Emissies van luchtverontreinigende stoffen volgens NEC-richtlijnen

Emissies van luchtverontreinigende stoffen volgens NEC-richtlijnen

Bronnen Perioden NMVOS (mln kg) SO2 (mln kg) NOx (mln kg) NH3 (mln kg) PM10 (mln kg)
Totaal Stationaire en mobiele bronnen 1990 578,3 196,9 661,9 345,92 78,10
Totaal Stationaire en mobiele bronnen 2000 333,4 78,2 472,2 173,25 47,00
Totaal Stationaire en mobiele bronnen 2010 270,5 35,8 349,9 133,92 33,21
Totaal Stationaire en mobiele bronnen 2014 245,5 30,2 281,0 128,60 28,99
Totaal Stationaire en mobiele bronnen 2015 252,8 31,0 282,1 130,87 28,48
Totaal Stationaire en mobiele bronnen 2016 248,7 28,0 269,7 129,95 27,70
Totaal Stationaire en mobiele bronnen 2017 248,8 26,6 259,2 132,21 27,10
Totaal Stationaire en mobiele bronnen 2018 241,4 25,0 252,9 129,30 26,06
Totaal Stationaire en mobiele bronnen 2019 237,8 22,9 238,4 122,91 24,77
Stationaire bronnen, totaal 1990 399,3 170,6 282,1 344,96 53,22
Stationaire bronnen, totaal 2000 248,9 63,3 184,5 168,89 30,86
Stationaire bronnen, totaal 2010 220,7 32,9 136,3 129,36 25,16
Stationaire bronnen, totaal 2014 206,1 28,8 112,5 124,68 23,91
Stationaire bronnen, totaal 2015 214,6 30,0 115,6 126,98 23,82
Stationaire bronnen, totaal 2016 211,6 27,1 110,4 125,98 23,46
Stationaire bronnen, totaal 2017 211,6 25,7 104,9 128,17 23,15
Stationaire bronnen, totaal 2018 205,3 24,1 101,8 125,16 22,35
Stationaire bronnen, totaal 2019 202,0 22,0 97,3 118,74 21,44
Energiesector 1990 32,4 112,8 103,9 0,01 7,95
Energiesector 2000 27,2 48,3 64,9 0,02 3,65
Energiesector 2010 14,3 19,4 32,9 0,02 0,55
Energiesector 2014 13,2 18,3 26,8 0,04 0,53
Energiesector 2015 12,4 19,7 27,6 0,05 0,63
Energiesector 2016 11,0 17,1 23,4 0,07 0,47
Energiesector 2017 10,3 15,3 21,5 0,07 0,45
Energiesector 2018 8,1 13,6 20,7 0,08 0,37
Energiesector 2019 7,0 11,3 19,4 0,13 0,33
Nijverheid (geen energiesector) 1990 158,9 51,4 79,0 4,70 27,71
Nijverheid (geen energiesector) 2000 75,2 13,9 34,9 2,70 10,78
Nijverheid (geen energiesector) 2010 48,6 12,3 30,3 1,75 8,53
Nijverheid (geen energiesector) 2014 41,4 9,5 25,0 1,32 7,77
Nijverheid (geen energiesector) 2015 39,1 9,3 24,6 1,38 7,83
Nijverheid (geen energiesector) 2016 34,5 8,9 24,9 1,66 8,02
Nijverheid (geen energiesector) 2017 36,1 9,4 24,1 1,52 8,13
Nijverheid (geen energiesector) 2018 36,1 9,5 23,5 1,57 7,96
Nijverheid (geen energiesector) 2019 35,8 9,7 23,4 1,31 7,88
Particulier huishouden 1990 52,3 1,2 23,4 9,61 10,02
Particulier huishouden 2000 50,8 0,5 21,3 6,10 9,74
Particulier huishouden 2010 48,6 0,5 15,7 6,65 8,99
Particulier huishouden 2014 47,6 0,4 9,9 7,31 8,10
Particulier huishouden 2015 47,0 0,4 9,8 7,32 7,78
Particulier huishouden 2016 46,7 0,4 9,6 7,23 7,52
Particulier huishouden 2017 46,5 0,4 8,7 7,00 7,34
Particulier huishouden 2018 46,6 0,4 8,5 6,79 7,11
Particulier huishouden 2019 46,6 0,4 8,0 6,71 6,78
01 Landbouw (stationaire bronnen) 1990 98,6 0,0 58,0 326,58 4,92
01 Landbouw (stationaire bronnen) 2000 71,4 0,0 49,6 155,95 5,46
01 Landbouw (stationaire bronnen) 2010 81,7 0,1 45,3 116,96 6,09
01 Landbouw (stationaire bronnen) 2014 78,6 0,1 41,4 111,96 6,46
01 Landbouw (stationaire bronnen) 2015 90,7 0,1 43,6 114,19 6,52
01 Landbouw (stationaire bronnen) 2016 94,9 0,1 42,8 112,62 6,47
01 Landbouw (stationaire bronnen) 2017 93,7 0,1 40,9 115,20 6,27
