en kwartaalcijfers worden elk jaar eind juni gepubliceerd. Informatie over het revisiebeleid van Nationale rekeningen is te vinden onder paragraaf 3 'relevante artikelen'.

Saldo en schuld; overheidssectoren

Institutionele sectoren Perioden Saldo en schuld in mln euroOpbouw saldoSaldo (mln euro) Saldo en schuld in mln euroOpbouw saldoInkomsten (mln euro) Saldo en schuld in mln euroOpbouw saldoUitgaven (-) (mln euro) Saldo en schuld in mln euroSchuld (EMU) (mln euro) Saldo en schuld in mln euroOpbouw mutatie schuld (EMU)Mutatie schuld (EMU) (mln euro) Saldo en schuld in mln euroOpbouw mutatie schuld (EMU)Tekort (EMU) (mln euro) Saldo en schuld in mln euroOpbouw mutatie schuld (EMU)Transacties in financiële activa (mln euro) Saldo en schuld in mln euroOpbouw mutatie schuld (EMU)Transacties in passiva, niet EMU-schuld (mln euro) Saldo en schuld in mln euroOpbouw mutatie schuld (EMU)Waarderingsverschillen (mln euro) Saldo en schuld in mln euroOpbouw mutatie schuld (EMU)Statistisch verschil (mln euro) Saldo en schuld in mln euroAandeel overheidsschuld (mln euro) Saldo en schuld in % bbpSaldo (in % van bbp) Saldo en schuld in % bbpSchuld (EMU) (in % van bbp) Saldo en schuld in % bbpAandeel overheidsschuld (in % van bbp)
Overheid 2018 10.611 337.976 -327.365 405.773 -14.524 -10.611 -1.431 -1.799 -494 -189 405.773 1,4 52,4 52,4
Overheid 2019 2e kwartaal* 696 88.635 -87.939 403.812 5.483 -696 7.757 1.091 -1.616 -1.053 403.812 1,5 51,0 51,0
Overheid 2019 3e kwartaal* -446 81.742 -82.188 395.094 -8.718 446 -11.297 850 1.132 151 395.094 1,3 49,3 49,3
Overheid 2019 4e kwartaal* 2.990 89.288 -86.298 394.670 -424 -2.990 1.358 2.355 -2.484 1.337 394.670 1,7 48,7 48,7
Overheid 2019* 13.927 354.351 -340.424 394.670 -11.103 -13.927 938 2.471 -627 42 394.670 1,7 48,7 48,7
Overheid 2020 1e kwartaal* 9.259 95.840 -86.581 403.141 8.471 -9.259 19.556 -3.188 1.694 -332 403.141 1,5 49,5 49,5
Overheid 2020 2e kwartaal* -23.883 82.452 -106.335 441.535 38.394 23.883 17.308 -545 -2.729 477 441.535 -1,5 55,2 55,2
Centrale overheid 2018 5.882 203.243 -197.361 383.430 -11.755 -5.882 -3.820 -1.363 -518 -172 352.768 0,8 49,5 45,6
Centrale overheid 2019 2e kwartaal* -2.167 50.229 -52.396 397.281 21.239 2.167 15.185 6.433 -1.538 -1.008 366.613 0,9 50,2 46,3
Centrale overheid 2019 3e kwartaal* -2.905 48.745 -51.650 387.379 -9.902 2.905 -13.073 -1.008 1.205 69 357.206 0,4 48,3 44,6
Centrale overheid 2019 4e kwartaal* 2.898 55.644 -52.746 376.906 -10.473 -2.898 -7.607 1.072 -2.391 1.351 349.123 1,1 46,5 43,1
Centrale overheid 2019* 8.516 218.129 -209.613 376.906 -6.524 -8.516 1.122 1.485 -650 35 349.123 1,1 46,5 43,1
Centrale overheid 2020 1e kwartaal* 10.319 66.437 -56.118 388.866 11.960 -10.319 28.797 -7.874 1.687 -331 355.532 1,0 47,7 43,6
Centrale overheid 2020 2e kwartaal* -27.064 41.785 -68.849 432.996 44.130 27.064 23.073 -3.736 -2.754 483 393.652 -2,1 54,2 49,2
Rijksoverheid 2018 5.355 194.336 -188.981 387.239 -11.484 -5.355 -4.182 -1.254 -521 -172 353.976 0,7 50,0 45,7
Rijksoverheid 2019 2e kwartaal* -2.636 47.917 -50.553 401.637 21.868 2.636 15.320 6.422 -1.538 -972 368.206 0,8 50,7 46,5
