Zuivering van stedelijk afvalwater; per provincie en stroomgebieddistrict

Zuivering van stedelijk afvalwater; per provincie en stroomgebieddistrict

Perioden Regio's Rioolwaterzuiveringsinstallaties Aantal per type Totaal installaties (aantal) Rioolwaterzuiveringsinstallaties Aantal per type Aeratietanks (aantal) Rioolwaterzuiveringsinstallaties Aantal per type Carrousels (aantal) Rioolwaterzuiveringsinstallaties Capaciteit vervuilingseenheden per type Totaal capaciteit vervuilingseenheden (1 000 v.e.) Rioolwaterzuiveringsinstallaties Capaciteit vervuilingseenheden per type Aeratietanks (1 000 v.e.) Rioolwaterzuiveringsinstallaties Capaciteit vervuilingseenheden per type Carrousels (1 000 v.e.) Rioolwaterzuiveringsinstallaties Capaciteit inwonerequivalenten per type Totaal capaciteit (1 000 i.e.) Rioolwaterzuiveringsinstallaties Capaciteit inwonerequivalenten per type Aeratietanks (1 000 i.e.) Rioolwaterzuiveringsinstallaties Capaciteit inwonerequivalenten per type Carrousels (1 000 i.e.) Aanvoer van afvalwater (influent) Hoeveelheden Volume afvalwater (1 000 m3) Aanvoer van afvalwater (influent) Hoeveelheden Vervuilingseenheden (1 000 v.e.) Aanvoer van afvalwater (influent) Hoeveelheden Chemisch Zuurstof Verbruik (1 000 kg) Aanvoer van afvalwater (influent) Hoeveelheden Biochemisch Zuurstof Verbruik (1 000 kg) Aanvoer van afvalwater (influent) Hoeveelheden Stikstofverbindingen als N (1 000 kg) Aanvoer van afvalwater (influent) Hoeveelheden Fosforverbindingen als P (1 000 kg) Aanvoer van afvalwater (influent) Hoeveelheden Koper (kg) Aanvoer van afvalwater (influent) Hoeveelheden Chroom (kg) Aanvoer van afvalwater (influent) Hoeveelheden Zink (kg) Aanvoer van afvalwater (influent) Hoeveelheden Lood (kg) Aanvoer van afvalwater (influent) Hoeveelheden Cadmium (kg) Aanvoer van afvalwater (influent) Hoeveelheden Nikkel (kg) Aanvoer van afvalwater (influent) Hoeveelheden Kwik (kg) Aanvoer van afvalwater (influent) Hoeveelheden Arseen (kg) Afvoer van afvalwater (effluent) Hoeveelheden Volume afvalwater (1 000 m3) Afvoer van afvalwater (effluent) Hoeveelheden Vervuilingseenheden (1 000 v.e.) Afvoer van afvalwater (effluent) Hoeveelheden Chemisch Zuurstof Verbruik (1 000 kg) Afvoer van afvalwater (effluent) Hoeveelheden Biochemisch Zuurstof Verbruik (1 000 kg) Afvoer van afvalwater (effluent) Hoeveelheden Stikstofverbindingen als N (1 000 kg) Afvoer van afvalwater (effluent) Hoeveelheden Fosforverbindingen als P (1 000 kg) Afvoer van afvalwater (effluent) Hoeveelheden Koper (kg) Afvoer van afvalwater (effluent) Hoeveelheden Chroom (kg) Afvoer van afvalwater (effluent) Hoeveelheden Zink (kg) Afvoer van afvalwater (effluent) Hoeveelheden Lood (kg) Afvoer van afvalwater (effluent) Hoeveelheden Cadmium (kg) Afvoer van afvalwater (effluent) Hoeveelheden Nikkel (kg) Afvoer van afvalwater (effluent) Hoeveelheden Kwik (kg) Afvoer van afvalwater (effluent) Hoeveelheden Arseen (kg) Zuiveringsslib Nat slib naar bestemming Totaal nat slib (1 000 kg) Zuiveringsslib Droge stof naar bestemming Totaal droge stof (1 000 kg) Zuiveringsslib Droge stof naar bestemming Landbouw (1 000 kg) Zuiveringsslib Droge stof naar bestemming Natte oxidatie (1 000 kg) Zuiveringsslib Droge stof naar bestemming Composteren (1 000 kg) Zuiveringsslib Droge stof naar bestemming Storten (1 000 kg) Zuiveringsslib Droge stof naar bestemming Verbranden (1 000 kg) Zuiveringsslib Droge stof naar bestemming Cementindustrie (1 000 kg) Zuiveringsslib Droge stof naar bestemming Elektriciteitscentrale (1 000 kg) Zuiveringsslib Droge stof naar bestemming Overige bestemmingen (1 000 kg)
2016 Nederland 327 61 115 30.122 10.552 9.561 24.081 8.618 7.682 1.904.878 26.167 1.008.526 420.672 92.967 13.401 145.423 19.718 445.153 36.194 453 20.271 222 6.868 1.904.878 1.863 67.570 7.013 14.401 1.769 8.523 2.352 77.899 2.210 146 8.689 57 3.260 1.285.881 325.133 0 0 4.184 1.103 238.127 42.202 39.517 0
2017 Nederland 326 60 120 29.904 10.453 9.722 24.062 8.608 7.882 1.921.056 26.427 1.020.783 435.217 93.372 13.430 . . . . . . . . 1.921.056 1.997 71.550 7.971 14.877 1.843 . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2018 Nederland 323 58 119 29.942 10.260 9.821 24.014 8.481 7.888 1.773.436 26.406 1.016.606 426.326 94.116 13.307 138.509 17.029 438.978 36.314 405 20.818 210 6.659 1.773.436 1.909 69.057 7.415 14.006 1.676 8.432 2.463 66.133 1.883 132 7.946 54 3.011 1.250.205 303.618 0 0 0 31.908 197.799 6.009 67.174 728
2016 Eems 16 7 4 1.135 366 272 819 267 201 69.648 875 34.581 14.651 2.926 409 7.881 410 21.502 1.969 17 463 17 214 69.648 86 3.520 441 432 55 520 61 3.341 122 7 215 6 104 52.985 13.299 0 0 0 0 0 13.299 0 0
2017 Eems 16 7 4 1.135 366 272 819 267 201 76.878 865 34.330 14.936 2.852 400 . . . . . . . . 76.878 96 3.778 493 536 66 . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2018 Eems 16 7 4 1.134 366 270 819 267 201 68.615 864 34.297 15.103 2.853 389 6.864 641 12.603 1.387 14 383 12 207 68.615 85 3.344 425 496 50 525 95 1.210 49 4 108 3 104 45.253 11.172 0 0 0 0 0 0 11.172 0
2016 Rijn-Noord 39 0 24 1.583 0 1.054 1.201 0 797 92.871 1.205 46.264 19.213 4.309 634 5.717 723 22.672 1.461 22 774 11 382 92.871 98 3.941 282 491 83 314 93 3.764 80 9 321 3 191 69.186 15.664 0 0 0 0 0 15.664 0 0
2017 Rijn-Noord 38 0 24 1.565 0 1.054 1.186 0 797 107.188 1.240 47.904 18.922 4.370 661 . . . . . . . . 107.188 114 4.590 390 407 112 . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2018 Rijn-Noord 38 0 24 1.565 0 1.054 1.186 0 797 89.276 1.177 45.090 18.435 4.234 638 5.450 732 18.247 1.318 17 667 10 336 89.276 99 3.927 332 502 89 304 93 2.890 62 7 231 3 164 66.485 14.288 0 0 0 0 14.288 0 0 0
2016 Rijn-Oost 73 15 21 6.830 1.650 2.632 5.092 1.251 1.974 362.421 6.088 241.198 86.334 20.155 2.948 26.364 3.339 92.815 6.095 78 3.139 42 1.230 362.421 374 13.525 1.023 2.673 349 1.598 475 18.263 369 25 1.331 10 507 271.438 64.201 0 0 4.184 0 54.145 0 5.872 0
2017 Rijn-Oost 73 14 23 6.824 1.620 2.785 5.072 1.241 2.090 359.056 6.155 244.151 91.737 20.313 2.869 . . . . . . . . 359.056 378 13.564 1.003 2.702 346 . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2018 Rijn-Oost 73 12 23 6.863 1.465 2.814 5.097 1.133 2.114 341.893 6.133 243.688 90.839 20.154 2.868 22.933 3.054 99.723 5.777 89 3.280 43 1.143 341.893 355 12.937 963 2.485 301 1.208 429 13.648 329 29 1.207 10 414 251.093 60.938 0 0 0 23.241 5.464 0 32.233 0