01 Landbouw (stationaire bronnen) 2018 89,6 0,1 40,4 111,67 5,97
01 Landbouw (stationaire bronnen) 2019 87,8 0,1 37,9 105,55 5,45
Mobiele bronnen; totaal 1990 179,0 26,3 379,8 0,97 24,88
Mobiele bronnen; totaal 2000 84,5 14,9 287,7 4,36 16,15
Mobiele bronnen; totaal 2010 49,7 2,9 213,6 4,56 8,04
Mobiele bronnen; totaal 2014 39,4 1,4 168,5 3,92 5,08
Mobiele bronnen; totaal 2015 38,2 1,0 166,5 3,89 4,66
Mobiele bronnen; totaal 2016 37,1 0,9 159,2 3,97 4,24
Mobiele bronnen; totaal 2017 37,2 0,9 154,3 4,04 3,95
Mobiele bronnen; totaal 2018 36,2 0,8 151,1 4,14 3,71
Mobiele bronnen; totaal 2019 35,8 0,9 141,1 4,17 3,34
Wegverkeer 1990 153,0 16,0 285,0 0,95 18,50
Wegverkeer 2000 58,3 3,7 182,8 4,34 10,05
Wegverkeer 2010 33,4 0,2 141,6 4,54 4,90
Wegverkeer 2014 26,4 0,2 99,6 3,90 2,38
Wegverkeer 2015 25,9 0,2 98,2 3,87 2,10
Wegverkeer 2016 25,3 0,2 94,4 3,95 1,88
Wegverkeer 2017 25,8 0,2 91,4 4,03 1,70
Wegverkeer 2018 25,1 0,2 88,5 4,12 1,51
Wegverkeer 2019 25,1 0,2 81,4 4,15 1,32
Scheepvaart 1990 16,2 1,9 30,7 0,01 1,36
Scheepvaart 2000 16,1 2,2 30,0 0,01 1,36
Scheepvaart 2010 10,6 0,5 24,6 0,01 0,96
Scheepvaart 2014 8,2 0,0 27,6 0,01 0,96
Scheepvaart 2015 7,7 0,0 27,9 0,01 0,96
Scheepvaart 2016 7,5 0,0 27,4 0,01 0,93
Scheepvaart 2017 7,4 0,0 27,9 0,01 0,93
Scheepvaart 2018 7,3 0,0 28,0 0,01 0,92
Scheepvaart 2019 7,0 0,0 25,3 0,01 0,82
Landbouw (mobiele bronnen) 1990 2,8 1,2 14,5 0,00 1,41
Landbouw (mobiele bronnen) 2000 2,4 1,2 14,1 0,00 1,16
Landbouw (mobiele bronnen) 2010 1,2 0,1 10,5 0,00 0,57
Landbouw (mobiele bronnen) 2014 1,0 0,0 10,2 0,00 0,48
Landbouw (mobiele bronnen) 2015 0,9 0,0 9,8 0,00 0,45
Landbouw (mobiele bronnen) 2016 0,8 0,0 8,6 0,00 0,39
Landbouw (mobiele bronnen) 2017 0,8 0,0 7,9 0,00 0,35
Landbouw (mobiele bronnen) 2018 0,8 0,0 8,5 0,00 0,36
Landbouw (mobiele bronnen) 2019 0,7 0,0 7,7 0,00 0,31
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat cijfers over de totale emissies in Nederland door stationaire en mobiele bronnen, berekend volgens de Europese NEC-richtlijn (NEC= National Emission Ceilings). Deze is in 2001 door het Europees Parlement en de Raad van Europa opgesteld om de uitstoot van bepaalde grensoverschrijdende luchtverontreinigende stoffen te beperken. Per land zijn daarvoor nationale plafonds vastgesteld voor SO2 (zwaveldioxide), NOx (stikstofoxiden), NH3 (ammoniak) en NMVOS (vluchtige organische stoffen, exclusief methaan).
De berekening van de emissies door stationaire bronnen is gebaseerd op onder andere de emissie-opgaven in de milieujaarverslagen van individuele bedrijven en CBS-productie- en -energiegegevens.
De cokesfabriek van Tata Steel (Hoogovens) behoort volgens de CBS Standaard Bedrijfsindeling (SBI) tot de energiesector. In deze tabel zijn de emissies hiervan echter opgenomen bij de Basismetaalindustrie.
De emissies door het wegverkeer en de visserij in deze tabel zijn gebaseerd op de afzet van motorbrandstoffen (“fuel-sold”). Bij het vaststellen van de NEC-emissieplafonds van 2010 is voor het wegverkeer destijds gebruik gemaakt van de in de NEC-richtlijn genoemde alternatieve berekening op basis van voertuigkilometers (“fuel-used”). De op deze wijze berekende emissies staan in de Statlinetabellen met emissies naar lucht op Nederlands grondgebied.
Gegevens beschikbaar vanaf: 1990.

