Aantal Russische bedrijven in Nederland in tien jaar sterk gedaald
In tien jaar tijd is het aantal Russische bedrijven in Nederland gedaald, van 80 in 2014 naar 25 in 2024. Vanaf 2022 is het aantal multinationals met een Russisch meerderheidsbelang versneld afgenomen, nadat de EU de sancties tegen Rusland verder opschaalde. Dit ging tegen de trend in: het aantal buitenlandse multinationals groeide in deze periode met 37 procent. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van de nieuwste cijfers.
Het aantal werknemers bij bedrijven in Nederland onder Russische zeggenschap nam af van 1 276 in 2014 naar 176 in 2024.
| Jaar | Aantal Russische bedrijven |
|---|---|
| 2014 | 80 |
| 2015 | 71 |
| 2016 | 66 |
| 2017 | 76 |
| 2018 | 76 |
| 2019 | 66 |
| 2020 | 58 |
| 2021 | 62 |
| 2022 | 61 |
| 2023 | 44 |
| 2024* | 25 |
| *voorlopige cijfers | |
1 op de 3 Russische bedrijven in financiële dienstverlening
Zowel in 2014 als in 2024 waren bedrijven onder Russische zeggenschap het vaakst actief in de financiële dienstverlening. In beide jaren was ongeveer 1 op de 3 Russische bedrijven actief in deze sector. Daarnaast is er ook een aantal Russische groothandelsbedrijven. In 2014 handelden deze bedrijven in verschillende goederen, waaronder brandstof, chemische producten en overige machines. Tien jaar later verhandelen 4 van de 5 Russische groothandels brandstoffen en chemische producten.
| Bedrijfstakken | 2024* | 2014 |
|---|---|---|
| Financiële instellingen | 8 | 25 |
| Groothandel en handelsbemiddeling | 5 | 13 |
| Dienstverlenende activiteiten informatietechnologie | 4 | 6 |
| Holdings | 4 | 7 |
| Overig | 4 | 29 |
| *voorlopige cijfers | ||
Drie kwart opgeheven of verplaatst na 2021
Van de 62 Russische bedrijven die eind 2021 nog actief waren in Nederland, is in 2024 39 procent opgeheven. Van 23 procent van deze bedrijven is de zeggenschap ongewijzigd gebleven en staan zij ook in 2024 onder zeggenschap van een Russisch moederbedrijf. De overige voormalige Russische bedrijven hebben hun moederbedrijf verplaatst naar een ander land, voornamelijk Nederland en Cyprus. In deze gevallen is het meerderheidsbelang niet langer in Russische handen.
Vaak zijn het de grotere Russische bedrijven die hun moederbedrijf hebben verplaatst: 55 procent van de bedrijven die in 2024 in een ander land waren gevestigd, heeft 10 of meer werkzame personen (in Nederland).
| Bestemming | Aantal bedrijven |
|---|---|
| Opgeheven | 24 |
| Rusland | 14 |
| Nederland | 9 |
| Cyprus | 5 |
| Frankrijk | 3 |
| Overige landen | 7 |
Afname winstgevendheid weerspiegelt krimp
De overgebleven Russische bedrijven zijn financieel minder rendabel dan tien jaar geleden. Dit blijkt uit cijfers over de rendementen op het eigen vermogen (return on equity) en op de totale activa (return on assets). Uit beide kengetallen volgt een vergelijkbaar beeld: in 2024 zijn er grotere verschillen tussen de financiële prestaties van de overgebleven Russische bedrijven. Daarnaast komen negatieve resultaten vaker voor. De grotere spreiding komt mede door de financiële sancties, waarvan de impact verschilt per bedrijfstak.
| Return on Equity | Waarde | 2014 () | 2024 () |
|---|---|---|---|
| Rendement op eigen vermogen | Minimum | -0,098 | -0,461 |
| Rendement op eigen vermogen | 1e kwartiel | -0,05 | -0,22 |
| Rendement op eigen vermogen | Mediaan | 0,009 | 0,0 |
| Rendement op eigen vermogen | 2e kwartiel | 0,101 | 0,16 |
| Rendement op eigen vermogen | Maximum | 0,298 | 0,493 |
| Rendement op totale activa | Minimum | -0,135 | -0,384 |
| Rendement op totale activa | 1e kwartiel | -0,103 | -0,194 |
| Rendement op totale activa | Mediaan | -0,004 | 0,0 |
| Rendement op totale activa | 2e kwartiel | 0,021 | 0,086 |
| Rendement op totale activa | Maximum | 0,214 | 0,356 |
| 2014 | 2024 | |
|---|---|---|
| Rendement op eigen vermogen | 0.298 | 0.493 |
| Rendement op totale activa | 0.214 | 0.356 |
Bronnen
- Tabel – Russische bedrijven, 2014-2024