2016 Rijn-West 123 17 50 13.137 4.824 3.970 10.536 3.851 3.271 834.730 11.282 427.513 190.039 41.662 5.822 59.713 6.495 164.328 15.224 190 6.503 95 3.300 834.730 789 27.640 2.934 6.573 797 3.131 774 25.643 962 63 2.617 25 1.612 523.774 131.892 0 0 0 1.103 98.244 0 32.544 0
2017 Rijn-West 123 17 51 13.079 4.715 3.978 10.552 3.851 3.279 862.222 11.384 431.281 195.399 42.066 5.856 . . . . . . . . 862.222 845 29.306 3.429 6.747 807 . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2018 Rijn-West 120 17 50 13.016 4.710 3.953 10.506 3.851 3.261 788.501 11.495 433.835 191.226 42.808 5.821 62.216 5.470 168.978 16.378 187 6.535 93 3.258 788.501 845 29.834 3.382 6.564 805 3.851 898 24.238 932 64 2.628 28 1.508 548.947 133.530 0 0 0 6.690 102.343 0 23.769 728
2016 Maas 55 15 14 6.125 2.776 1.590 5.340 2.477 1.405 451.243 5.647 218.177 93.968 20.023 3.002 38.985 6.839 124.706 10.180 118 8.186 50 1.226 451.243 405 14.755 1.994 3.447 355 2.602 709 23.826 600 38 3.703 11 581 309.960 87.032 0 0 0 0 72.691 13.239 1.101 0
2017 Maas 55 15 16 6.000 2.831 1.591 5.340 2.477 1.482 424.480 5.784 225.392 97.929 20.054 3.088 . . . . . . . . 424.480 462 16.472 2.194 3.731 385 . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2018 Maas 55 15 16 6.053 2.786 1.686 5.313 2.458 1.482 398.762 5.739 222.227 93.924 20.311 3.061 34.968 5.948 124.304 10.289 83 8.864 40 1.255 398.762 415 15.004 1.818 3.186 312 2.160 792 21.550 457 22 3.387 8 587 280.099 71.152 0 0 0 672 64.471 6.009 0 0
2016 Schelde 21 7 2 1.312 936 43 1.093 771 33 93.965 1.070 40.794 16.467 3.893 587 6.764 1.911 19.128 1.265 29 1.207 7 516 93.965 110 4.189 339 785 129 358 240 3.062 76 5 503 2 265 58.538 13.046 0 0 0 0 13.046 0 0 0
2017 Schelde 21 7 2 1.300 922 43 1.093 771 33 91.231 999 37.726 16.294 3.716 556 . . . . . . . . 91.231 101 3.839 461 753 128 . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2018 Schelde 21 7 2 1.312 934 43 1.093 771 33 86.388 998 37.470 16.798 3.757 530 6.079 1.185 15.123 1.164 15 1.089 12 460 86.388 110 4.013 496 773 120 385 156 2.597 54 6 386 2 234 58.329 12.539 0 0 0 1.305 11.233 0 0 0
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat cijfers over stedelijke ofwel openbare rioolwaterzuiveringsinstallaties in beheer bij de waterschappen. De tabel geeft, per provincie en per stroomgebieddistrict (Rijn, Maas, Eems en Schelde), de volgende uitkomsten:
- de aantallen en ontwerpcapaciteit van de stedelijke rioolwaterzuiveringsinstallaties (rwzi's), per zuiveringstype.
- de vrachten en concentraties van organische stoffen, nutriënten en zware metalen in het aangevoerde afvalwater (influent) en het gezuiverde afvalwater (effluent). Ingaande 2017 worden de gegevens over zware metalen alleen gepubliceerd voor de even jaren.
- de hoeveelheden en bestemming van het vrijgekomen zuiveringsslib, met de daarin voorkomende nutriënten en zware metalen. Ingaande 2017 worden deze gegevens alleen voor de even jaren gepubliceerd.

