Economisch beeld negatiever

© CBS / Nikki van Toorn
Het conjunctuurbeeld volgens de Conjunctuurklok van het CBS was in december negatiever dan in november, meldt het CBS. In de Conjunctuurklok van december presteerden 8 van de 13 indicatoren beter dan hun langjarige trend.

De conjunctuurklok is een hulpmiddel voor het bepalen van de stand en het verloop van de Nederlandse conjunctuur. In de Conjunctuurklok komt vrijwel alle belangrijke economische informatie samen die het CBS tijdens de afgelopen maand c.q. het afgelopen kwartaal heeft gepubliceerd. Het conjunctuurbeeld volgens de Conjunctuurklok betreft een macro-economisch beeld en het gaat niet in gelijke mate op voor alle huishoudens, bedrijven of regio’s.

Conjunctuurklokindicator (ongewogen gemiddelde van de indicatoren in de Conjunctuurklok)
jaarmaandcyclus (afwijking van de langetermijntrend (=0))
2015januari-0,58
2015februari-0,52
2015maart-0,47
2015april-0,42
2015mei-0,37
2015juni-0,32
2015juli-0,29
2015augustus-0,25
2015september-0,22
2015oktober-0,22
2015november-0,2
2015december-0,19
2016januari-0,2
2016februari-0,18
2016maart-0,15
2016april-0,13
2016mei-0,08
2016juni-0,07
2016juli-0,04
2016augustus0,01
2016september0,05
2016oktober0,09
2016november0,14
2016december0,19
2017januari0,23
2017februari0,29
2017maart0,34
2017april0,37
2017mei0,43
2017juni0,46
2017juli0,48
2017augustus0,54
2017september0,59
2017oktober0,63
2017november0,7
2017december0,75
2018januari0,79
2018februari0,84
2018maart0,87
2018april0,87
2018mei0,88
2018juni0,87
2018juli0,85
2018augustus0,85
2018september0,85
2018oktober0,82
2018november0,82
2018december0,78
2019januari0,73
2019februari0,71
2019maart0,67
2019april 0,64
2019mei0,62
2019juni0,58
2019juli0,55
2019augustus0,5
2019september0,47
2019oktober0,45
2019november0,4
2019december0,49
2020januari0,38
2020februari0,31
2020maart0,2
2020april-0,36
2020mei-1,07
2020juni-2,02
2020juli-2,03
2020augustus-1,33
2020september-1,16
2020oktober-0,95
2020november-0,89
2020december-0,65
2021januari-0,77
2021februari-1,02
2021maart-0,98
2021april-0,84
2021mei-0,58
2021juni-0,39
2021juli-0,07
2021augustus0,14
2021september0,24
2021oktober0,36
2021november0,46
2021december0,51
2022januari0,49
2022februari0,18
2022maart0,35
2022april0,4
2022mei0,54
2022juni0,54
2022juli0,43
2022augustus0,39
2022september0,25
2022oktober0,11
2022november0,07
2022december-0,01

Consumenten minder pessimistisch, stemming producenten verbetert

Consumenten waren in december iets minder somber dan in november, maar het vertrouwen is nog uitzonderlijk laag. Het consumentenvertrouwen lag ver onder het gemiddelde van de afgelopen twintig jaar. Het vertrouwen van producenten verbeterde in december ook iets en lag onverminderd boven het langjarig gemiddelde.

Consumenten- en producentenvertrouwen (seizoengecorrigeerd)
jaarmaandConsumentenvertrouwen (gemiddelde van de deelvragen)Producentenvertrouwen (gemiddelde van de deelvragen)
2018januari2410,3
2018februari2310,9
2018maart249,5
2018april258,2
2018mei239,8
2018juni237,7
2018juli236,3
2018augustus215,9
2018september195,7
2018oktober155,9
2018november137,2
2018december97,5
2019januari05,8
2019februari-26,3
2019maart-46,1
2019april-36,7
2019mei-34,7
2019juni 03,3
2019juli23,9
2019augustus03,9
2019september-23,3
2019oktober-13,6
2019november-22,8
2019december-22,9
2020januari-32,5
2020februari-23,7
2020maart-20,2
2020april-22-28,7
2020mei-31-25,1
2020juni-27-15,1
2020juli-26-8,7
2020augustus-29-5,4
2020september-28-4,8
2020oktober-30-5,6
2020november-26-3,8
2020december-20-0,4
2021januari-190,6
2021februari-190,1
2021maart-183,4
2021april-146,5
2021mei-98,8
2021juni-311,5
2021juli-412,3
2021augustus-69,6
2021september-511,1
2021oktober-1012,3
2021november-1912,7
2021december-2510,2
2022januari-289
2022februari-308,5
2022maart-398,7
2022april-4810,8
2022mei-479,9
2022juni-508,1
2022juli-518,4
2022augustus-544,6
2022september-592,6
2022oktober-592,5
2022november-573
2022december-523,3

Consumptie huishoudens, export en investeringen groeien

In oktober 2022 hebben huishoudens 0,6 procent meer besteed, voor prijsveranderingen en koopdagen gecorrigeerd, dan in oktober 2021. Net als in voorgaande maanden hebben ze meer besteed aan diensten, maar minder aan goederen.

