Minder vergunde nieuwbouwwoningen in 2023

kavel in Rotterdam Crooswijk
© Hollandse Hoogte / David Rozing
In 2023 werd voor bijna 55 duizend nieuw te bouwen woningen een vergunning afgegeven. Dat is 15 procent minder dan in 2022. Vooral voor koopwoningen werden minder vergunningen afgegeven (-23 procent). Voor huurwoningen was dit 6 procent minder dan in 2022. Dit meldt het CBS op basis van nieuwe cijfers over de bouwvergunningen.

In 2023 werden voor het tweede jaar op rij minder woningen vergund. In 2016 zijn voor het laatst minder nieuwbouwwoningen vergund dan in 2023. In de periode 2017-2020 lag dit aantal gemiddeld rond de 68 duizend per jaar. Dat was nog wel minder dan in de periode voor de kredietcrisis van 2008/2009. Tussen 2000 en 2008 werd jaarlijks voor gemiddeld 80 duizend nieuw te bouwen woningen een vergunning verleend.

Het aantal vergunde nieuwbouwwoningen is een indicator voor het aantal woningen dat in de nabije toekomst gebouwd zal worden. De gemiddelde doorlooptijd vanaf de vergunningverlening tot realisatie is ongeveer twee jaar. Woningtransformaties, zoals het omzetten van kantoren in woningen, zitten niet in de cijfers over bouwvergunningen voor nieuwbouw. Eerder meldde het CBS dat er in 2023 ruim 73 duizend nieuwbouwwoningen aan de voorraad zijn toegevoegd. 

Vergunde nieuwbouwwoningen
JaarHuurwoningen (x 1 000)Koopwoningen (x 1 000)
201311,216,0
201414,327,1
201517,638,0
201616,836,8
201723,945,9
201822,847,3
201919,738,4
202023,943,3
202127,448,4
202230,234,4
2023*28,426,5
* voorlopige cijfers

Aantal vergunde koopwoningen laagste in 10 jaar

In 2023 werd voor ruim 26 duizend koopwoningen een vergunning afgegeven. Dat is 23 procent minder dan in 2022 en het laagste aantal sinds 2013. Daarnaast werden voor 28 duizend huurwoningen bouwvergunningen afgegeven, 6 procent minder dan in 2022. 

In de periode 2014 tot en met 2021 lag de verhouding van het aantal vergunde koop- en huurwoningen redelijk stabiel op ongeveer 1/3 huurwoningen en 2/3 koopwoningen. In 2022 lagen deze twee dichter bij elkaar  en in 2023 zijn er voor het eerst sinds de start van de meting in 2012 meer huurwoningen dan koopwoningen vergund.

Vergunde nieuwbouwwoningen naar eigendom
JaarHuurwoningen (%)Koopwoningen (%)
2023*28,426,5
202230,234,4
202127,448,4
202023,943,3
201919,738,4
* voorlopige cijfers

Meeste nieuwbouwwoningen vergund in Zuid-Holland

In Zuid-Holland werden in 2023 met bijna 11 duizend de meeste nieuwbouwwoningen vergund. Daarvan is 57 procent bestemd voor de verhuur. In Zeeland werden met 688 nieuwe woningen de minste nieuwbouwwoningen vergund, 38 procent daarvan is bestemd voor de verhuur. De provincie Utrecht gaf juist relatief veel vergunningen af voor nieuw te bouwen huurwoningen. Van de 7,1 duizend vergunde nieuwbouwwoningen was 71 procent voor de bouw van nieuwe huurwoningen. 

Aantal vergunde nieuwbouwwoningen, 2023*
ProvincieHuurwoningen (x 1 000)Koopwoningen (x 1 000)
Zuid-Holland6,2144,677
Noord-Brabant3,7635,233
Noord-Holland5,1063,808
Utrecht5,0472,074
Gelderland2,6254,365
Overijssel1,9062,247
Groningen1,0360,924
Flevoland0,5690,904
Limburg0,6570,749
Drenthe0,6480,530
Fryslân0,5320,543
Zeeland0,2600,428
* voorlopige cijfers

Vergunde bouwkosten lager, vooral daling nieuwbouwwoningen

De totale bouwkosten voor de te bouwen nieuwbouwwoningen waren 9,8 miljard euro, bijna 15 procent lager dan in 2022. Voor een deel kan dit verklaard worden door het gedaalde aantal vergunde nieuwbouwwoningen, maar onder andere de oppervlakte per woning en de kosten per vierkante meter spelen ook een rol in de totale bouwkosten. Voor de verbouwing van woningen werd voor 2,4 miljard euro aan vergunningen afgegeven, 6 procent minder dan in 2022. 

Voor bedrijfsgebouwen daalden de totale bouwkosten met bijna 5 procent tot bijna 7,4 miljard euro. In totaal werd 19,5 miljard euro aan bouwkosten vergund voor bouw en verbouw van woningen en bedrijfsgebouwen waar in 2023 een vergunning voor is afgegeven. Dat is ruim 10 procent lager dan in 2022.

Bouwkosten verleende bouwvergunningen
JaarBedrijfssector: nieuwbouw (mld euro)Bedrijfssector: verbouw (mld euro)Woonsector: nieuwbouw (mld euro)Woonsector: verbouw (mld euro)
20133,32,13,50,9
20143,31,95,01,0
20153,21,86,71,2
20163,31,96,91,5
20173,91,99,51,7
20184,42,010,31,7
20194,32,19,11,8
20204,62,210,92,0
20215,22,212,92,4
20225,42,311,52,5
2023*5,32,19,82,4
* voorlopige cijfers