Economisch beeld negatiever

Het conjunctuurbeeld volgens de Conjunctuurklok van het CBS is in februari negatiever dan een maand eerder, meldt het CBS. De economie ligt diep in een fase van laagconjunctuur. In de Conjunctuurklok van medio februari presteren 11 van de 13 indicatoren slechter dan hun langjarige trend. De maatregelen tegen de verspreiding van het coronavirus hebben voor veel indicatoren in de klok vanaf verslagmaand 2020 maart grote invloed.

De Conjunctuurklok is een hulpmiddel voor het bepalen van de stand en het verloop van de Nederlandse conjunctuur. In de Conjunctuurklok komt vrijwel alle belangrijke economische informatie samen die het CBS tijdens de afgelopen maand c.q. het afgelopen kwartaal heeft gepubliceerd. Het conjunctuurbeeld volgens de Conjunctuurklok betreft een macro-economisch beeld en het gaat niet in gelijke mate op voor alle huishoudens, bedrijven of regio’s. 

Conjunctuurklokindicator (ongewogen gemiddelde van de indicatoren in de Conjunctuurklok)
jaarmaandcyclus (afwijking van de langetermijntrend (=0))
2001januari1,21
2001februari1,17
2001maart1,09
2001april1,02
2001mei0,94
2001juni0,87
2001juli0,81
2001augustus0,75
2001september0,68
2001oktober0,63
2001november0,55
2001december0,47
2002januari0,43
2002februari0,37
2002maart0,33
2002april0,32
2002mei0,25
2002juni0,19
2002juli0,12
2002augustus-0,01
2002september-0,09
2002oktober-0,16
2002november-0,26
2002december-0,32
2003januari-0,39
2003februari-0,51
2003maart-0,63
2003april-0,73
2003mei-0,86
2003juni-0,95
2003juli-1
2003augustus-1,08
2003september-1,11
2003oktober-1,09
2003november-1,09
2003december-1,06
2004januari-1
2004februari-0,97
2004maart-0,94
2004april-0,91
2004mei-0,88
2004juni-0,85
2004juli-0,82
2004augustus-0,79
2004september-0,77
2004oktober-0,77
2004november-0,8
2004december-0,82
2005januari-0,85
2005februari-0,86
2005maart-0,84
2005april-0,82
2005mei-0,79
2005juni-0,76
2005juli-0,75
2005augustus-0,73
2005september-0,7
2005oktober-0,67
2005november-0,6
2005december-0,54
2006januari-0,47
2006februari-0,37
2006maart-0,28
2006april-0,2
2006mei-0,07
2006juni0,04
2006juli0,12
2006augustus0,25
2006september0,34
2006oktober0,39
2006november0,5
2006december0,57
2007januari0,62
2007februari0,72
2007maart0,81
2007april0,88
2007mei1
2007juni1,1
2007juli1,16
2007augustus1,24
2007september1,28
2007oktober1,29
2007november1,35
2007december1,4
2008januari1,43
2008februari1,49
2008maart1,52
2008april1,51
2008mei1,5
2008juni1,46
2008juli1,39
2008augustus1,31
2008september1,22
2008oktober1,11
2008november0,94
2008december0,77
2009januari0,38
2009februari0,11
2009maart-0,1
2009april-0,26
2009mei-0,48
2009juni-0,6
2009juli-0,63
2009augustus-0,7
2009september-0,71
2009oktober-0,66
2009november-0,65
2009december-0,63
2010januari-0,58
2010februari-0,56
2010maart-0,53
2010april-0,47
2010mei-0,42
2010juni-0,38
2010juli-0,32
2010augustus-0,26
2010september-0,19
2010oktober-0,13
2010november-0,05
2010december0,02
2011januari0,08
2011februari0,17
2011maart0,23
2011april0,28
2011mei0,34
2011juni0,36
2011juli0,34
2011augustus0,31
2011september0,24
2011oktober0,15
2011november0,06
2011december-0,02
2012januari-0,06
2012februari-0,11
2012maart-0,15
2012april-0,18
2012mei-0,25
2012juni-0,32
2012juli-0,38
2012augustus-0,48
2012september-0,57
2012oktober-0,64
2012november-0,76
2012december-0,85
2013januari-0,93
2013februari-1,04
2013maart-1,12
2013april-1,18
2013mei-1,24
2013juni-1,27
2013juli-1,27
2013augustus-1,27
2013september-1,21
2013oktober-1,13
2013november-1,06
2013december-0,98
2014januari-0,92
2014februari-0,87
2014maart-0,84
2014april-0,83
2014mei-0,81
2014juni-0,8
2014juli-0,78
2014augustus-0,77
2014september-0,76
2014oktober-0,74
2014november-0,71
2014december-0,67
2015januari-0,62
2015februari-0,58
2015maart-0,53
2015april-0,48
2015mei-0,42
2015juni-0,37
2015juli-0,33
2015augustus-0,29
2015september-0,26
2015oktober-0,25
2015november-0,23
2015december-0,22
2016januari-0,22
2016februari-0,21
2016maart-0,2
2016april-0,18
2016mei-0,14
2016juni-0,11
2016juli-0,07
2016augustus-0,01
2016september0,03
2016oktober0,07
2016november0,12
2016december0,16
2017januari0,2
2017februari0,27
2017maart0,32
2017april0,36
2017mei0,43
2017juni0,47
2017juli0,49
2017augustus0,56
2017september0,6
2017oktober0,63
2017november0,7
2017december0,75
2018januari0,8
2018februari0,86
2018maart0,9
2018april0,91
2018mei0,95
2018juni0,95
2018juli0,97
2018augustus0,97
2018september0,97
2018oktober0,95
2018november0,95
2018december0,92
2019januari0,86
2019februari0,86
2019maart0,82
2019april 0,8
2019mei0,79
2019juni0,75
2019juli0,78
2019augustus0,75
2019september0,72
2019oktober0,69
2019november0,68
2019december0,69
2020januari0,69
2020februari0,71
2020maart0,66
2020april0,66
2020mei-0,96
2020juni-1,97
2020juli-1,52
2020augustus-1,44
2020september-1,04
2020oktober-0,85
2020november-0,61
2020december-0,51
'21januari-0,46
'21februari-0,84

