Emissies naar lucht op Nederlands grondgebied; totalen

Emissies naar lucht op Nederlands grondgebied; totalen

Bronnen Perioden CO2 (mln kg) SO2 (mln kg) NOx (mln kg) PM10 (mln kg)
Totaal Stationaire en mobiele bronnen 1990 169.900 242,4 708,7 81,81
Totaal Stationaire en mobiele bronnen 2000 181.508 139,3 542,9 53,97
Totaal Stationaire en mobiele bronnen 2010 198.019 69,9 417,0 39,40
Totaal Stationaire en mobiele bronnen 2014 176.875 52,8 362,0 34,73
Totaal Stationaire en mobiele bronnen 2015 184.075 42,4 369,6 33,85
Totaal Stationaire en mobiele bronnen 2016 184.532 33,1 359,3 32,36
Totaal Stationaire en mobiele bronnen 2017 181.235 31,4 346,3 31,63
Totaal Stationaire en mobiele bronnen 2018 177.593 29,3 342,1 30,80
Totaal Stationaire en mobiele bronnen 2019 173.908 26,8 333,7 29,64
Stationaire bronnen, totaal 1990 136.916 170,6 282,1 53,22
Stationaire bronnen, totaal 2000 142.474 63,3 184,5 30,86
Stationaire bronnen, totaal 2010 157.424 32,9 136,3 25,16
Stationaire bronnen, totaal 2014 137.001 28,8 112,5 23,91
Stationaire bronnen, totaal 2015 143.329 30,0 115,6 23,82
Stationaire bronnen, totaal 2016 144.124 27,1 110,4 23,46
Stationaire bronnen, totaal 2017 141.351 25,7 104,9 23,15
Stationaire bronnen, totaal 2018 137.325 24,1 101,8 22,35
Stationaire bronnen, totaal 2019 133.484 22,0 97,3 21,44
Energiesector 1990 52.861 112,8 103,9 7,95
Energiesector 2000 63.278 48,3 64,9 3,65
Energiesector 2010 68.306 19,4 32,9 0,55
Energiesector 2014 63.086 18,3 26,8 0,53
Energiesector 2015 67.517 19,7 27,6 0,63
Energiesector 2016 65.893 17,1 23,4 0,47
Energiesector 2017 61.608 15,3 21,5 0,45
Energiesector 2018 57.985 13,6 20,7 0,37
Energiesector 2019 57.065 11,3 19,4 0,33
Nijverheid (geen energiesector) 1990 40.537 51,4 79,0 27,71
Nijverheid (geen energiesector) 2000 33.635 13,9 34,9 10,78
Nijverheid (geen energiesector) 2010 34.917 12,3 30,3 8,53
Nijverheid (geen energiesector) 2014 32.108 9,5 25,0 7,77
Nijverheid (geen energiesector) 2015 31.959 9,3 24,6 7,83
Nijverheid (geen energiesector) 2016 33.501 8,9 24,9 8,02
Nijverheid (geen energiesector) 2017 35.518 9,4 24,1 8,13
Nijverheid (geen energiesector) 2018 35.458 9,5 23,5 7,96
Nijverheid (geen energiesector) 2019 33.858 9,7 23,4 7,88
Particulier huishouden 1990 22.351 1,2 23,4 10,02
Particulier huishouden 2000 22.315 0,5 21,3 9,74
Particulier huishouden 2010 25.393 0,5 15,7 8,99
Particulier huishouden 2014 17.417 0,4 9,9 8,10
Particulier huishouden 2015 18.418 0,4 9,8 7,78
Particulier huishouden 2016 19.077 0,4 9,6 7,52
Particulier huishouden 2017 18.587 0,4 8,7 7,34
Particulier huishouden 2018 18.481 0,4 8,5 7,11
Particulier huishouden 2019 17.536 0,4 8,0 6,78
01 Landbouw (stationaire bronnen) 1990 . . . .
01 Landbouw (stationaire bronnen) 2000 . . . .
01 Landbouw (stationaire bronnen) 2010 . . . .
01 Landbouw (stationaire bronnen) 2014 . . . .
01 Landbouw (stationaire bronnen) 2015 . . . .
01 Landbouw (stationaire bronnen) 2016 . . . .
