Ruimtelijke statistieken
Ruimtelijke statistieken geven inzicht in de inrichting en het gebruik van de ruimte in Nederland. Ze beschrijven onder meer de spreiding van inwoners en woningen, de nabijheid van voorzieningen, de lengte van netwerken en het bodemgebruik.
Het CBS stelt deze statistieken samen met behulp van geografische gegevens. De uitkomsten worden gepubliceerd voor verschillende gebiedsindelingen, zoals provincies, gemeenten, bevolkingskernen, vierkanten en postcodegebieden.
Bevolkingskernen
Een bevolkingskern is een aaneengesloten bebouwd gebied dat hoofdzakelijk wordt bewoond en een herkenbaar stratenpatroon heeft. De afbakening staat los van bestuurlijke grenzen. Daardoor kan een bevolkingskern in meerdere gemeenten liggen en kan één gemeente meerdere bevolkingskernen omvatten.
De cijfers gaan onder meer over inwoners, huishoudens, woningen, sociale zekerheid en de nabijheid van voorzieningen. De begrenzingen en bijbehorende cijfers zijn beschikbaar als geografisch bestand.
Vierkanten
Het CBS publiceert jaarlijks statistieken voor vierkanten van 100 bij 100 meter en 500 bij 500 meter. Deze vierkanten vormen een vast raster, onafhankelijk van bestuurlijke grenzen. Hun ligging en omvang blijven gelijk. Daardoor kunnen gebieden van dezelfde grootte onderling worden vergeleken en ontwikkelingen binnen dezelfde gebieden in de tijd worden gevolgd.
De cijfers gaan onder meer over inwoners, particuliere huishoudens, woningen, inkomen, energieverbruik, sociale zekerheid en de nabijheid van voorzieningen. Ze zijn gekoppeld aan de begrenzingen van de vierkanten en beschikbaar als geografische bestanden in GeoPackage-formaat en via geoservices.
De beschikbare onderwerpen verschillen per rastergrootte en verslagjaar. Daarnaast worden cijfers afgerond en waar nodig verhuld om de privacy van inwoners te beschermen. Niet voor ieder vierkant zijn alle cijfers beschikbaar.
Postcodes
Het CBS publiceert jaarlijks kerncijfers voor postcodegebieden op drie niveaus: het viercijferige deel van de postcode (PC4), datzelfde deel met de eerste letter (PC5) en de volledige postcode (PC6). De cijfers gaan onder meer over inwoners, particuliere huishoudens, woningen, inkomen, energieverbruik, sociale zekerheid en de nabijheid van voorzieningen.
De gegevens zijn beschikbaar als Excel-tabellen en als geografische bestanden in GeoPackage-formaat. De beschikbare onderwerpen verschillen per postcodeniveau en verslagjaar. Daarnaast worden cijfers afgerond en waar nodig verhuld om de privacy van inwoners te beschermen. Niet voor ieder postcodegebied zijn alle cijfers beschikbaar.
De grenzen van postcodegebieden kunnen in de tijd veranderen. Daardoor zijn cijfers over verschillende jaren niet altijd rechtstreeks vergelijkbaar.
Nabijheidsstatistieken
Nabijheidsstatistieken beschrijven de gemiddelde afstand van inwoners tot de dichtstbijzijnde voorzieningen, zoals huisartsenpraktijken, supermarkten, scholen en bibliotheken. Voor een deel van de voorzieningen wordt ook het gemiddelde aantal voorzieningen binnen vaste afstanden berekend.
De afstanden worden berekend via de kortste route over verharde autowegen. Alleen voorzieningen binnen Nederland worden meegenomen. De dichtstbijzijnde voorziening hoeft niet binnen hetzelfde gebied te liggen als het woonadres.
De uitkomsten verschijnen jaarlijks in StatLine voor Nederland en verschillende regio’s, waaronder provincies, gemeenten, wijken en buurten.
Infrastructuur
Het CBS publiceert cijfers over de lengte van wegen, spoortrajecten, het fietsnetwerk en vaarwegen in Nederland. Het CBS berekent deze lengtes op basis van geografische bronbestanden. De cijfers worden jaarlijks in StatLine gepubliceerd naar regio en kenmerken van het netwerk.
De beschikbare uitsplitsingen verschillen per statistiek:
- Wegen: naar beheerder en soort rijbaan.
- Spoortrajecten: naar het aantal sporen en elektrificatie.
- Fietsnetwerk: naar wegtype.
- Vaarwegen: naar type vaarwegvak.
Bodemgebruik
Het Bestand Bodemgebruik (BBG) is een digitale kaart die laat zien waarvoor de bodem in Nederland wordt gebruikt. Per gebied wordt de overheersende functie op maaiveldniveau vastgelegd, zoals wonen, werken, verkeer, landbouw, natuur en water.
De kaart is beschikbaar als geografisch bestand en via geoservices. Op basis hiervan publiceert het CBS oppervlaktecijfers per gebruiksfunctie in StatLine. Deze cijfers zijn beschikbaar voor Nederland en verschillende regio’s, waaronder provincies, gemeenten, wijken en buurten.