Gegevens beschikbaar vanaf: 1981.

Status van de cijfers:
De cijfers in deze tabel zijn definitief.

Wijzigingen per 10 april 2020:
De tabel is aangevuld met cijfers over 2018.
De onderliggende coderingen van de in deze tabel gebruikte classificaties (Regio's) zijn aangepast. Deze sluiten nu aan bij de door het CBS vastgelegde standaardcoderingen. De structuur en de gegevens van de tabel zijn niet aangepast.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
De nieuwe cijfers over 2019 verschijnen in maart 2021.

Toelichting onderwerpen

Rioolwaterzuiveringsinstallaties
Zuiveringsinstallatie: installatie voor het verwijderen van verontreinigingen uit afvalwater.

Overzicht van aantallen en de capaciteit van de rioolwaterzuiveringsinstallaties in Nederland. Deze installaties zuiveren vrijwel al het afvalwater van huishoudens en bedrijven die lozen op het riool. Alle installaties worden beheerd door de regionale waterkwaliteitsbeheerders: zuiveringschappen en waterschappen.
Aantal per type
Aantallen rioolwaterzuiveringsinstallaties, met een onderverdeling naar type zuivering.
Totaal installaties
Het totale aantal rioolwaterzuiveringsinstallaties in Nederland.
Aeratietanks
Het voorbezonken afvalwater stroomt door een bassin waarin zich een hoeveelheid actief slib (bacteriemassa) bevindt. Tevens wordt intensief belucht. Met behulp van de aangevoerde zuurstof worden de organische verontreinigingen in het afvalwater afgebroken door het actief slib. Kenmerkend voor aeratietanks is de korte verblijftijd van het afvalwater en de hoge slibbelasting (=de hoeveelheid verontreiniging aangevoerd per hoeveelheid bacteriemassa).
Carrousels
Dit is een type oxidatiesloot dat vooral bij grotere installaties wordt toegepast. Kenmerkend is de waterdiepte (tussen de 2 en de 4 meter) en de beluchting via zogenaamde puntbeluchters.
Capaciteit vervuilingseenheden per type
Capaciteit zuiveringsinstallatie:
Het vermogen van een installatie die bestemd is voor de verwijdering van afbreekbare voornamelijk organische verontreinigingen uit afvalwater.

De vervuilingseenheid (afgekort VE) is een maat voor de hoeveelheid zuurstofbindende stoffen die zich in het afvalwater van een persoon per etmaal bevindt.
De capaciteit in vervuilingseenheid (v.e.) wordt berekend als: 1 vervuilingseenheid = 150 g TZV (Totaal Zuurstofverbruik) per dag.
De vervuilingseenheid wordt ook gebruikt als basis voor de berekening van de verontreinigingsheffing die door huishoudens en bedrijven moet worden betaald.
Deze eenheid wordt ingaande 2010 gehanteerd. Voor eerdere jaren zijn deze gegevens derhalve niet bekend.
Totaal capaciteit vervuilingseenheden
Vervuilingseenheden
Een berekende waarde die aangeeft hoe groot de totale vervuiling is die met het afvalwater wordt aangevoerd en hoeveel zuurstof er nodig is om die vervuiling af te breken.
De vervuilingseenheid (afgekort VE) is een maat voor de hoeveelheid zuurstofbindende stoffen die zich in het afvalwater van een persoon per etmaal bevindt. Zuurstofbindende stoffen zijn stoffen die met zuurstof kunnen worden afgebroken.
De Vervuilingseenheid wordt berekend op basis van de aangevoerde hoeveelheid CZV en Kjeldahl-stikstof, waarbij geldt dat 1 VE gelijk is aan 150 gram totaal zuurstofverbruik.
Aeratietanks
Het voorbezonken afvalwater stroomt door een bassin waarin zich een hoeveelheid actief slib (bacteriemassa) bevindt. Tevens wordt intensief belucht. Met behulp van de aangevoerde zuurstof worden de organische verontreinigingen in het afvalwater afgebroken door het actief slib. Kenmerkend voor aeratietanks is de korte verblijftijd van het afvalwater en de hoge slibbelasting (=de hoeveelheid verontreiniging aangevoerd per hoeveelheid bacteriemassa).
Carrousels
Dit is een type oxidatiesloot dat vooral bij grotere installaties wordt toegepast. Kenmerkend is de waterdiepte (tussen de 2 en de 4 meter) en de beluchting via zogenaamde puntbeluchters.
Capaciteit inwonerequivalenten per type
Capaciteit zuiveringsinstallatie:
Het vermogen van een installatie die bestemd is voor de verwijdering van afbreekbare voornamelijk organische verontreinigingen uit afvalwater.