01 Landbouw (stationaire bronnen) 2017 . . . .
01 Landbouw (stationaire bronnen) 2018 . . . .
01 Landbouw (stationaire bronnen) 2019 . . . .
Mobiele bronnen; totaal 1990 32.984 71,8 426,6 28,59
Mobiele bronnen; totaal 2000 39.033 76,0 358,4 23,11
Mobiele bronnen; totaal 2010 40.595 37,0 280,6 14,24
Mobiele bronnen; totaal 2014 39.875 24,0 249,4 10,82
Mobiele bronnen; totaal 2015 40.746 12,5 254,0 10,03
Mobiele bronnen; totaal 2016 40.407 6,0 248,9 8,90
Mobiele bronnen; totaal 2017 39.884 5,7 241,4 8,48
Mobiele bronnen; totaal 2018 40.268 5,2 240,3 8,45
Mobiele bronnen; totaal 2019 40.424 4,8 236,4 8,20
Wegverkeer 1990 23.791 13,3 257,9 16,88
Wegverkeer 2000 27.700 3,1 158,6 10,14
Wegverkeer 2010 29.714 0,2 113,8 5,93
Wegverkeer 2014 28.739 0,2 90,8 4,17
Wegverkeer 2015 29.091 0,2 89,1 3,94
Wegverkeer 2016 29.227 0,2 87,2 3,87
Wegverkeer 2017 28.724 0,2 82,9 3,72
Wegverkeer 2018 28.501 0,2 79,2 3,60
Wegverkeer 2019 28.447 0,2 73,1 3,45
Binnenvaart 1990 1.854 1,9 30,7 1,36
Binnenvaart 2000 2.088 2,2 30,0 1,36
Binnenvaart 2010 1.777 0,5 24,6 0,96
Binnenvaart 2014 2.037 0,0 27,6 0,96
Binnenvaart 2015 2.071 0,0 27,9 0,96
Binnenvaart 2016 2.048 0,0 27,4 0,93
Binnenvaart 2017 2.095 0,0 27,9 0,93
Binnenvaart 2018 2.105 0,0 28,0 0,92
Binnenvaart 2019 1.914 0,0 25,3 0,82
Zeevaart 1990 3.614 51,7 88,5 6,13
Zeevaart 2000 4.554 65,5 110,8 7,72
Zeevaart 2010 4.750 35,3 102,6 5,52
Zeevaart 2014 4.667 23,3 95,5 4,20
Zeevaart 2015 5.205 11,9 103,0 3,77
Zeevaart 2016 4.851 5,3 102,6 2,88
Zeevaart 2017 4.763 5,1 100,6 2,70
Zeevaart 2018 5.129 4,5 102,9 2,81
Zeevaart 2019 5.389 4,1 107,6 2,86
Landbouw (mobiele bronnen) 1990 7.965 0,0 58,0 4,92
Landbouw (mobiele bronnen) 2000 7.656 0,0 49,6 5,46
Landbouw (mobiele bronnen) 2010 10.406 0,1 45,3 6,09
Landbouw (mobiele bronnen) 2014 7.918 0,1 41,4 6,46
Landbouw (mobiele bronnen) 2015 8.350 0,1 43,6 6,52
Landbouw (mobiele bronnen) 2016 8.271 0,1 42,8 6,47
Landbouw (mobiele bronnen) 2017 8.434 0,1 40,9 6,27
Landbouw (mobiele bronnen) 2018 8.756 0,1 40,4 5,97
Landbouw (mobiele bronnen) 2019 8.796 0,1 37,9 5,45
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat cijfers over de totale emissies naar lucht in Nederland door stationaire en mobiele bronnen. Het betreft de feitelijke emissies op of boven Nederlands grondgebied en op het Nederlandse deel van het Continentaal Plat (NCP) (zie paragraaf 2).
De berekening van de emissies door stationaire bronnen is gebaseerd op onder andere de emissie-opgaven in de milieujaarverslagen van individuele bedrijven en CBS-productie- en energiegegevens. De cokesfabriek van Tata Steel (Hoogovens) behoort volgens de CBS Standaard Bedrijfsindeling (SBI) tot de energiesector. In deze tabel zijn de emissies hiervan echter opgenomen bij de Basismetaalindustrie.
De emissies door mobiele bronnen zijn berekend door vermenigvuldiging van activiteitsgegevens, zoals voertuigkilometers en brandstofverbruik, met bijbehorende emissiefactoren.

