Inflatie stijgt naar 3,2 procent in januari; 3,5 procent exclusief energie

Dit zijn de nieuwste cijfers over dit onderwerp. Bekijk eerdere cijfers.
© Hollandse Hoogte / Patricia Rehe
Consumentengoederen en -diensten waren in januari 3,2 procent duurder dan in dezelfde maand een jaar eerder, meldt het CBS. In december was de inflatie 1,2 procent. De inflatie wordt elke maand gemeten als de ontwikkeling van de consumentenprijsindex (CPI) ten opzichte van dezelfde maand in het voorgaande jaar. Het inflatiecijfer van januari is hetzelfde als bij de snelle raming die op 1 februari is gepubliceerd.

De CPI geeft ook inzicht in de prijsontwikkeling ten opzichte van een maand eerder. Prijzen voor consumenten waren in januari 0,5 procent gestegen ten opzichte van december.

Exclusief energie en motorbrandstoffen bedroeg de inflatie in januari 3,5 procent. In december was dat 3,4 procent. Het verschil tussen de inflatie en de inflatie exclusief energie is in januari afgenomen ten opzichte van december.

Inflatie
jaarmaandInflatie (% verandering van de CPI t.o.v een jaar eerder)Inflatie exclusief energie en motorbrandstoffen (% verandering van de CPI t.o.v een jaar eerder)
2019januari2,21,7
2019februari2,62
2019maart2,82,2
2019april2,92,2
2019mei2,41,8
2019juni2,72,2
2019juli2,52,3
2019augustus2,82,7
2019september2,62,5
2019oktober2,72,6
2019november2,62,3
2019december2,72,3
2020januari1,82,1
2020februari1,62
2020maart1,42,2
2020april1,22,3
2020mei1,22,4
2020juni1,62,6
2020juli1,72,6
2020augustus0,71,5
2020september1,11,9
2020oktober1,22,1
2020november0,81,7
2020december11,8
2021januari1,62,1
2021februari1,82
2021maart1,91,7
2021april1,91,3
2021mei2,11,5
2021juni21,4
2021juli1,40,5
2021augustus2,41,5
2021september2,71,5
2021oktober3,41,6
2021november5,22,3
2021december5,72,4
2022januari6,42,7
2022februari6,22,9
2022maart9,73,1
2022april9,64,1
2022mei8,84,4
2022juni8,64,7
2022juli10,35,7
2022augustus126
2022september14,56,5
2022oktober14,36,9
2022november9,96,8
2022december9,67,5
2023januari7,67,7
2023februari88,1
2023maart4,48,1
2023april5,27,8
2023mei6,17,9
2023juni5,77,2
2023juli4,66,8
2023augustus36,4
2023september0,25,5
2023oktober-0,45,1
2023november1,64,2
2023december1,23,4
2024januari3,23,5

Kleinere prijsdaling energie

Vooral de prijsontwikkeling van energie (gas, elektriciteit en stadsverwarming) zorgde voor een stijging van de inflatie. In januari was energie weliswaar 9,2 procent goedkoper dan in januari vorig jaar, maar in december waren de prijzen nog 42,1 procent lager dan in dezelfde maand een jaar eerder. De veel kleinere prijsdaling in januari 2024 is toe te schrijven aan het feit dat in januari 2023 de energieprijzen sterk daalden ten opzichte van december 2022 na de invoering van het prijsplafond.

Voor het meten en verwerken van de energieprijzen in de CPI gebruikt het CBS vanaf juni 2023 een nieuwe methode. Op 30 juni publiceerde het CBS een achtergrondartikel waarin het in meer detail uitlegt wat de overstap betekent voor de CPI, de inflatie en het gebruik van de CPI voor indexeringsdoeleinden.

Prijsindex elektriciteit, gas en stadsverwarming
JaarMaandIndex (2015=100)
2021J104,43
2021F106,13
2021M107,18
2021A107,97
2021M108,22
2021J109,99
2021J115,79
2021A117,17
2021S123,29
2021O136,56
2021N163,61
2021D182,04
2022J196,49
2022F187,87
2022M275,85
2022A255,21
2022M221,75
2022J201,81
2022J240,6
2022A294,51
2022S369,46
2022O373,21
2022N277,97
2022D276,71
2023J189,85
2023F182,39
2023M175,11
2023A173,03
2023M166,5
2023J163,35
2023J157,57
2023A156,9
2023S157,32
2023O156,36
2023N158,95
2023D160,2
2024J172,39

Drukkend effect voedingsmiddelen

De prijsontwikkeling van voeding had een drukkend effect op de ontwikkeling van de inflatie. Voedingsmiddelen waren in januari 2,1 procent duurder dan een jaar eerder, in december waren ze nog 4,1 procent duurder. Vooral de prijsontwikkelingen van brood- en graanproducten en groenten droegen bij aan deze kleinere prijsstijging.