Consumenten- en producentenvertrouwen iets gestegen

Zowel het consumenten- als het producentenvertrouwen steeg in januari. Het producentenvertrouwen was voor het eerst sinds april 2020 weer positief.

Consumenten- en producentenvertrouwen (seizoengecorrigeerd)
jaarmaandConsumentenvertrouwen (gemiddelde van de deelvragen)Producentenvertrouwen (gemiddelde van de deelvragen)
2017januari216
2017februari227
2017maart247,8
2017april268,3
2017mei236,1
2017juni237,2
2017juli256,6
2017augustus265,4
2017september238,5
2017oktober238,2
2017november229,1
2017december258,9
2018januari2410,3
2018februari2310,9
2018maart249,5
2018april258,2
2018mei239,8
2018juni237,7
2018juli236,3
2018augustus215,9
2018september195,7
2018oktober155,9
2018november137,2
2018december97,5
2019januari05,8
2019februari-26,3
2019maart-46,1
2019april-36,7
2019mei-34,7
2019juni 03,3
2019juli23,9
2019augustus03,9
2019september-23,3
2019oktober-13,6
2019november-22,8
2019december-22,9
2020januari-32,5
2020februari-23,7
2020maart-20,2
2020april-22-28,7
2020mei-31-25,1
2020juni-27-15,1
2020juli-26-8,7
2020augustus-29-5,4
2020september-28-4,8
2020oktober-30-5,6
2020november-26-3,8
2020december-20-0,4
2021januari-190,6

Consumptie huishoudens, export en investeringen lager

Consumenten hebben in december 11,9 procent minder besteed dan in dezelfde maand een jaar eerder. De krimp was hiermee veel groter dan in de voorgaande maand (6,7 procent). Consumenten gaven net als in de voorgaande maanden vooral minder uit aan diensten. Als gevolg van het op 15 december sluiten van alle niet-essentiële winkels namen ook de uitgaven aan duurzame goederen voor het eerst na zeven maanden sterk af.