Gegevens beschikbaar vanaf: 1990.

Status van de cijfers:
Alle cijfers zijn defintief. Om een samenhangende en consistente tijdreeks te verkrijgen wordt ieder jaar de complete tijdreeks (her)berekend, zodat de laatste inzichten, met name ten aanzien van de emissiefactoren, in de berekeningen kunnen worden meegenomen.

Wijzigingen per 12 maart:
Het eerder gepubliceerde CO2 gegeven over 2019 is gecorrigeerd. De CO2 emissie bij de energiebedrijven was 400 mln kg te hoog. Dit is een verlaging van 0,9 % bij deze bedrijfsgroep en 0,23 % van de totale CO2 emissies op Nederlands grondgebied

Wijzigingen per 16 februari 2021:
- Vervanging voorlopige cijfers 2019 door definitieve cijfers.
- Een gedeelte van de emissies wordt berekend op basis van gegevens van de CBS energiebalans. De cijfers van 2018 en 2019 zijn bijgesteld en de cijfers voor 2015 tot en met 2017 zijn gereviseerd. Hierdoor zijn de emissies veranderd.
- De CO2 emissies ten gevolge van het niet-energetisch gebruik van aardgas zijn aangepast. Vanaf 1990 zijn de emissies berekend volgens de methode zoals deze in de nieuwe guidelines is beschreven.
- De emissies van methaan en fijnstof bij huishoudens ten gevolge van sfeerverwarming zijn voor alle jaren veranderd door de toepassing van nieuwe emissiefactoren.
- De emissies van N2O, NH3 en NMVOS vanuit de landbouw zijn gewijzigd doordat gerekend is met een nieuw datamodel, hierin is de toedeling aan mest over grasland en bouwland veranderd. Ook zijn de emissiefactoren voor ammoniak uit emissiearme stallen bijgesteld. De emissies van de gehele tijdreeks 1990-2019 zijn aangepast.
-De emissies van koelaggregaten bij zware voertuigen zijn meegenomen in de berekeningen van de wegverkeer emissies.
-De CO2 emissies van wegverkeer zijn een onderschatting (hooguit 10 procent). De precieze grootte is nog niet bekend. Bij de volgende actualisatie van deze tabel zal dit gecorrigeerd worden.
-De N2O emissies van wegverkeer zijn niet consistent over de tijd. Voor 2018 en 2019 zijn er nieuwe emissiefactoren toegepast, die nog niet teruggelegd zijn in de reeks. Bij de volgende actualisatie van deze tabel zal dit gecorrigeerd worden.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Voorlopige cijfers over 2020 worden in september 2021 gepubliceerd.

Toelichting onderwerpen

CO2
Kooldioxide.

CO2 ontstaat onder andere bij verbranding van de koolstof in brandstoffen. Het is een broeikasgas (veroorzaakt opwarming van de aarde).
SO2
Zwaveldioxide.

SO2 komt vooral vrij bij de verbranding van de in brandstoffen aanwezige zwavel. Het veroorzaakt verzuring van het milieu.
NOx
Stikstofoxiden (NOx = NO en NO2, berekend als NO2).

Stikstofoxiden worden met name gevormd bij verbrandingsprocessen. Hierbij wordt stikstof uit de (verbrandings)lucht omgezet tot NOx. Stikstofoxiden veroorzaken verzuring en spelen een rol bij smogvorming. Stikstofdioxide (NO2) is schadelijk voor de gezondheid.
PM10
Fijn stof (= deeltjes met doorsnede kleiner dan 10 micrometer).

PM10 ontstaat onder andere bij de verbranding van dieselolie ('dieselrook') en allerlei industriële processen. Fijn stof is schadelijk voor de gezondheid. Het dringt diep door in de longen.