Rijksoverheid 2019 3e kwartaal* -2.601 46.529 -49.130 391.733 -9.904 2.601 -12.749 -985 1.205 24 358.846 0,4 48,9 44,8
Rijksoverheid 2019 4e kwartaal* 3.147 53.361 -50.214 381.040 -10.693 -3.147 -7.626 1.138 -2.391 1.333 350.689 1,0 47,0 43,3
Rijksoverheid 2019* 8.337 209.111 -200.774 381.040 -6.199 -8.337 1.152 1.603 -652 35 350.689 1,0 47,0 43,3
Rijksoverheid 2020 1e kwartaal* 9.886 64.215 -54.329 393.206 12.166 -9.886 28.588 -7.893 1.687 -330 357.307 1,0 48,3 43,9
Rijksoverheid 2020 2e kwartaal* -27.710 39.553 -67.263 438.300 45.094 27.710 23.022 -3.367 -2.754 483 396.434 -2,2 54,8 49,6
Overige centrale overheid 2018 527 26.752 -26.225 4.756 22 -527 477 55 17 0 -1.208 0,1 0,6 -0,2
Overige centrale overheid 2019 2e kwartaal* 469 7.472 -7.003 4.925 74 -469 650 -71 0 -36 -1.593 0,1 0,6 -0,2
Overige centrale overheid 2019 3e kwartaal* -304 6.218 -6.522 4.879 -46 304 -303 -92 0 45 -1.640 0,0 0,6 -0,2
Overige centrale overheid 2019 4e kwartaal* -249 6.897 -7.146 4.737 -142 249 -239 -170 0 18 -1.566 0,0 0,6 -0,2
Overige centrale overheid 2019* 179 27.252 -27.073 4.737 -19 -179 613 -455 2 0 -1.566 0,0 0,6 -0,2
Overige centrale overheid 2020 1e kwartaal* 433 7.066 -6.633 4.734 -3 -433 445 -14 0 -1 -1.775 0,0 0,6 -0,2
Overige centrale overheid 2020 2e kwartaal* 646 8.236 -7.590 4.691 -43 -646 1.025 -422 0 0 -2.782 0,1 0,6 -0,3
Lokale overheid 2018 -1.392 100.020 -101.412 56.186 590 1.392 -725 -93 33 -17 44.548 -0,2 7,3 5,8
Lokale overheid 2019 2e kwartaal* -154 27.147 -27.301 55.170 -1.646 154 -2.884 1.193 -65 -44 41.342 -0,2 7,0 5,2
Lokale overheid 2019 3e kwartaal* 611 25.782 -25.171 55.292 122 -611 -631 1.354 -65 75 40.197 -0,1 6,9 5,0
Lokale overheid 2019 4e kwartaal* -2.130 24.760 -26.890 57.553 2.261 2.130 148 76 -65 -28 44.098 -0,2 7,1 5,4
Lokale overheid 2019* -1.359 103.082 -104.441 57.553 1.367 1.359 -1.308 1.285 24 7 44.098 -0,2 7,1 5,4
Lokale overheid 2020 1e kwartaal* 879 26.876 -25.997 57.863 310 -879 1.904 -723 9 -1 40.783 -0,1 7,1 5,0
Lokale overheid 2020 2e kwartaal* -653 29.218 -29.871 56.124 -1.739 653 -2.230 -181 25 -6 36.566 -0,2 7,0 4,6
Gemeenten 2018 -1.305 56.333 -57.638 43.126 1.230 1.305 -229 145 26 -17 39.572 -0,2 5,6 5,1
Gemeenten 2019 2e kwartaal* -394 14.746 -15.140 42.209 -1.514 394 -2.568 720 -53 -7 37.498 -0,2 5,3 4,7
Gemeenten 2019 3e kwartaal* 1.015 15.555 -14.540 42.179 -30 -1.015 -352 1.308 -52 81 37.551 -0,1 5,3 4,7
Gemeenten 2019 4e kwartaal* -868 14.262 -15.130 44.073 1.894 868 1.126 20 -53 -67 40.095 -0,1 5,4 4,9
Gemeenten 2019* -966 58.518 -59.484 44.073 947 966 -1.555 1.523 13 0 40.095 -0,1 5,4 4,9
Gemeenten 2020 1e kwartaal* -62 15.101 -15.163 44.234 161 62 39 52 9 -1 36.954 0,0 5,4 4,5
Gemeenten 2020 2e kwartaal* -781 16.613 -17.394 42.332 -1.902 781 -2.593 -83 -1 -6 34.068 -0,1 5,3 4,3
Gemeenschappelijke regelingen 2018 62 11.320 -11.258 2.951 113 -62 296 -103 -18 0 76 0,0 0,4 0,0
Gemeenschappelijke regelingen 2019 2e kwartaal* -77 2.882 -2.959 3.023 101 77 -390 425 -1 -10 -403 0,0 0,4 -0,1
Gemeenschappelijke regelingen 2019 3e kwartaal* 90 2.664 -2.574 2.996 -27 -90 64 -15 -1 15 -591 0,0 0,4 -0,1
Gemeenschappelijke regelingen 2019 4e kwartaal* -55 2.916 -2.971 3.056 60 55 -50 55 0 0 99 0,0 0,4 0,0
