Ziekte of arbeidsongeschiktheid meest genoemde reden om niet te werken

Een vrouw in ochtendjas met gesloten laptop, brieven van het UWV en antidepressiva medicijnen.
© ANP / Rob Engelaar

In 2025 waren er bijna 2,3 miljoen niet-werkenden van 15 jaar tot de AOW-leeftijd. Het aantal niet-werkenden is het tweede jaar op rij licht toegenomen, in totaal met 40 duizend. Daarvoor daalde het aantal vrijwel voortdurend: tien jaar geleden waren het er nog bijna 2,7 miljoen. De meest genoemde reden om niet te werken is ziekte of arbeidsongeschiktheid. Ongeveer de helft van de mensen die niet werken, zoekt naar werk, is beschikbaar voor werk of verwacht in de toekomst te gaan werken. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van nieuwe cijfers.

Er zijn 4 duizend meer niet-werkenden van 55 jaar tot de AOW-leeftijd in 2025 dan in 2023. Ook bij jongere leeftijdsgroepen neemt het aantal niet-werkenden toe, alleen bij 25- tot 35-jarigen niet (-3 duizend). In 2024 en 2025 was de AOW-leeftijd 67 jaar, in 2023 was deze nog 66 jaar en 10 maanden.

In de Enquête beroepsbevolking (EBB) vraagt het CBS naar zoeken van werk en beschikbaarheid voor werk. In het dashboard beroepsbevolking zijn de nieuwste cijfers hierover te vinden.

Niet-werkenden naar leeftijd
jaar15 tot 25 jaar (x 1 000)25 tot 35 jaar (x 1 000)35 tot 45 jaar (x 1 000)45 tot 55 jaar (x 1 000)55 jaar tot AOW-leeftijd (x 1 000)
2013654338385472909
2014682339388482919
2015646329368470885
2016650329346444891
2017627322335425888
2018598302306399883
2019575301290375892
2020639301306368866
2021600289299353856
2022526286273326849
2023510294268320842
2024522292284316856
2025521291292323846

806 duizend mensen werken niet door ziekte of arbeidsongeschiktheid

Van de bijna 2,3 miljoen mensen van 15 jaar tot de AOW-leeftijd zonder werk in 2025 waren er 389 duizend in de afgelopen vier weken op zoek naar werk en beschikbaar voor werk binnen twee weken (werkloos). 251 duizend zijn op zoek naar werk óf beschikbaar voor werk (semiwerkloos).

Ruim 1,6 miljoen niet-werkenden zijn niet op zoek naar werk en ook niet binnen twee weken beschikbaar om te werken. Van hen werken 806 duizend niet omdat zij ziek of arbeidsongeschikt zijn. Nog eens 245 duizend mensen werken niet door hun hoge leeftijd of pensioen. Hoe hoger de leeftijd, hoe groter de groep die niet werkt door ziekte of hoge leeftijd. Vooral jongeren tot 25 jaar werken niet omdat zij een opleiding volgen (211 duizend). Ook zijn er in totaal 225 duizend mensen die niet werken door zorgtaken.

Binding met arbeidsmarkt niet-werkenden, 2025
Positiereden15 tot 25 jaar (x 1 000)25 tot 35 jaar (x 1 000)35 tot 45 jaar (x 1 000)45 tot 55 jaar (x 1 000)55 jaar tot AOW-leeftijd (x 1 000)
Werkloos16080554351
Semiwerkloos10042352846
Niet beschikbaar,
niet gezocht door
zorg435574287
Niet beschikbaar,
niet gezocht door
opleiding211371463
Niet beschikbaar,
niet gezocht door
hoge leeftijd0003242
Niet beschikbaar,
niet gezocht door
ziek of
arbeidsongeschikt
3381119188385
Niet beschikbaar,
niet gezocht door
anders1416121332

Vooral bij ziekte of arbeidsongeschiktheid ook in toekomst niet beschikbaar voor werk

Bij mensen van 15 jaar tot de AOW-leeftijd die in 2025 niet werkten omdat zij een opleiding volgen, verwachtte 6 procent in de toekomst niet te gaan werken. Van de mensen die zorg als belangrijkste reden om niet te werken noemen is dat 58 procent en bij ziekte of arbeidsongeschiktheid 79 procent.

In totaal verwachten bijna 1,1 miljoen mensen die niet werken ook in de toekomst niet te gaan werken. De overige 569 duizend mensen die op dit moment niet zoeken en niet beschikbaar zijn, willen in de toekomst waarschijnlijk of zeker wel werken. Zij denken dit het vaakst over één jaar of later te doen, een kleinere groep verwacht dit binnen een jaar te doen.

Niet beschikbaar, niet gezocht naar reden en beschikbaarheid later, 20251)
redenBeschikbaar binnen 1 jaar (x 1 000)Beschikbaar over 1 jaar of later of duur onbekend (x 1 000)Waarschijnlijk of zeker niet beschikbaar of onbekend (x 1 000)
Opleiding12014017
Zorg3357126
Ziekte of
arbeidsongeschiktheid
77102661
Hoge leeftijd23232
Anders211326
1)15 jaar tot AOW-leeftijd