Emissies van luchtverontreinigende stoffen volgens NEC-richtlijnen

Emissies van luchtverontreinigende stoffen volgens NEC-richtlijnen

Bronnen Perioden NMVOS (mln kg) SO2 (mln kg) NOx (mln kg) NH3 (mln kg) PM10 (mln kg)
Totaal Stationaire en mobiele bronnen 1990 507,9 196,9 610,9 345,92 80,17
Totaal Stationaire en mobiele bronnen 2000 264,1 78,2 430,4 173,25 49,35
Totaal Stationaire en mobiele bronnen 2010 186,5 35,8 317,0 133,92 35,76
Totaal Stationaire en mobiele bronnen 2014 164,9 30,2 247,9 128,60 31,50
Totaal Stationaire en mobiele bronnen 2015 160,4 31,0 247,4 130,87 31,04
Totaal Stationaire en mobiele bronnen 2016 152,5 28,0 235,3 129,95 30,38
Totaal Stationaire en mobiele bronnen 2017 153,9 26,6 224,2 132,21 29,82
Totaal Stationaire en mobiele bronnen 2018 150,9 25,0 218,6 129,30 28,88
Totaal Stationaire en mobiele bronnen 2019 149,1 22,9 205,1 122,91 27,61
Totaal Stationaire en mobiele bronnen 2020* 142,1 19,7 189,1 124,06 26,46
Stationaire bronnen, totaal 1990 301,0 170,6 231,1 344,96 53,22
Stationaire bronnen, totaal 2000 177,8 63,3 142,6 168,89 30,86
Stationaire bronnen, totaal 2010 139,2 32,9 103,5 129,36 25,16
Stationaire bronnen, totaal 2014 127,5 28,8 79,4 124,68 23,91
Stationaire bronnen, totaal 2015 123,9 30,0 80,9 126,98 23,82
Stationaire bronnen, totaal 2016 116,8 27,1 76,0 125,98 23,46
Stationaire bronnen, totaal 2017 117,9 25,7 69,9 128,17 23,15
Stationaire bronnen, totaal 2018 115,7 24,1 67,4 125,16 22,35
Stationaire bronnen, totaal 2019 114,2 22,0 64,0 118,74 21,44
Stationaire bronnen, totaal 2020* 110,1 19,1 59,1 120,50 20,91
Energiesector 1990 31,8 112,7 103,9 0,01 7,94
Energiesector 2000 26,4 48,2 64,9 0,02 3,65
Energiesector 2010 14,3 19,4 32,8 0,02 0,55
Energiesector 2014 13,2 18,3 26,8 0,04 0,53
Energiesector 2015 12,4 19,7 27,6 0,05 0,63
Energiesector 2016 11,0 17,1 23,4 0,07 0,47
Energiesector 2017 10,3 15,3 21,5 0,07 0,45
Energiesector 2018 8,1 13,6 20,7 0,08 0,37
Energiesector 2019 7,0 11,3 19,4 0,13 0,33
Energiesector 2020* 6,5 8,7 17,4 0,16 0,28
Nijverheid (geen energiesector) 1990 159,5 51,4 79,0 4,70 27,72
Nijverheid (geen energiesector) 2000 76,0 14,0 35,0 2,70 10,78
Nijverheid (geen energiesector) 2010 48,6 12,3 30,4 1,75 8,53
Nijverheid (geen energiesector) 2014 41,4 9,5 25,0 1,32 7,77
Nijverheid (geen energiesector) 2015 39,1 9,3 24,6 1,38 7,83
Nijverheid (geen energiesector) 2016 34,5 8,9 24,9 1,66 8,02
Nijverheid (geen energiesector) 2017 36,1 9,4 24,1 1,52 8,13
Nijverheid (geen energiesector) 2018 36,1 9,5 23,5 1,57 7,96
Nijverheid (geen energiesector) 2019 35,8 9,7 23,4 1,31 7,88
Nijverheid (geen energiesector) 2020* 33,1 9,3 21,4 1,31 7,71
Particulier huishouden 1990 52,3 1,2 21,8 9,61 10,02
Particulier huishouden 2000 50,8 0,5 19,7 6,10 9,74
Particulier huishouden 2010 48,6 0,5 14,0 6,65 8,99
Particulier huishouden 2014 47,6 0,4 8,2 7,31 8,10
Particulier huishouden 2015 47,0 0,4 8,1 7,32 7,78
Particulier huishouden 2016 46,7 0,4 7,8 7,23 7,52
Particulier huishouden 2017 46,5 0,4 7,0 7,00 7,34
Particulier huishouden 2018 46,6 0,4 6,7 6,79 7,11
Particulier huishouden 2019 46,6 0,4 6,3 6,71 6,78
Particulier huishouden 2020* 46,4 0,4 5,9 6,79 6,53
01 Landbouw (stationaire bronnen) 1990 0,7 0,0 8,7 326,58 4,92
