Zorgverzekeringswet (Zvw): kosten per persoon

Wat behelst het onderzoek

Doel

Het publiceren van de gemiddelde kosten voor het gebruik van zorg, per zorgvorm die onder de basisverzekering van de Zorgverzekeringswet (Zvw) valt, uitgesplitst naar persoonskenmerken.

Doelpopulatie

Personen die op enig moment gedurende het jaar ingeschreven zijn (geweest) in de Basisregistratie Personen (BRP) en die tevens in Nederland verzekerd zijn via de basisverzekering.

Statistische eenheid

De gedeclareerde en vergoede zorgkosten in het kader van de basisverzekering van de Zorgverzekeringswet. De zorgkosten zijn inclusief de kosten die vanwege het verplicht of vrijwillig eigen risico uiteindelijk door de verzekerden zelf zijn betaald. Alleen indien de verzekerde zelf een rekening heeft ontvangen en deze niet heeft ingediend bij de verzekering, bijvoorbeeld omdat het eigen risico niet is bereikt, zijn de kosten niet in de cijfers opgenomen. Andere eigen betalingen zoals voor verzekerde zorg verleend door een niet door de verzekeraar gecontracteerde aanbieder of wettelijke eigen betalingen zoals bij een maximum aantal behandelingen of bijbetalingen per behandeling zijn niet in de cijfers opgenomen.

Aanvang onderzoek

2009.

Frequentie

Jaarlijks.

Publicatiestrategie

De cijfers over het meest recente verslagjaar komen als voorlopige cijfers in de StatLine-publicatie. De cijfers over de overige jaren zijn definitief. De cijfers worden gepubliceerd in de volgende StatLine-publicaties:

Zorgverzekeringswet (Zvw); kosten per persoon, migratieachtergrond;

Zorgverzekeringswet (Zvw); kosten per persoon, inkomen.

Hoe wordt het uitgevoerd

Soort onderzoek

Voor deze statistiek zijn gegevens over gedeclareerde en vergoede zorgkosten verkregen van de zorgverzekeraars via Vektis C.V.. Deze gegevens zijn gekoppeld aan de BRP. Hierdoor kunnen deze gegevens worden verrijkt met gegevens uit het Stelsel van Sociaal-statistische Bestanden (SSB) van het CBS, zoals: leeftijd, geslacht, migratieachtergrond en huishoudinkomen.

Waarnemingsmethode

Alle kosten die in het kader van de basisverzekering van de Zorgverzekeringswet gedeclareerd zijn bij en uitbetaald zijn door zorgverzekeraars en volmachthouders worden op kwartaalbasis doorgegeven aan Vektis. Het CBS ontvangt van Vektis C.V. een bestand per zorgverzekeraar/volmachthouder waarin de zorgkosten over een verslagjaar, die tot dan toe gedeclareerd zijn, zijn opgenomen. Dit zijn de daadwerkelijk gedeclareerde kosten inclusief een schatting van nog te declareren kosten over het jaar.

Berichtgevers

Alle zorgverzekeraars en volmachthouders leveren gegevens betreffende de gedeclareerde en vergoede zorgkosten aan Vektis. Deze gegevens worden door Vektis aan het CBS geleverd.

Controle- en correctiemethoden

Opgaven betreffende individuele verzekerden worden in principe niet gecontroleerd. Wel worden de waarden, op het niveau van de individuele zorgverzekeraar of volmachthouder, gecontroleerd op plausibiliteit. Verder zijn de uitkomsten geconfronteerd met die uit de Zorgrekeningenstatistiek van het CBS. Tevens is gecontroleerd of de combinatie van type zorg, leeftijd en geslacht geen onmogelijke combinaties oplevert. Indien hier onmogelijke combinaties uitkwamen, zijn deze onderdrukt in de tabel.