De capaciteit in inwonerequivalenten (i.e.) wordt berekend als: 1 inwonerequivalent = 54 g BZV (Biologisch Zuurstof Verbruik) per dag.
Een inwonerequivalent is een maat voor de hoeveelheid zuurstofbindende stoffen die zich in het afvalwater van een persoon per etmaal bevindt.
De inwonerequivalent wordt steeds minder gebruikt als maat voor de vervuiling. De gangbare eenheid is de vervuilingseenheid.
Totaal capaciteit
Alle rioolwaterzuiveringsinstallaties.
Aeratietanks
Het voorbezonken afvalwater stroomt door een bassin waarin zich een hoeveelheid actief slib (bacterie-massa) bevindt. Tevens wordt intensief belucht. Met behulp van de aangevoerde zuurstof worden de organische verontreinigingen in het afvalwater afgebroken door het actief slib. Kenmerkend voor aeratietanks is de korte verblijftijd van het afvalwater en de hoge slibbelasting (=de hoeveelheid verontreiniging aangevoerd per hoeveelheid bacterie-massa).
Carrousels
Dit is een type oxidatiesloot dat vooral bij grotere installaties wordt toegepast. Kenmerkend is de waterdiepte (tussen de 2 en de 4 m) en de beluchting via zogenaamde puntbeluchters.
Aanvoer van afvalwater (influent)
Gegevens over de hoeveelheden en concentraties (gehaltes) van verontreinigende stoffen in het aangevoerde afvalwater van rioolwaterzuiveringsinstallaties (influent).
Hoeveelheden
Volume afvalwater
De aangevoerde hoeveelheid afvalwater per jaar.
Vervuilingseenheden
Een berekende waarde die aangeeft hoe groot de totale vervuiling is die met het afvalwater wordt aangevoerd en hoeveel zuurstof er nodig is om die vervuiling af te breken.
De vervuilingseenheid (afgekort VE) is een maat voor de hoeveelheid zuurstofbindende stoffen die zich in het afvalwater van een persoon per etmaal bevindt. Zuurstofbindende stoffen zijn stoffen die met zuurstof kunnen worden afgebroken.
De Vervuilingseenheid wordt berekend op basis van de aangevoerde hoeveelheid CZV en Kjeldahl-stikstof, waarbij geldt dat 1 VE gelijk is aan 150 gram totaal zuurstofverbruik.
Chemisch Zuurstof Verbruik
Somparameter die aangeeft hoeveel kilogram zuurstof nodig is om de totale emissie van afbreekbare verontreinigingen chemisch om te zetten of af te breken.
Biochemisch Zuurstof Verbruik
Somparameter die aangeeft hoeveel kilogram zuurstof nodig is om de totale emissie van afbreekbare verontreinigingen biologisch om te zetten of af te breken.
Stikstofverbindingen als N
De totale hoeveelheid stikstof, aanwezig in organische verbindingen (zoals eiwitten) en anorganische verbindingen (zoals nitraat en ammonium).
Fosforverbindingen als P
Het totaal van de in het afvalwater voorkomende fosfaten en andere fosforverbindingen, gemeten als fosfor (P).
Koper
Chroom
Zink
Lood
Cadmium
Nikkel
Kwik
Arseen
Afvoer van afvalwater (effluent)
Gegevens over de hoeveelheden en concentraties (gehaltes) verontreinigende stoffen in het gezuiverde afvalwater (effluent) dat vanuit de rioolwaterzuiveringsinstallaties wordt geloosd.
Hoeveelheden
Volume afvalwater
De geloosde hoeveelheid afvalwater per jaar.
Vervuilingseenheden
Een berekende waarde die aangeeft hoe groot de totale vervuiling is die met het afvalwater wordt aangevoerd en hoeveel zuurstof er nodig is om die vervuiling af te breken.
De vervuilingseenheid (afgekort VE) is een maat voor de hoeveelheid zuurstofbindende stoffen die zich in het afvalwater van een persoon per etmaal bevindt. Zuurstofbindende stoffen zijn stoffen die met zuurstof kunnen worden afgebroken.
De Vervuilingseenheid wordt berekend op basis van de aangevoerde hoeveelheid CZV en Kjeldahl-stikstof, waarbij geldt dat 1 VE gelijk is aan 150 gram totaal zuurstofverbruik.
Chemisch Zuurstof Verbruik
Somparameter die aangeeft hoeveel kilogram zuurstof nodig is om de totale emissie van afbreekbare verontreinigingen chemisch om te zetten of af te breken.
Biochemisch Zuurstof Verbruik
Somparameter die aangeeft hoeveel kilogram zuurstof nodig is om de totale emissie van afbreekbare verontreinigingen biologisch om te zetten of af te breken.
Stikstofverbindingen als N
De totale hoeveelheid stikstof, aanwezig in organische verbindingen (zoals eiwitten) en anorganische verbindingen (zoals nitraat en ammonium).
Fosforverbindingen als P
Het totaal van de in het afvalwater voorkomende fosfaten en andere fosforverbindingen, gemeten als fosfor (P).
Koper
Chroom
Zink
Lood
Cadmium
Nikkel
Kwik
Arseen
Zuiveringsslib
Zuiveringsslib: restproduct dat ontstaat bij de zuivering van afvalwater.