01 Landbouw (stationaire bronnen) 2000 0,7 0,0 9,5 155,95 5,46
01 Landbouw (stationaire bronnen) 2010 0,6 0,1 14,2 116,96 6,09
01 Landbouw (stationaire bronnen) 2014 0,4 0,1 10,1 111,96 6,46
01 Landbouw (stationaire bronnen) 2015 0,4 0,1 10,8 114,19 6,52
01 Landbouw (stationaire bronnen) 2016 0,4 0,1 10,3 112,62 6,47
01 Landbouw (stationaire bronnen) 2017 0,4 0,1 7,7 115,20 6,27
01 Landbouw (stationaire bronnen) 2018 0,4 0,1 7,9 111,67 5,97
01 Landbouw (stationaire bronnen) 2019 0,4 0,1 6,5 105,55 5,45
01 Landbouw (stationaire bronnen) 2020* 0,4 0,1 6,3 107,20 5,39
Mobiele bronnen; totaal 1990 206,9 26,3 379,8 0,97 26,95
Mobiele bronnen; totaal 2000 86,4 14,9 287,7 4,36 18,49
Mobiele bronnen; totaal 2010 47,3 2,9 213,6 4,56 10,60
Mobiele bronnen; totaal 2014 37,4 1,4 168,5 3,92 7,59
Mobiele bronnen; totaal 2015 36,5 1,0 166,5 3,89 7,22
Mobiele bronnen; totaal 2016 35,7 0,9 159,2 3,97 6,91
Mobiele bronnen; totaal 2017 36,1 0,9 154,3 4,04 6,68
Mobiele bronnen; totaal 2018 35,2 0,8 151,1 4,14 6,53
Mobiele bronnen; totaal 2019 34,9 0,9 141,1 4,17 6,18
Mobiele bronnen; totaal 2020* 32,0 0,7 130,0 3,56 5,55
Wegverkeer 1990 188,9 16,0 285,0 0,95 20,56
Wegverkeer 2000 68,5 3,7 182,8 4,34 12,38
Wegverkeer 2010 35,7 0,2 141,6 4,54 7,44
Wegverkeer 2014 28,3 0,2 99,6 3,90 4,87
Wegverkeer 2015 27,9 0,2 98,2 3,87 4,64
Wegverkeer 2016 27,4 0,2 94,4 3,95 4,53
Wegverkeer 2017 27,9 0,2 91,4 4,03 4,41
Wegverkeer 2018 27,1 0,2 88,5 4,12 4,31
Wegverkeer 2019 27,1 0,2 81,4 4,15 4,13
Wegverkeer 2020* 24,6 0,2 72,8 3,55 3,62
Scheepvaart 1990 8,2 1,9 30,7 0,01 1,36
Scheepvaart 2000 7,7 2,2 30,0 0,01 1,36
Scheepvaart 2010 5,8 0,5 24,6 0,01 0,96
Scheepvaart 2014 4,3 0,0 27,6 0,01 0,96
Scheepvaart 2015 4,1 0,0 27,9 0,01 0,96
Scheepvaart 2016 4,2 0,0 27,4 0,01 0,93
Scheepvaart 2017 4,2 0,0 27,9 0,01 0,93
Scheepvaart 2018 4,3 0,0 28,0 0,01 0,92
Scheepvaart 2019 4,1 0,0 25,3 0,01 0,82
Scheepvaart 2020* 4,1 0,0 25,3 0,01 0,82
Landbouw (mobiele bronnen) 1990 2,8 1,2 14,5 0,00 1,41
Landbouw (mobiele bronnen) 2000 2,4 1,2 14,1 0,00 1,16
Landbouw (mobiele bronnen) 2010 1,2 0,1 10,5 0,00 0,57
Landbouw (mobiele bronnen) 2014 1,0 0,0 10,2 0,00 0,48
Landbouw (mobiele bronnen) 2015 0,9 0,0 9,8 0,00 0,45
Landbouw (mobiele bronnen) 2016 0,8 0,0 8,6 0,00 0,39
Landbouw (mobiele bronnen) 2017 0,8 0,0 7,9 0,00 0,35
Landbouw (mobiele bronnen) 2018 0,8 0,0 8,5 0,00 0,36
Landbouw (mobiele bronnen) 2019 0,7 0,0 7,7 0,00 0,31
Landbouw (mobiele bronnen) 2020* 0,6 0,0 7,4 0,00 0,29
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat cijfers over de emissies luchtverontreinigde stoffen, berekend volgens de Europese NEC-richtlijn (NEC= National Emission Ceilings). Het gaat om de uitstoot naar lucht door stationaire en mobiele bronnen in Nederland van ammoniak (NH3), stikstofoxiden (NOx), zwaveldioxide (SO2), fijn stof (PM10; deeltjes met een doorsnede kleiner dan 10 micrometer), koolmonoxide (CO) en vluchtige organische stoffen, exclusief methaan (NMVOS). In deze tabel worden de emissies van de cokesfabriek van Tata Steel (Hoogovens) opgenomen bij de basismetaalindustrie (en dus niet bij de energiesector) en zijn de emissies door het wegverkeer en de visserij gebaseerd op de afzet van motorbrandstoffen.

