Beschikbaar inkomen huishoudens 2,1 procent hoger in eerste kwartaal

Het reëel beschikbaar inkomen van huishoudens was in het eerste kwartaal van dit jaar 2,1 procent hoger dan een jaar eerder. De toename is vooral toe te schrijven aan een stijging van de beloning van werknemers, door hogere cao-lonen en een groei van het aantal banen, en een stijging van sociale uitkeringen. De hypotheekschuld groeide met bijna 11,8 miljard euro ten opzichte van een kwartaal eerder, naar 947 miljard euro. Dit meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek op basis van nieuwe cijfers over de financiën van huishoudens.

Beloning werknemers draagt meest bij aan stijging huishoudinkomen

Het inkomen van werknemers lag hoger dan in het eerste kwartaal van 2025. De totale beloning van werknemers groeide met 5,4 procent. Het aantal banen van werknemers groeide met 1,4 procent, en de cao-lonen waren 4,5 procent hoger. Het gemengd inkomen lag 4,5 procent lager dan hetzelfde kwartaal vorig jaar.

De stijging van het totaal aan ontvangen uitkeringen bedroeg 6,4 procent. De uitkeringen stijgen verder doordat uitkeringen vaak zijn gekoppeld aan het minimumloon, dat ten opzichte van een jaar eerder met 4,6 procent toenam. Daarnaast ontvingen huishoudens hogere pensioenuitkeringen. Dat komt deels doordat pensioenfondsen die per 1 januari 2026 zijn ingevaren in het nieuwe pensioenstelsel de uitkeringen met relatief hoge percentages hebben verhoogd. Huishoudens betaalden 5 procent meer belastingen en sociale premies.

Om tot het reëel beschikbaar inkomen te komen, wordt het netto beschikbaar inkomen gecorrigeerd voor prijsstijgingen.

Hypotheekschuld neemt toe, schuldquote neemt toe

In het eerste kwartaal van 2026 nam de woninghypotheekschuld toe met 11,8 miljard euro vergeleken met een kwartaal eerder. De hypotheekschuld loopt sterker op dan vorig jaar doordat de huizenprijzen in het eerste kwartaal hoger lagen dan een jaar eerder en er meer woningen werden verkocht. De hypotheekschuld als percentage van het bbp was 80,1 procent. Een jaar eerder was dit 79,5 procent.

Vorderingen huishoudens stijgen

Het vorderingensaldo van huishoudens bedroeg bijna 118 miljard euro in het eerste kwartaal van 2026. In hetzelfde kwartaal een jaar eerder was dit 5,7 miljard euro. Huishoudens hebben een groter vorderingensaldo doordat verschillende grote pensioenfondsen per 1 januari 2026 zijn ingevaren in het nieuwe pensioenstelsel.

In het oude pensioenstelsel kunnen pensioenfondsen een dekkingsgraad boven de 100 procent hebben. De dekkingsgraad is de verhouding tussen de bezittingen van pensioenfondsen en de waarde van de toekomstige pensioenuitkeringen die deelnemers aan het pensioenfonds hebben opgebouwd. Als pensioenfondsen meer vermogen hebben dan de toekomstige uitkeringen, dan is de dekkingsgraad hoger dan 100 procent.

Het meerdere van het vermogen boven de dekkingsgraad van 100 procent werd in het stelsel van de nationale rekeningen toegerekend aan het eigen vermogen van pensioenfondsen. In het nieuwe pensioenstelsel zijn pensioenfondsen verplicht om een klein stukje eigen vermogen aan te houden om kosten en operationele risico’s te dekken. De rest van het vermogen van pensioenfondsen wordt toegerekend aan de huishoudens. Dit verhoogt de vorderingen die huishoudens hebben op pensioenfondsen.