1. Inleiding

De Europese Richtlijn Energieprestatie Gebouwen (EPDB, Europese Commissie en de Raad (2024)) beoogt de energieprestatie van gebouwen te verbeteren. Gebouwen gebruiken diverse vormen van energie zoals elektriciteit en aardgas. Het maken van elektriciteit gaat, in tegenstelling tot veel andere energiedragers, vaak gepaard met substantiële omzettingsverliezen. Voor het verdisconteren van deze omzettingsverliezen worden in de EPDB zogenaamde primaire energiefactoren (PEF) gebruikt. Met behulp van deze factoren kan het energieverbruik van gebouwen worden uitgedrukt in het zogenaamde primaire energieverbruik. Op basis van dit primaire energieverbruik zijn de EPDB diverse doelen gebaseerd.

In de vorige versie van de EPDB baseerde Nederland de primaire energiefactor voor elektriciteit op het zogenaamde fossiele rendement zoals CBS jaarlijks bepaalt (CBS, 2024). Daarbij wordt de totale elektriciteitsproductie gedeeld door de fossiele brandstofinzet welke is gealloceerd aan elektriciteit. Daarmee wordt de primaire energiefactor voor de hernieuwbare elektriciteitsproductie impliciet als nul meegenomen.

Lidstaten hebben zelf vrijheid om een methode te kiezen voor de primaire energiefactoren, maar uit de nieuwste versie van de EPDB uit 2024 (zie bijlage 1) is duidelijk geworden dat het niet meer wenselijk is om aan te nemen dat hernieuwbare elektriciteit een primaire energiefactor van nul heeft. Het ligt voor de hand om hiervoor aan te sluiten bij conventies uit de internationale energiestatistieken waarbij voor elektriciteit uit waterkracht, zonnestroom en windenergie geldt dat de primaire energiefactor 1 is en om biomassa op een vergelijkbare manier te behandelen als fossiele brandstoffen zoals aardgas en steenkool.

Het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) heeft aan CBS gevraagd een methode te ontwikkelen voor de primaire energiefactor voor elektriciteit welke geschikt is voor toepassing binnen de EPDB. Daarbij is het belangrijk dat PBL deze methode ook kan toepassen voor berekeningen in toekomstige situaties, want dat is ook een vereiste van de EPDB. Dit document beschrijft deze methode.