CPI; belangrijkste bijdragen aan de jaarmutatie
 Januari 2024 (%-punt)December 2023 (%-punt)
Totaal3,21,2
Diverse goederen en
diensten (o.a. persoonlijke
verzorging en verzekeringen)
0,70,63
Horeca0,550,37
Vervoer0,410,47
Recreatie en cultuur0,370,33
Voedingsmiddelen en
alcoholvrije dranken
0,310,48
Alcohol en tabak0,310,3
Huisvesting, water
en energie
0,28-1,61
Consumptiegebonden
belastingen
0,150,09
Kleding en schoeisel-0,16-0,03

Prijsontwikkelingen op korte termijn

De CPI geeft niet alleen inzicht in de prijsontwikkeling ten opzichte van een jaar geleden (de inflatie), maar ook ten opzichte van de voorgaande maand. In januari 2024 stegen de prijzen voor consumenten met 0,5 procent ten opzichte van december 2023.

Een kanttekening bij een vergelijking tussen verschillende maanden in het jaar is dat rekening moet worden gehouden met de invloed van het seizoen. Zo zijn bijvoorbeeld vliegtickets in vakantiemaanden duurder dan in maanden buiten het vakantieseizoen. De prijzen zijn dan tijdelijk hoger, maar dit is geen structurele prijsstijging. Door deze seizoensinvloeden zijn ontwikkelingen maand op maand vaak volatieler dan ontwikkelingen jaar op jaar.

Consumentenprijsindex (CPI)
jaarmaandConsumentenprijsindex (CPI) (2015=100)
2022J114,53
2022F115,27
2022M119,46
2022A119,81
2022M119,05
2022J119,05
2022J121,57
2022A123,95
2022S126,89
2022O128,25
2022N124,35
2022D124,94
2023J123,21
2023F124,45
2023M124,72
2023A126,01
2023M126,26
2023J125,83
2023J127,13
2023A127,7
2023S127,16
2023O127,73
2023N126,4
2023D126,45
2024J127,11

Inflatie eurozone daalt licht

Het CBS publiceert sinds 1996 twee verschillende cijfers voor inflatie. Een op basis van de consumentenprijsindex (CPI) en een op basis van de geharmoniseerde index van consumentenprijzen (HICP). Consumentengoederen en -diensten in Nederland waren volgens de HICP in januari 3,1 procent duurder dan vorig jaar. In december was de inflatie volgens de HICP 1,0 procent. De inflatie in de eurozone nam af van 2,9 procent in december naar 2,8 procent in januari.

Europees geharmoniseerde inflatie (HICP)
jaarmaandNederland (% verandering van de geharmoniseerde consumentenprijsindex t.o.v. een jaar eerder)Eurozone (% verandering van de geharmoniseerde consumentenprijsindex t.o.v. een jaar eerder)
2019januari21,4
2019februari2,61,5
2019maart2,91,4
2019april31,7
2019mei2,31,2
2019juni2,71,3
2019juli2,61
2019augustus3,11
2019september2,70,8
2019oktober2,80,7
2019november2,61
2019december2,81,3
2020januari1,71,4
2020februari1,31,2
2020maart1,10,7
2020april10,3
2020mei1,10,1
2020juni1,70,3
2020juli1,60,4
2020augustus0,3-0,2
2020september1-0,3
2020oktober1,2-0,3
2020november0,7-0,3
2020december0,9-0,3
2021januari1,60,9
2021februari1,90,9
2021maart1,91,3
2021april1,71,6
2021mei22
2021juni1,71,9
2021juli1,42,2
2021augustus2,73
2021september33,4
2021oktober3,74,1
2021november5,94,9
2021december6,45
2022januari7,65,1
2022februari7,35,9
2022maart11,77,4
2022april11,27,4
2022mei10,28,1
2022juni9,98,6
2022juli11,68,9
2022augustus13,79,1
2022september17,19,9
2022oktober16,810,6
2022november11,310,1
2022december119,2
2023januari8,48,6
2023februari8,98,5
2023maart4,56,9
2023april5,87
2023mei6,86,1
2023juni6,45,5
2023juli5,35,3
2023augustus3,45,2
2023september-0,34,3
2023oktober-12,9
2023november1,42,4
2023december12,9
2024januari3,12,8

Verschil CPI en HICP

Om de inflatie tussen landen te kunnen vergelijken, berekenen de lidstaten van de Europese Unie (EU) een consumentenprijsindex volgens internationaal afgesproken definities en methoden. De Europese Centrale Bank gebruikt de HICP voor het monetaire beleid in de eurozone. Daarnaast maken de meeste landen nog een eigen, nationale prijsindex.

Het belangrijkste verschil tussen de CPI en de HICP voor Nederland is dat de HICP in tegenstelling tot de CPI geen rekening houdt met de kosten van het wonen in de eigen woning. In de CPI worden deze kosten berekend aan de hand van de ontwikkeling van woninghuren. Dit is echter niet het enige verschil. In een publicatie worden deze verschillen verder toegelicht.

Dashboard consumentenprijzen

Het dashboard consumentenprijzen toont de inflatie volgens de consumentenprijsindex (CPI) en de prijsontwikkeling voor een aantal groepen consumentengoederen en -diensten. De persoonlijke inflatiecalculator geeft inzicht in de ontwikkeling van de consumentenprijzen voor een individueel consumptieprofiel.