Status van de cijfers:
Alle cijfers zijn defintief. Om een samenhangende en consistente tijdreeks te verkrijgen wordt ieder jaar de complete tijdreeks (her)berekend, zodat de laatste inzichten, met name ten aanzien van de emissiefactoren, in de berekeningen kunnen worden meegenomen.

Wijzigingen per 16 februari 2021:
-Vervanging voorlopige cijfers 2019 door definitieve cijfers.
- Een gedeelte van de emissies wordt berekend op basis van gegevens van de CBS energiebalans. De cijfers van 2018 en 2019 zijn bijgesteld en de cijfers voor 2015 tot en met 2017 zijn gereviseerd. Hierdoor zijn de emissies veranderd.
- De emissies van methaan en fijnstof bij huishoudens ten gevolge van sfeerverwarming zijn voor alle jaren veranderd door de toepassing van nieuwe emissiefactoren.
- De emissies van N2O, NH3 en NMVOS vanuit de landbouw zijn gewijzigd doordat gerekend is met een nieuw datamodel, hierin is de toedeling aan mest over grasland en bouwland veranderd. Ook zijn de emissiefactoren voor ammoniak uit emissiearme stallen bijgesteld. De emissies van de gehele tijdreeks 1990-2019 zijn aangepast.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Voorlopige cijfers over 2020 worden in september 2021 gepubliceerd.

Toelichting onderwerpen

NMVOS
Vluchtige organische stoffen, exclusief methaan.

Vluchtige organische stoffen ontstaan onder andere door onvolledige verbranding van brandstoffen en door verdamping van brandstoffen, koelmiddelen en ander chemische stoffen. Daarnaast onstaan VOS-emissies tijdens allerlei industriële processen. Vluchtige organische stoffen spelen een rol bij de vorming van smog en zijn soms kankerverwekkend.
SO2
Zwaveldioxide.

SO2 komt vooral vrij bij de verbranding van de in brandstoffen aanwezige zwavel. Het veroorzaakt verzuring van het milieu.
NOx
Stikstofoxiden (NOx = NO en NO2, berekend als NO2).

Stikstofoxiden worden met name gevormd bij verbrandingsprocessen. Hierbij wordt stikstof uit de (verbrandings)lucht omgezet tot NOx. Stikstofoxiden veroorzaken verzuring en spelen een rol bij smogvorming. Stikstofdioxide (NO2) is schadelijk voor de gezondheid.
NH3
Ammoniak (NH3).

NH3 ontstaat vooral bij natuurlijke processen maar ook, in mindere mate, bij de verbranding van brandstoffen en bij industriële processen. De belangrijkste bron is natuurlijke mest. NH3 veroorzaakt verzuring van het milieu.
PM10
Fijn stof (= deeltjes met doorsnede kleiner dan 10 micrometer).

PM10 is schadelijk voor de gezondheid. Het dringt diep door in de longen.