Het volume van de goederenexport was in december 0,9 procent kleiner dan in december 2019. Er zijn vooral minder delfstoffen, aardolieproducten, machines en apparaten uitgevoerd dan een jaar eerder.

In november was het volume van de investeringen in materiële vaste activa 2,8 procent kleiner dan in november 2019. Vooral in vliegtuigen, personenauto’s en overig wegvervoer is minder geïnvesteerd. 

Productie industrie 0,2 procent lager in december

De gemiddelde dagproductie van de Nederlandse industrie was in december 0,2 procent lager dan in december 2019. Dat is de kleinste krimp sinds februari 2020.

Iets meer faillissementen in januari

Het aantal failliet verklaarde bedrijven, voor zittingsdagen gecorrigeerd, is in januari met 4 gestegen. Het aantal uitgesproken faillissementen op maandbasis bereikte in december nog het laagste niveau na januari 1991.  

Koopwoningen ruim 8 procent duurder in december

Bestaande koopwoningen waren in december 8,3 procent duurder dan in december 2019. De prijsstijging was daarmee iets kleiner dan in de voorgaande maand. 

Iets minder gewerkte uren

Het aantal gewerkte uren in het vierde kwartaal lag, gecorrigeerd voor seizoensinvloeden, 1,2 procent lager dan in het derde kwartaal. Na een forse afname in het tweede kwartaal (-5,7 procent), steeg het aantal gewerkte uren weer met 5,0 procent in het derde kwartaal. In totaal werkten werknemers en zelfstandigen in het vierde kwartaal ruim 3,3 miljard uur.

Eind december stonden 210 duizend vacatures open, dit is 6 duizend minder dan in het derde kwartaal. In dat kwartaal was het aantal openstaande vacatures juist met 16 duizend opgelopen, na twee kwartalen krimp. In de afgelopen vier kwartalen is het aantal openstaande vacatures in totaal met 76 duizend afgenomen.

In december waren 368 duizend mensen werkloos (ILO-definitie), dat is 3,9 procent van de beroepsbevolking. In de laatste drie maanden van 2020 daalde het aantal werklozen met gemiddeld 15 duizend per maand. Tussen maart en augustus nam het aantal werklozen met ruim 150 duizend toe. Vervolgens is de werkloosheid tot en met november met bijna 60 duizend gedaald.

De omzet van uitzendbureaus en arbeidsbemiddeling steeg in het derde kwartaal 2020 met 6,6 procent in vergelijking met een kwartaal eerder. Ten opzichte van een jaar eerder kromp de omzet met 11,1 procent. 

Bbp krimpt met 0,1 procent in vierde kwartaal 2020

Volgens de tweede berekening van het CBS is het bruto binnenlands product (bbp) in het vierde kwartaal van 2020 met 0,1 procent gekrompen ten opzichte van een kwartaal eerder. Dat is vooral toe te schrijven aan de consumptie door huishoudens. Ten opzichte van het vierde kwartaal 2019 was de omvang van het bbp 2,9 procent kleiner.

Bruto binnenlandse product (volume), seizoengecorrigeerd
JaarKwartaalIndex (2010=100)
20131e kwartaal100,1
20132e kwartaal99,9
20133e kwartaal100,5
20134e kwartaal101,1
20141e kwartaal101
20142e kwartaal101,6
20143e kwartaal101,9
20144e kwartaal102,8
20151e kwartaal103,4
20152e kwartaal103,7
20153e kwartaal104,1
20154e kwartaal104,1
20161e kwartaal105,1
20162e kwartaal105,3
20163e kwartaal106,5
20164e kwartaal107,4
20171e kwartaal107,9
20172e kwartaal108,9
20173e kwartaal109,7
20174e kwartaal110,5
20181e kwartaal111,1
20182e kwartaal111,7
20183e kwartaal112
20184e kwartaal112,4
20191e kwartaal113
20192e kwartaal113,4
20193e kwartaal113,8
20194e kwartaal114,3
20201e kwartaal112,6
20202e kwartaal103
20203e kwartaal110,9
20204e kwartaal110,8