Grootste daling ondernemersvertrouwen sinds begin 2022
Het ondernemersvertrouwen daalde naar -14,8 aan het begin van het tweede kwartaal van 2026. Het is de grootste daling van het vertrouwen sinds begin 2022. Daarnaast verwachten meer bedrijven stijgende verkoopprijzen. Dit melden het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), KVK, het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB), MKB-Nederland en VNO-NCW op basis van de Conjunctuurenquête Nederland.
Deze daling van het ondernemersvertrouwen komt doordat ondernemers negatiever zijn over zowel de ontwikkeling als de verwachting van het economisch klimaat. Het is de grootste daling van het vertrouwen sinds begin 2022, tijdens de laatste coronalockdown. Het ondernemersvertrouwen ligt nu op het laagste niveau na eind 2022, toen de energieprijzen sterk gestegen waren na de Russische inval in Oekraïne. Het ondernemersvertrouwen is het meest negatief in de provincie Fryslân en het minst negatief in de provincie Utrecht.
| Jaar | Maand | Ondernemersvertrouwen (Gemiddelde van de deelvragen) |
|---|---|---|
| 2022 | jan | -0,3 |
| 2022 | apr | -7,6 |
| 2022 | jul | -10,9 |
| 2022 | okt | -20,3 |
| 2023 | jan | -12 |
| 2023 | apr | -6,8 |
| 2023 | jul | -7,4 |
| 2023 | okt | -8,7 |
| 2024 | jan | -7,1 |
| 2024 | apr | -5,8 |
| 2024 | jul | -3,7 |
| 2024 | okt | -3,1 |
| 2025 | jan | -5,2 |
| 2025 | apr | -7,1 |
| 2025 | jul | -3,9 |
| 2025 | okt | -4,1 |
| 2026 | jan | -1,8 |
| 2026 | apr | -14,8 |
| Bron: CBS, EIB, KVK, VNO-NCW, MKB-Nederland | ||
Ondernemersvertrouwen in alle bedrijfstakken negatief
Het ondernemersvertrouwen is in alle bedrijfstakken gedaald en negatief. In de bouwnijverheid daalt het vertrouwen het sterkst. Veel andere indicatoren, zoals de orderpositie voor de bouw, zijn wel positief. De zakelijke dienstverlening daalt het minst en heeft het minst negatieve vertrouwen van alle bedrijfstakken. In de informatie en communicatie en de autohandel en -reparatie sloeg het vertrouwen om van positief naar licht negatief. In de landbouw, bosbouw en visserij zijn ondernemers het negatiefst gestemd.
Bedrijven in de industrie en de vervoer en opslag zijn het onzekerst over het economisch klimaat. In deze bedrijfstakken is de onzekerheid ook het sterkst toegenomen vergeleken met het vorige kwartaal. Ook in de handel en de dienstverlening is de onzekerheid toegenomen, maar is daar wel lager.
| Bedrijfstakken/branches (SBI 2008) | april 2026 (Gemiddelde van de deelvragen) | januari 2026 (Gemiddelde van de deelvragen) |
|---|---|---|
| Totaal (ex. financieel of nutsbedrijven) | -14,8 | -1,8 |
| Zakelijke dienstverlening | -2,9 | 0,3 |
| Informatie en communicatie | -4,9 | 9,2 |
| Autohandel en -reparatie | -5,2 | 5,8 |
| Cultuur, sport en recreatie | -7,6 | -1,1 |
| Verhuur en handel van onroerend goed | -10,6 | -3,5 |
| Industrie | -10,9 | -2,9 |
| Detailhandel (niet in auto’s) | -11,8 | 1,4 |
| Vervoer en opslag | -13,5 | -4,7 |
| Groothandel en handelsbemiddeling | -19,4 | -3,9 |
| Bouwnijverheid | -29,4 | 1,1 |
| Horeca | -30,1 | -12 |
| Landbouw, bosbouw en visserij | -36,3 | -20,6 |
| Bron: CBS, EIB, KVK, VNO-NCW, MKB-Nederland | ||
Meer ondernemers verwachten stijging verkoopprijzen
Per saldo 30 procent van de ondernemers verwacht dat de verkoopprijzen zullen stijgen in de komende drie maanden, tegen 20 procent een kwartaal eerder. Het saldo is nog wel lager dan tijdens de piek van 2022, toen 47 procent van de ondernemers verwachtte dat de verkoopprijzen zouden stijgen. In de handel en de industrie is het saldo meer dan verdubbeld ten opzichte van een kwartaal eerder. Ook in de dienstverlening verwachten meer ondernemers prijsstijgingen, maar ligt het saldo met ruim 21 procent lager dan in de handel en de industrie.
