Provinciefinanciën vanaf 1900


Deze tabel bevat gegevens over de baten, de lasten en de schuld van provincies vanaf 1900. De gegevens zijn verzameld uit eerder gepubliceerde tabellen over de provinciefinanciën en hebben betrekking op jaarrealisatiecijfers. De gepresenteerde gegevens zijn afkomstig uit de jaarrekening en de balans van de provincies en sluiten zoveel mogelijk aan op de indelingen en registratiewijzen die de provincies in hun eigen administratie hanteren.

Deze tabel vervangt de reeksen over de financiën van de provincies in de tabel Historie Overheid.

Gegevens beschikbaar vanaf: 1900

Belangrijke gebeurtenissen:
2009 - provincies hebben hun belang in de deelnemingen Essent en NUON verkocht. Een verkoopresultaat van bijna 13 miljard euro.
2013 – Het verplicht Schatkistbankieren wordt ingesteld door het Rijk. Overheden moeten vanaf eind 2013 hun overtollige tegoeden aanhouden bij het Rijk. Als alternatief voor het aanhouden van overtollige middelen in de schatkist kunnen decentrale overheden ervoor kiezen deze middelen in te zetten om aan elkaar leningen te verstrekken.
2014 – Verkoop belang in afvalverwerker Attero.
2015 – De taken rondom de jeugdhulpverlening zijn overgegaan van de provincies naar de gemeenten. Ook is in 2015 taak van de regionale bereikbaarheid rondom grote steden (met uitzondering van Amsterdam en Rotterdam) overgegaan van de plusregio’s naar de provincies. Per saldo leiden deze twee effecten tot lagere baten en lasten.
2016 - Het saldo van lasten en baten is bijna 700 euro miljoen positief in 2016. Dit positieve saldo wordt mede veroorzaakt door een stelselwijziging aangaande het provinciefonds. Per 2016 wordt onder meer de brede doeluitkering (BDU) verkeer en vervoer onderdeel van het provinciefonds. Met deze wijziging moeten alle ontvangen Rijksbijdragen als reële baten worden verantwoord en niet slechts het deel waarvoor ook lasten verantwoord worden (volgens regelgeving BBV).
2017 – In 2017 is de regelgeving omtrent het BBV vernieuwd en daarmee is ook het opvraagmodel vernieuwd. Deze vernieuwing heeft met betrekking tot deze tabel niet geleid tot reeksbreuken.

Status van de cijfers:
De uitkomsten van 1900 tot en met 2017 zijn definitief, de uitkomsten van 2018 zijn voorlopig.

Wijzigingen per 31 maart 2020:
De voorlopige cijfers voor 2018 zijn opgenomen.
De cijfers voor 2017 zijn nu definitief.

Bij het publiceren van de voorlopige gegevens over verslagjaar 2017 had de provincie Utrecht nog geen goedkeurende accountantsverklaring over haar jaarrekening. Inmiddels is dit wel het geval en zijn de gegevens van de provincie Utrecht zodanig aangepast in deze tabel dat zij nu conform zijn met de door de accountant goedgekeurde jaarrekening 2017.

Voor verslagjaar 2018 heeft de provincie Utrecht nog geen accountantsverklaring over de jaarrekening, de gepubliceerde gegevens hebben dan ook de status voorlopig. De gegevens over 2018 zullen waarschijnlijk nog wijzigen en beschikbaar komen met de status definitief bij het publiceren van de provinciale uitkomsten 2019.

Wanneer komen er nieuwe cijfers:
De nieuwe jaarcijfers over de financiën van de provincies worden circa 15 maanden na afloop van de verslagperiode geplaatst. De cijfers kunnen worden bijgesteld op grond van het beschikbaar komen van nieuw of geactualiseerd bronmateriaal. Over het algemeen zijn de bijstellingen gering van omvang. De bijstellingen worden doorgevoerd op het moment dat een nieuw jaarcijfer aan de reeks wordt toegevoegd.

Provinciefinanciën vanaf 1900

Perioden Baten en lasten van provinciesBatenTotaal baten (mln euro) BatenBaten lopende rekeningTotaal baten lopende rekening (mln euro) BatenBaten lopende rekeningHeffingen (mln euro) BatenBaten lopende rekeningOverige baten (mln euro) Baten en lasten van provinciesBatenBaten kapitaalrekening (mln euro) Baten en lasten van provinciesLastenTotaal lasten (mln euro) Baten en lasten van provinciesLastenLasten lopende rekening (mln euro) Baten en lasten van provinciesLastenLasten kapitaalrekening (mln euro) Baten en lasten van provinciesSaldo van baten en lasten (mln euro) Schuld per 31 decemberTotaal schuld per 31 december (mln euro) Schuld per 31 decemberVaste schuld (mln euro) Schuld per 31 decemberVlottende schuld (mln euro)
1900JJ00 3 2 . . 1 3 2 1 0 . 7 .
1910JJ00 9 5 . . 4 9 7 2 -1 . 11 .
1920JJ00 26 22 . . 4 30 17 14 -4 . 66 .
1930JJ00 48 40 . . 9 54 37 17 -6 120 109 11
1940JJ00 78 56 . . 22 73 52 21 5 169 130 39
1950JJ00 94 56 . . 37 94 52 41 0 231 144 87
1960JJ00 173 93 . . 79 181 114 67 -9 350 246 104
1970JJ00 679 594 . . 85 785 524 261 -106 1.021 770 251
1980JJ00 2.041 1.746 49 1.697 295 2.073 1.671 402 -32 2.064 1.689 375
1990JJ00 3.496 3.056 205 2.851 440 3.425 2.986 439 71 2.312 1.528 784
2000JJ00 3.490 2.752 752 2.000 738 3.386 2.578 808 104 2.232 947 1.285
2010JJ00 7.369 6.125 1.451 4.674 1.244 8.017 5.624 2.393 -649 5.105 537 4.568
2016JJ00 7.092 5.811 1.587 4.225 1.280 6.423 4.152 2.271 669 4.232 485 3.748
2017JJ00 6.828 5.666 1.634 4.032 1.162 6.630 4.445 2.184 199 4.222 447 3.775
2018JJ00 6.194 5.239 1.673 3.566 955 6.614 4.644 1.969 -420 4.219 406 3.813
Bron: CBS.
Verklaring van tekens