In oktober 2022 was het volume van de investeringen in materiële vaste activa 4,5 procent groter dan een jaar eerder. Dat komt vooral doordat meer is geïnvesteerd in gebouwen en personenauto’s. In infrastructuur is minder geïnvesteerd.

Het volume (werkdaggecorrigeerd) van de goederenexport was in oktober 8,5 procent groter dan in oktober 2021. Er werden in oktober vooral meer aardolieproducten, machines en apparaten, en transportmiddelen uitgevoerd.

Productie industrie groeit met ruim 3 procent in oktober

De gemiddelde dagproductie van de Nederlandse industrie was in oktober 3,3 procent hoger dan in oktober 2021. De groei is lager dan in de afgelopen anderhalf jaar.

Aantal faillissementen verder toegenomen in november

Het aantal failliet verklaarde bedrijven, voor zittingsdagen gecorrigeerd, is november wat gestegen. Het aantal faillissementen lag op het hoogste niveau in ruim twee jaar, maar bleef laag vergeleken met de periode voor het uitbreken van corona.

Prijsstijging koopwoningen vlakt verder af

Bestaande koopwoningen waren in november 4,9 procent duurder dan een jaar eerder. Een maand eerder bedroeg de stijging 7,8 procent. Het is de laagste prijsstijging jaar op jaar in ruim 6 jaar. Ten opzichte van oktober is de prijsindex bestaande koopwoningen in november met 1,0 procent gedaald.

Minder gewerkte uren en vacatures, maar ook minder werklozen

Werknemers en zelfstandigen werkten in het derde kwartaal van 2022 in totaal ongeveer 3,6 miljard uur. Dat is, gecorrigeerd voor seizoensinvloeden, 1,6 procent minder dan een kwartaal eerder.

Eind september stonden er 449 duizend vacatures open, 17 duizend minder dan aan het einde van het tweede kwartaal. Dit is de eerste daling nadat het aantal vacatures acht kwartalen achtereen is toegenomen.

In november 2022 waren 364 duizend mensen werkloos. Over de afgelopen drie maanden nam het aantal werklozen af met gemiddeld 5 duizend per maand. Het werkloosheidspercentage daalde naar 3,6 procent.

De omzet van uitzendbureaus en arbeidsbemiddeling steeg in het derde kwartaal 2022 met 2,5 procent in vergelijking met een kwartaal eerder.

Bruto binnenlandse product (volume), seizoengecorrigeerd
JaarKwartaalIndex (2015=100)
20151e kwartaal99,6
20152e kwartaal99,9
20153e kwartaal100,2
20154e kwartaal100,3
20161e kwartaal101,2
20162e kwartaal101,4
20163e kwartaal102,6
20164e kwartaal103,4
20171e kwartaal104,0
20172e kwartaal104,9
20173e kwartaal105,6
20174e kwartaal106,4
20181e kwartaal106,9
20182e kwartaal107,6
20183e kwartaal107,8
20184e kwartaal108,3
20191e kwartaal109,0
20192e kwartaal109,5
20193e kwartaal109,9
20194e kwartaal110,4
20201e kwartaal108,7
20202e kwartaal100,1
20203e kwartaal106,5
20204e kwartaal106,5
20211e kwartaal106,5
20212e kwartaal110,4
20213e kwartaal112,4
20214e kwartaal113,1
20221e kwartaal113,4
20222e kwartaal116,2
20223e kwartaal115,9

Bbp krimpt in derde kwartaal 2022 met 0,2 procent

Volgens de tweede berekening van het CBS, daalde het bruto binnenlands product (bbp) in het derde kwartaal van 2022 met 0,2 procent ten opzichte van het tweede kwartaal. Dat komt doordat er minder is geïnvesteerd en dan vooral in woningen en infrastructuur.

Volgens de tweede berekening was het bbp in het derde kwartaal van dit jaar 3,1 procent groter dan een jaar eerder. Vooral het handelssaldo, de consumptie door huishoudens en de investeringen droegen bij aan deze groei.