| Jaar | Maand | Totaal (ex. financieel of nutsbedrijven) (Saldo % positieve antwoorden en % negatieve antwoorden) | Industrie (Saldo % positieve antwoorden en % negatieve antwoorden) | Handel (Saldo % positieve antwoorden en % negatieve antwoorden) | Dienstverlening (Saldo % positieve antwoorden en % negatieve antwoorden) |
|---|---|---|---|---|---|
| 2022 | jan | 31,4 | 40,8 | 35,2 | 18,1 |
| 2022 | apr | 46,9 | 55,6 | 60,2 | 28,2 |
| 2022 | jul | 40,1 | 44,9 | 51,8 | 26,6 |
| 2022 | okt | 44,4 | 48 | 54,6 | 31,8 |
| 2023 | jan | 38,4 | 34,9 | 45,2 | 32,9 |
| 2023 | apr | 22,6 | 14,4 | 27,1 | 20,9 |
| 2023 | jul | 15,5 | 7,3 | 14,9 | 18,2 |
| 2023 | okt | 15,9 | 8,1 | 14,7 | 17 |
| 2024 | jan | 19,5 | 6,1 | 15,1 | 22 |
| 2024 | apr | 14,6 | 8,8 | 11,6 | 16 |
| 2024 | jul | 16,9 | 13,6 | 12,6 | 17,2 |
| 2024 | okt | 15 | 12 | 11,1 | 15,7 |
| 2025 | jan | 20,6 | 15,2 | 20,4 | 19,2 |
| 2025 | apr | 18,2 | 15,6 | 14,1 | 16,6 |
| 2025 | jul | 17,4 | 12,8 | 15,7 | 16,4 |
| 2025 | okt | 16,8 | 11,3 | 16,8 | 14,7 |
| 2026 | jan | 20,3 | 12 | 16,9 | 18,8 |
| 2026 | apr | 29,7 | 27,2 | 35,2 | 21,6 |
| Bron: CBS, EIB, KVK, VNO-NCW, MKB-Nederland | |||||
Tekort aan arbeidskrachten minder vaak belangrijkste belemmering
Nog altijd noemt 30 procent van de bedrijven een arbeidskrachtentekort als belangrijkste belemmering in de bedrijfsvoering. Dit daalt gestaag sinds de piek van juli 2022, toen bijna de helft van de bedrijven last had van personeelstekort.
Ruim 19 procent van de bedrijven ervaart onvoldoende vraag als belangrijkste belemmering. Financiële beperkingen zijn voor 11 procent van de bedrijven de belangrijkste belemmering. Ondanks een lichte stijging is productiemiddelentekort voor slechts 8 procent van de bedrijven de belangrijkste belemmering.
De categorie andere oorzaken nam toe van ruim 12 procent naar ruim 17 procent ten opzichte van het vorige kwartaal. Hier noemen bedrijven onder andere de huidige geopolitieke situatie, economische onzekerheid, en wet- en regelgeving. Bijna een derde van de ondernemers ervaart geen belemmeringen.
| Jaar | Maand | Onvoldoende vraag (% bedrijven) | Tekort aan arbeidskrachten (% bedrijven) | Tekort aan productiemiddelen (% bedrijven) | Financiële beperkingen (% bedrijven) | Andere oorzaken (% bedrijven) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2022 | jan | 11,9 | 35 | 17,1 | 4,5 | 20,7 |
| 2022 | apr | 10,6 | 43,7 | 23,9 | 4,5 | 14,1 |
| 2022 | jul | 11,3 | 49,3 | 22,4 | 5,2 | 11,5 |
| 2022 | okt | 14,1 | 48,2 | 20,4 | 6,9 | 13,7 |
| 2023 | jan | 15 | 44,4 | 16,1 | 8,4 | 11 |
| 2023 | apr | 16,2 | 42,9 | 13,7 | 7,3 | 9,7 |
| 2023 | jul | 16,8 | 42,3 | 12,3 | 7,1 | 9,6 |
| 2023 | okt | 19,6 | 41,7 | 9,5 | 8,8 | 10 |
| 2024 | jan | 20,8 | 37,5 | 7,6 | 8,5 | 9,1 |
| 2024 | apr | 21,2 | 38,4 | 8 | 8,2 | 8,8 |
| 2024 | jul | 19,8 | 36,9 | 8,3 | 8,8 | 8,4 |
| 2024 | okt | 20,4 | 39,9 | 7,5 | 8,7 | 9,3 |
| 2025 | jan | 19 | 35,8 | 7,1 | 10,3 | 9,4 |
| 2025 | apr | 18,8 | 33,9 | 8,2 | 9,9 | 10,5 |
| 2025 | jul | 19,8 | 36,3 | 6,4 | 10,4 | 11,7 |
| 2025 | okt | 21,8 | 33,3 | 6 | 10,4 | 13,3 |
| 2026 | jan | 19,7 | 31,5 | 6,4 | 10,3 | 12,6 |
| 2026 | apr | 19,6 | 30,1 | 7,8 | 10,9 | 17,4 |
| Bron: CBS, EIB, KVK, VNO-NCW, MKB-Nederland | ||||||
| 1)Bedrijven kunnen maximaal twee antwoordopties kiezen. De opties 'geen' en 'weersomstandigheden' ontbreken | ||||||
Bronnen
- StatLine - Ondernemersvertrouwen; bedrijfstakken
- StatLine - Conjunctuurenquête Nederland; bedrijfstakken (SBI 2008)
- StatLine - Conjunctuurenquête Nederland; bedrijfstakken, seizoengecorrigeerd