Zuiveringsslib bestaat uit gesuspendeerde bezinkbare bestanddelen en door groei overbodig geworden actief slib (bacteriemassa). Zuiveringsslib wordt gemeten in gewichtshoeveelheden als zodanig, inclusief het zich daarin bevindende water (zie Totaal nat slib), en als droge stof.
Nat slib naar bestemming
De hoeveelheid afgevoerd nat zuiveringsslib (inclusief het zich daarin bevindende water), per bestemming (methode van verwerking).
Totaal nat slib
Totaal afgevoerd.
Droge stof naar bestemming
Afgevoerd zuiveringsslib, uitgedrukt in gewichtshoeveelheid droge stof, per bestemming (methode van verwerking). De droge stof (afgekort d.s.) is de droogrest van zuiveringsslib na verdamping van het water bij circa 105 graden Celsius.
Totaal droge stof
Landbouw
Toepassing als meststof of bodemverbeteraar in de landbouw. Vanwege strenge regelgeving is dit met ingang van 1995 niet meer mogelijk.
Natte oxidatie
Natte oxidatie van het slib in een zogenaamde VerTech installatie: in een diepe schacht wordt het slib onder hoge druk geoxideerd.
Composteren
Hierbij wordt zuiveringsslib met compost en houtsnippers vermengd en onder bepaalde omstandigheden belucht, waardoor in een biologisch proces organische stoffen in het zuiveringsslib worden afgebroken door bacteriën en schimmels.
Storten
Afhankelijk van de kwaliteit wordt zuiveringsslib op regionale stortplaatsen of op speciale slibdeponiën gestort.
Verbranden
Hierbij wordt zuiveringsslib, afhankelijk van de kwaliteit, samen met huishoudelijk afval verbrand of wordt het in speciale slibverbrandingsinstallaties verwerkt.
Cementindustrie
Hierbij wordt zuiveringsslib als vulmiddel voor cement gebruikt door het in een cementoven mee te stoken.
Elektriciteitscentrale
Zuiveringsslib dat gebruikt wordt om als secundaire brandstof mee te stoken in een elektriciteitscentrale.
Overige bestemmingen
Te noemen zijn: toepassing in bouwmaterialen en wegenverharding, afvoer naar installaties waar bepaalde componenten worden teruggewonnen.