Gemeenschappelijke regelingen 2019* 2 11.133 -11.131 3.056 105 -2 259 -158 -1 7 99 0,0 0,4 0,0
Gemeenschappelijke regelingen 2020 1e kwartaal* 53 2.841 -2.788 3.078 22 -53 888 -813 0 0 -298 0,0 0,4 0,0
Gemeenschappelijke regelingen 2020 2e kwartaal* -41 3.228 -3.269 3.120 42 41 210 -236 27 0 -453 0,0 0,4 -0,1
Provincies 2018 -526 6.104 -6.630 654 19 526 -569 54 8 0 -7.777 -0,1 0,1 -1,0
Provincies 2019 2e kwartaal* -99 1.517 -1.616 644 -21 99 -412 294 0 -2 -7.973 -0,1 0,1 -1,0
Provincies 2019 3e kwartaal* -218 1.427 -1.645 723 79 218 -171 34 0 -2 -8.847 -0,1 0,1 -1,1
Provincies 2019 4e kwartaal* -167 1.446 -1.613 813 90 167 -97 16 1 3 -8.652 -0,1 0,1 -1,1
Provincies 2019* -733 5.730 -6.463 813 159 733 -812 237 1 0 -8.652 -0,1 0,1 -1,1
Provincies 2020 1e kwartaal* -256 1.319 -1.575 757 -56 256 -462 150 0 0 -8.392 -0,1 0,1 -1,0
Provincies 2020 2e kwartaal* -51 1.485 -1.536 928 171 51 103 17 0 0 -8.745 -0,1 0,1 -1,1
Waterschappen 2018 -59 3.485 -3.544 7.623 -223 59 -327 12 33 0 7.410 0,0 1,0 1,0
Waterschappen 2019 2e kwartaal* -98 866 -964 7.548 -155 98 -203 -46 -11 7 7.403 0,0 1,0 0,9
Waterschappen 2019 3e kwartaal* -5 859 -864 7.591 43 5 -104 173 -12 -19 7.382 0,0 0,9 0,9
Waterschappen 2019 4e kwartaal* 51 889 -838 7.604 13 -51 56 9 -13 12 7.452 0,0 0,9 0,9
Waterschappen 2019* -120 3.441 -3.561 7.604 -19 120 -106 -44 11 0 7.452 0,0 0,9 0,9
Waterschappen 2020 1e kwartaal* -91 830 -921 7.798 194 91 139 -36 0 0 7.707 0,0 1,0 0,9
Waterschappen 2020 2e kwartaal* -21 888 -909 7.800 2 21 -67 48 0 0 7.585 0,0 1,0 0,9
Overige lokale overheden 2018 436 36.012 -35.576 7.451 78 -436 751 -219 -18 0 5.267 0,1 1,0 0,7
Overige lokale overheden 2019 2e kwartaal* 514 10.267 -9.753 7.570 58 -514 592 12 0 -32 4.817 0,0 1,0 0,6
Overige lokale overheden 2019 3e kwartaal* -271 8.441 -8.712 7.632 62 271 -144 -65 0 0 4.702 0,0 1,0 0,6
Overige lokale overheden 2019 4e kwartaal* -1.091 8.707 -9.798 7.797 165 1.091 -965 15 0 24 5.104 0,1 1,0 0,6
Overige lokale overheden 2019* 458 37.144 -36.686 7.797 346 -458 862 -58 0 0 5.104 0,1 1,0 0,6
Overige lokale overheden 2020 1e kwartaal* 1.235 10.242 -9.007 7.799 2 -1.235 1.230 7 0 0 4.812 0,0 1,0 0,6
Overige lokale overheden 2020 2e kwartaal* 241 10.413 -10.172 7.797 -2 -241 227 12 0 0 4.111 0,0 1,0 0,5
Socialezekerheidsfondsen 2018 6.121 129.640 -123.519 28.968 -2.842 -6.121 3.537 -258 0 0 8.457 0,8 3,7 1,1
Socialezekerheidsfondsen 2019 2e kwartaal* 3.017 37.945 -34.928 28.960 -2.537 -3.017 8.749 -8.268 0 -1 -4.143 0,8 3,7 -0,5
Socialezekerheidsfondsen 2019 3e kwartaal* 1.848 33.409 -31.561 28.453 -507 -1.848 -2.750 4.084 0 7 -2.309 1,0 3,6 -0,3
Socialezekerheidsfondsen 2019 4e kwartaal* 2.222 33.704 -31.482 25.947 -2.506 -2.222 -3.993 3.695 0 14 1.449 0,8 3,2 0,2
Socialezekerheidsfondsen 2019* 6.770 136.030 -129.260 25.947 -3.021 -6.770 4.449 -700 0 0 1.449 0,8 3,2 0,2
Socialezekerheidsfondsen 2020 1e kwartaal* -1.939 30.369 -32.308 31.494 5.547 1.939 4.481 -873 0 0 6.826 0,6 3,9 0,8
Socialezekerheidsfondsen 2020 2e kwartaal* 3.834 51.046 -47.212 37.506 6.012 -3.834 12.394 -2.548 0 0 11.317 0,7 4,7 1,4
Bron: CBS.
Verklaring van tekens