Ophoging

Van een deel van de verzekerden zijn geen gegevens over gedeclareerde zorgkosten bekend of zijn de opgaven niet plausibel bevonden. Dit percentage records ligt rond de 5 procent. Dit deel wordt bijgeschat met behulp van de persoonskenmerken leeftijd, geslacht, regio, migratieachtergrond en huishoudinkomen.Het bestand bevat hiernaast ook een ophoging die is berekend door de zorgverzekeraars. Dit doen zij omdat op moment van levering van de bestanden nog niet alle declaraties binnen (kunnen) zijn. De verzekeraars geven per zorgvorm aan welk percentage van de kosten ze nog verwachten binnen te krijgen. Voornamelijk bij de ziekenhuiszorg en de geestelijke gezondheidszorg speelt dit een rol. De eerstelijnszorg is wel volledig uitgedeclareerd.

Wat is de kwaliteit van de uitkomsten

Nauwkeurigheid

De bedragen in de tabel worden betrouwbaar geacht vanwege de bijna integrale waarneming van de gegevens. De ontbrekende en/of niet plausibel bevonden records hebben geen selectief karakter met betrekking tot de persoonskenmerken, waardoor de ophoging niet tot problemen leidt. Daar waar de uitkomsten gebaseerd zijn op een te beperkt aantal personen en/of de standaardfout te groot geacht wordt, zijn de uitkomsten onderdrukt in de tabellen.

Volgtijdelijke vergelijkbaarheid

Voor de periode 2009 en later zijn de gehanteerde definities en begrippen eenduidig. De inhoud van de basisverzekering is echter aan politieke beslissingen onderhevig en kan hierdoor van jaar op jaar veranderen. Ook de hoogte van het verplicht eigen risico kan om dezelfde reden van jaar op jaar veranderen. Overzicht van de wijzigingen in de inhoud basisverzekering en de hoogte van het verplicht eigen risico.

De gemiddelde Zvw-zorgkosten hangen af van de leeftijd en het geslacht van een persoon. Omdat er verschillen in leeftijdsopbouw bestaan tussen de groepen met een verschillende migratieachtergrond en tussen de verschillende inkomensgroepen, zijn naast de ongestandaardiseerde totaalcijfers ook per migratieachtergrond respectievelijk inkomensgroep voor leeftijd en geslacht gestandaardiseerde totalen gegeven. Hierdoor kunnen groepen met een verschillende migratieachtergrond onderling beter worden vergeleken, hetzelfde geldt voor inkomensgroepen. Er is gestandaardiseerd via de methode van directe standaardisatie, met de leeftijdsverdeling van de gemiddelde mannelijke, respectievelijke vrouwelijke Zvw-verzekerde bevolking van het betreffende jaar als standaard. Voor het totaal is gestandaardiseerd voor de combinatie van leeftijd en geslacht. Omdat het aantal personen van 65 jaar en ouder met een migratieachtergrond nog relatief laag is, is voor de groepen met een verschillende migratieachtergrond alleen gestandaardiseerd tot de leeftijd van 65 jaar.

De totaalcijfers voor huishoudinkomen zijn ook gestandaardiseerd voor de combinatie van leeftijd en geslacht, maar hierbij is geen leeftijdsgrens gehanteerd.
Bij kleine groepen, bijvoorbeeld bij uitsplitsingen van de hoogste leeftijdscategorieën, kan het voorkomen dat de berekende gemiddelden minder nauwkeurig zijn. Om deze reden worden deze gemiddelden onderdrukt in de tabellen. Cellen waarin de gegevens betrekking hebben op minder dan 20 personen en/of waarin de standaardfout van het gemiddelde meer dan 50% van het gemiddelde is, worden onderdrukt. Tegelijkertijd moet men nog steeds voorzichtig zijn met het interpreteren van veranderingen van jaar op jaar en ook met de onderlinge vergelijking van kleine groepen.

Beschrijving kwaliteitsstrategie

Uitkomsten van statistisch onderzoek worden pas gepubliceerd nadat deze zijn beoordeeld op plausibiliteit, en eventueel na aanpassing, akkoord zijn bevonden. Om de plausibiliteit van de uitkomsten vast te stellen is van de volgende controles gebruik gemaakt:
1. tijdreeksanalyse (consistentie in de tijd);
2. confrontatie met uitkomsten uit andere bronnen.

Downloads