Ruben van Gaalen benoemd tot bijzonder hoogleraar
Hoe ontstaan gezondheidsverschillen?
In zijn onderzoek kijkt Van Gaalen naar de vraag hoe sociale ongelijkheid in gezondheid ontstaat en zich ontwikkelt gedurende de levensloop. Daarbij wordt gekeken naar de rol van ouders, gezinsomstandigheden, onderwijs, werk, gezondheid en belangrijke gebeurtenissen in het leven.‘Gezondheid wordt niet alleen bepaald door wat er vandaag gebeurt. Ook wat je als kind meemaakt, kan jaren later nog invloed hebben. Door mensen en gezinnen over een lange periode te volgen, kunnen we beter begrijpen hoe kansen maar ook achterstanden ontstaan en zich opstapelen. Soms worden ze zelfs doorgegeven aan volgende generaties,’ zegt Van Gaalen.
Van Kansrijke Start tot gezonde veroudering
De onderzoeksagenda richt zich op verschillende fasen van het leven. Speciale aandacht gaat uit naar de omstandigheden waaronder kinderen opgroeien. Kansrijke Start is een programma van de overheid dat ouders helpt om hun kinderen zo gezond mogelijk te laten opgroeien. We gebruiken gegevens om verschillen gedurende de eerste 1000 dagen sinds conceptie te beschrijven en relateren deze aan kansen en uitdagingen later in de levensloop.Factoren waar naar gekeken wordt zijn gezinsstructuur, gezondheid van ouders, inkomen en vermogen, woonomstandigheden en ingrijpende gebeurtenissen zoals ziekte, werkloosheid of overlijden. Verder wordt ook onderzoek gedaan naar sociale verschillen wat betreft actief en gezond ouder worden.
Belangrijke onderzoeksvragen zijn onder meer:
• Hoe hangen ongunstige omstandigheden in de vroege jeugd met elkaar samen?
• Waarom hebben vergelijkbare omstandigheden bij het ene kind meer gevolgen dan bij het andere?
• Hoe beïnvloeden perioden van betaald en onbetaald werk, partnerrelaties en gezondheid elkaar gedurende de levensfase van middelbare leeftijd tot pensionering?
• Hoe verschillen kwaliteit van leven en zorggebruik in de laatste levensjaren tussen verschillende groepen, regio’s en generaties?
Ook wordt onderzocht hoe ongelijkheid tussen generaties ontstaat en wordt doorgegeven.
Unieke mogelijkheden dankzij CBS-registerdata
Voor het onderzoek wordt gebruikgemaakt van registerdata van het CBS.De leerstoel maakt intensief gebruik van het Stelsel van Sociaal-statistische Bestanden (SSB) van het CBS. Dit stelsel bevat gekoppelde gegevens over onder meer bevolking, onderwijs, werk, inkomen, gezondheid en zorggebruik.
Door deze gegevens te combineren met andere databronnen, waaronder de Lifelines-cohortstudie en de Historische Steekproef Nederland, ontstaan unieke mogelijkheden om ontwikkelingen over lange perioden en generaties te onderzoeken. Het CBS beveiligt (persoons)gegevens met technische en organisatorische maatregelen die nodig zijn om de gegevens te beschermen.
Verbinding tussen wetenschap, beleid en samenleving
Naast wetenschappelijk onderzoek zal de leerstoel bijdragen aan onderwijs, met name door het begeleiden van studenten en promovendi en het versterken van het gebruik van CBS-microdata binnen het UMCG en de Rijksuniversiteit Groningen. Ook wordt ingezet op internationale samenwerking rond registerdata en levenslooponderzoek.Hoogleraar Sociale Geneeskunde en hoofd van de afdeling Gezondheidswetenschappen aan de Rijksuniversiteit Groningen/UMCG Prof. dr. Menno Reijneveld: ‘De komst van Ruben van Gaalen geeft een grote impuls aan het realiseren van onze missie Meer gezonde jaren voor iedereen, het versterkt de samenwerking die er al is. Ik heet Ruben van harte welkom binnen onze multidisciplinaire afdeling Gezondheidswetenschappen.’
De benoeming onderstreept het belang van langdurige samenwerking tussen CBS, NIDI en UMCG/RUG op het terrein van demografie, gezondheid en sociale ongelijkheid vanuit het levensloopperspectief.
Relevante links
- Privacyregels CBS - Privacy