Zorgverzekeringswet (Zvw): kosten per persoon

Wat behelst het onderzoek

Doel

Het publiceren van de gemiddelde kosten voor het gebruik van zorg, per zorgvorm die onder de basisverzekering van de Zorgverzekeringswet (Zvw) valt, uitgesplitst naar persoonskenmerken.

Doelpopulatie

Personen die op enig moment gedurende het jaar ingeschreven zijn (geweest) in de Basisregistratie Personen (BRP) en die tevens in Nederland verzekerd zijn via de basisverzekering.

Statistische eenheid

De gedeclareerde en vergoede zorgkosten in het kader van de basisverzekering van de Zorgverzekeringswet. De zorgkosten zijn inclusief de kosten die vanwege het verplicht of vrijwillig eigen risico uiteindelijk door de verzekerden zelf zijn betaald. Alleen indien de verzekerde zelf een rekening heeft ontvangen en deze niet heeft ingediend bij de verzekering, bijvoorbeeld omdat het eigen risico niet is bereikt, zijn de kosten niet in de cijfers opgenomen. Andere eigen betalingen zoals voor verzekerde zorg verleend door een niet door de verzekeraar gecontracteerde aanbieder of wettelijke eigen betalingen zoals bij een maximum aantal behandelingen of bijbetalingen per behandeling zijn niet in de cijfers opgenomen.

Aanvang onderzoek

2009.

Frequentie

Jaarlijks.

Publicatiestrategie

De cijfers over het meest recente verslagjaar komen als voorlopige cijfers in de StatLine-publicatie. De cijfers over de overige jaren zijn definitief. De cijfers worden gepubliceerd in de volgende StatLine-publicaties:

Zorgverzekeringswet (Zvw); kosten per persoon, migratieachtergrond;

Zorgverzekeringswet (Zvw); kosten per persoon, inkomen.

Hoe wordt het uitgevoerd

Soort onderzoek

Voor deze statistiek zijn gegevens over gedeclareerde en vergoede zorgkosten verkregen van de zorgverzekeraars via Vektis C.V.. Deze gegevens zijn gekoppeld aan de BRP. Hierdoor kunnen deze gegevens worden verrijkt met gegevens uit het Stelsel van Sociaal-statistische Bestanden (SSB) van het CBS, zoals: leeftijd, geslacht, migratieachtergrond en huishoudinkomen.

Waarnemingsmethode

Alle kosten die in het kader van de basisverzekering van de Zorgverzekeringswet gedeclareerd zijn bij en uitbetaald zijn door zorgverzekeraars en volmachthouders worden op kwartaalbasis doorgegeven aan Vektis. Het CBS ontvangt van Vektis een bestand per zorgverzekeraar waarin de zorgkosten over een verslagjaar, die tot dan toe gedeclareerd zijn, zijn opgenomen. Dit zijn de daadwerkelijk gedeclareerde kosten tot en met vier kwartalen na afloop van het verslagjaar, inclusief een schatting van nog te declareren kosten over het jaar.

Berichtgevers

Alle zorgverzekeraars en volmachthouders leveren gegevens betreffende de gedeclareerde en vergoede zorgkosten aan Vektis. Deze gegevens worden door Vektis aan het CBS geleverd.

Controle- en correctiemethoden

Opgaven betreffende individuele verzekerden worden in principe niet gecontroleerd. Wel worden de waarden, op het niveau van de individuele zorgverzekeraar of volmachthouder, gecontroleerd op plausibiliteit. Tevens is gecontroleerd of de combinatie van type zorg, leeftijd en geslacht geen onmogelijke combinaties oplevert. Indien hier onmogelijke combinaties uitkwamen, zijn deze onderdrukt in de tabel.