Gegevens beschikbaar vanaf: 1990.

Status van de cijfers:
Alle cijfers tot en met verslagjaar 2019 zijn definitief. De cijfers over 2020 zijn voorlopig. Om een samenhangende en consistente tijdreeks te verkrijgen wordt ieder jaar de complete tijdreeks (her)berekend, zodat de laatste inzichten, met name ten aanzien van de emissiefactoren, in de berekeningen kunnen worden meegenomen.

Wijzigingen per 5 oktober 2021:
- Toevoeging voorlopige cijfers 2020.
- De NOx en NMVOS emissies van mestmanagement en landbouwbodems tellen volgens de huidige invulling van de NEC-richtlijn niet meer mee en worden voortaan voor alle jaren weggelaten.

Wijzigingen per 16 februari 2021:
-Vervanging voorlopige cijfers 2019 door definitieve cijfers.
- Een gedeelte van de emissies wordt berekend op basis van gegevens van de CBS energiebalans. De cijfers van 2018 en 2019 zijn bijgesteld en de cijfers voor 2015 tot en met 2017 zijn gereviseerd. Hierdoor zijn de emissies veranderd.
- De emissies van methaan en fijnstof bij huishoudens ten gevolge van sfeerverwarming zijn voor alle jaren veranderd door de toepassing van nieuwe emissiefactoren.
- De emissies van N2O, NH3 en NMVOS vanuit de landbouw zijn gewijzigd doordat gerekend is met een nieuw datamodel, hierin is de toedeling aan mest over grasland en bouwland veranderd. Ook zijn de emissiefactoren voor ammoniak uit emissiearme stallen bijgesteld. De emissies van de gehele tijdreeks 1990-2019 zijn aangepast.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Definitieve cijfers over 2020 worden in maart 2022 gepubliceerd.

Toelichting onderwerpen

NMVOS
Vluchtige organische stoffen, exclusief methaan.

Vluchtige organische stoffen ontstaan onder andere door onvolledige verbranding van brandstoffen en door verdamping van brandstoffen, koelmiddelen en ander chemische stoffen. Daarnaast onstaan VOS-emissies tijdens allerlei industriële processen. Vluchtige organische stoffen spelen een rol bij de vorming van smog en zijn soms kankerverwekkend.
SO2
Zwaveldioxide.

SO2 komt vooral vrij bij de verbranding van de in brandstoffen aanwezige zwavel. Het veroorzaakt verzuring van het milieu.
NOx
Stikstofoxiden (NOx = NO en NO2, berekend als NO2).

Stikstofoxiden worden met name gevormd bij verbrandingsprocessen. Hierbij wordt stikstof uit de (verbrandings)lucht omgezet tot NOx. Stikstofoxiden veroorzaken verzuring en spelen een rol bij smogvorming. Stikstofdioxide (NO2) is schadelijk voor de gezondheid.
NH3
Ammoniak (NH3).

NH3 ontstaat vooral bij natuurlijke processen maar ook, in mindere mate, bij de verbranding van brandstoffen en bij industriële processen. De belangrijkste bron is natuurlijke mest. NH3 veroorzaakt verzuring van het milieu.
PM10
Fijn stof (= deeltjes met doorsnede kleiner dan 10 micrometer).

PM10 is schadelijk voor de gezondheid. Het dringt diep door in de longen.