Ophoging

Gedeclareerde bedragen worden per verzekeraar en per zorgtype gecorrigeerd voor onvolledigheid van de declaraties. Deze ophoogfactoren worden door de registerhouder berekend op basis van informatie die is verstrekt door de zorgverzekeraars. Voornamelijk bij specialistische geestelijke gezondheidszorg en in de mindere mate ziekenhuiszorg zijn na acht kwartalen nog niet alle declaraties ontvangen. Voor eerstelijnszorg is dat wel het geval.
Tot en met verslagjaar 2016 vond daarnaast een ophoging plaats om te corrigeren voor een deel van de verzekerden waarvan gegevens over gedeclareerde zorgkosten niet bekend waren of waarvan de opgaven niet betrouwbaar genoeg geacht werden. Dit betrof circa 5 procent van de verzekerden. Dit deel werd bijgeschat met behulp van de persoonskenmerken leeftijd, geslacht, regio, migratieachtergrond en huishoudinkomen. Vanaf verslagjaar 2017 is deze correctie niet meer nodig.

Wat is de kwaliteit van de uitkomsten

Nauwkeurigheid

De bedragen in de tabel worden betrouwbaar geacht vanwege de bijna integrale waarneming van de gegevens. De ontbrekende en/of niet plausibel bevonden records in de jaren tot 2017 hadden geen selectief karakter met betrekking tot de persoonskenmerken, waardoor de ophoging niet tot problemen leidde. Daar waar de uitkomsten gebaseerd zijn op gedeclareerde kosten van minder dan 20 personen en/of wanneer de standaardfout van het gemiddelde meer dan 50% van het gemiddelde bedraagt, zijn de uitkomsten in de tabellen onderdrukt.

Volgtijdelijke vergelijkbaarheid

Voor de periode 2009 en later zijn de gehanteerde definities en begrippen eenduidig. De inhoud van de basisverzekering is echter aan politieke beslissingen onderhevig en kan hierdoor van jaar op jaar veranderen. Ook de hoogte van het verplicht eigen risico kan om dezelfde reden van jaar op jaar veranderen. Hier staat een overzicht van de wijzigingen in de inhoud basisverzekering en de hoogte van het verplicht eigen risico.

De gemiddelde Zvw-zorgkosten hangen af van de leeftijd en het geslacht van een persoon. Omdat er verschillen in leeftijdsopbouw bestaan tussen de groepen met een verschillende migratieachtergrond en tussen de verschillende inkomensgroepen, zijn naast de ongestandaardiseerde totaalcijfers ook voor leeftijd en geslacht gestandaardiseerde totalen gegeven, per migratieachtergrond respectievelijk per inkomensgroep . Hierdoor kunnen groepen met een verschillende migratieachtergrond onderling beter worden vergeleken, hetzelfde geldt voor inkomensgroepen. Er is gestandaardiseerd via de methode van directe standaardisatie, met de leeftijdsverdeling van de gemiddelde mannelijke, respectievelijke vrouwelijke Zvw-verzekerde bevolking van het betreffende jaar als standaard. Voor het totaal is gestandaardiseerd voor de combinatie van leeftijd en geslacht. Omdat het aantal personen van 65 jaar en ouder met een migratieachtergrond nog relatief laag is, is voor de groepen met een verschillende migratieachtergrond alleen gestandaardiseerd tot de leeftijd van 65 jaar.

De totaalcijfers voor huishoudinkomen zijn ook gestandaardiseerd voor de combinatie van leeftijd en geslacht, maar hierbij is geen leeftijdsgrens gehanteerd.

Beschrijving kwaliteitsstrategie

Uitkomsten van statistisch onderzoek worden pas gepubliceerd nadat deze zijn beoordeeld op plausibiliteit, en eventueel na aanpassing, akkoord zijn bevonden. Om de plausibiliteit van de uitkomsten vast te stellen is van de volgende controles gebruik gemaakt:

1. tijdreeksanalyse (consistentie in de tijd, zijn verschillen te verklaren uit veranderingen in het pakket van verzekerde zorg);
2. confrontatie met uitkomsten uit andere bronnen.

Downloads