CBS verbindt wetenschap en praktijk met EMOS

EMOS-studenten Eulàlia Gómez-Aguiló (links) en Reza van Welie (rechts)
© Sjoerd van der Hucht
Wetenschap en statistiek zijn nauw verbonden bij het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Veel medewerkers die bijdragen aan het statistiekproces hebben een academische achtergrond. Het CBS biedt ieder jaar ruimte aan een aantal studenten van het EMOS-programma (European Master in Official Statistics), een initiatief van Eurostat in samenwerking met de Universiteit Leiden en de Universiteit Utrecht. Studenten combineren hun academische opleiding met praktijkervaring in de vorm van een stage en scriptieonderzoek.
Volgens Jacco Daalmans, methodoloog en EMOS-coördinator binnen het CBS, is de samenwerking van grote waarde. ‘Het helpt ons verbonden te blijven met de academische wereld en laat studenten zien wat er allemaal gebeurt binnen de officiële statistiek. Tegelijkertijd dragen zij ook bij aan onderzoek dat gericht is op de toekomst van het vakgebied.’

Het CBS heeft een integrale invulling van het EMOS-programma ontwikkeld. ‘Wij verzorgen deels het tweede jaar van de masteropleiding. Dat speelt zich op ons kantoor af,’ vertelt Daalmans. Studenten krijgen in het eerste halfjaar college van collega’s over alle onderdelen van de statistiek. Methodologie, productiesystemen en ook de juridische kant van het vak komen aan bod. ‘Het tweede halfjaar lopen de studenten stage bij de afdeling methodologie en werken ze onder begeleiding van een CBS’er aan hun masterscriptie dat onderdeel uitmaakt van het methodologisch onderzoeksprogramma.’

Nieuwe cursussen

Een belangrijk onderdeel van het programma zijn praktijkgerichte cursussen. Dit jaar zijn twee nieuwe cursussen toegevoegd die inspelen op actuele ontwikkelingen binnen de officiële statistiek. De eerste cursus richt zich op innovatie en behandelt thema’s zoals kunstmatige intelligentie, synthetische data, nieuwe Europese wetgeving en het gebruik van data voor maatschappelijke vraagstukken zoals duurzaamheid en ongelijkheid. Studenten werken in teams aan een onderzoeksproject waarin zij literatuurstudie combineren met interviews, zowel binnen als buiten het CBS. Dit geeft hen inzicht in hoe innovaties in de praktijk worden toegepast en waar kansen liggen.

De tweede cursus heeft een meer technische insteek en focust op statistische productieprocessen. Onderwerpen als metadata, datakwaliteit en regelgebaseerde verwerking komen hierbij aan bod. De studenten bouwen in tweetallen een klein statistisch productiesysteem, gebaseerd op een standaardarchitectuur en met gebruik van synthetische data. Beide cursussen worden afgesloten met presentaties en gezamenlijke discussies.

Frisse blik

De samenwerking met EMOS-studenten levert het CBS veel op. ‘Ze hebben een frisse blik en brengen nieuwe energie met zich mee,’ vertelt Daalmans. ‘Daarnaast bieden de scripties en projecten ruimte voor vernieuwend onderzoek dat nog niet direct binnen lopende programma’s past. Vernieuwend onderzoek is ook van toegevoegde waarde voor het CBS om het proces van statistiek maken ook in de toekomst te kunnen blijven doen.’

Ervaring van studenten

Eulàlia Gómez-Aguiló en Reza van Welie zijn twee van de elf EMOS-studenten die momenteel bij het CBS werken. Tijdens de nieuwe innovatiecursus onderzochten zij in teamverband of statistiek kan bijdragen aan het tegengaan van voedselverspilling. Hiervoor spraken zij onder andere met de Vereniging van Voedselbanken. Hun conclusie: data kan zeker helpen, mits deze op de juiste manier wordt ingezet en gedeeld. Beiden werken inmiddels al weer enkele maanden aan het onderzoek voor hun masterscriptie. Gómez focust zich op de robuustheid van epidemische modellen en Van Welie onderzoekt begrijpelijke Machine Learning.

De studentes zijn positief over hun tijd bij het CBS. Van Welie: ‘Omdat je samen met een groep studenten begint, leer je snel mensen in een grotere groep kennen. Tegelijkertijd kom je ook gemakkelijk in contact met andere collega’s. Mensen zijn nieuwsgierig naar je werk en delen graag hun eigen ervaringen.’ Gómez sluit zich daar bij aan: ‘Het is een dynamische werkomgeving waarin veel mensen dezelfde passie delen. Dat maakt het inspirerend om hier te werken.’

Motivatie en toekomst

Van Welie koos voor EMOS na een eerdere studie Animal Sciences in Wageningen, mede vanwege de mogelijkheid om stage te lopen bij het CBS. ‘Het CBS is een toonaangevend instituut. Zelfs mijn grootouders kennen het, ook al weten ze niet precies wat ik doe,’ zegt ze lachend.

Gómez volgde een bachelor in de biomedische wetenschappen aan de Universiteit van Barcelona voordat ze besloot speciaal voor EMOS naar Nederland te verhuizen. De mogelijkheid om zich op zo’n uitgebreide manier te verdiepen in de officiële statistiek trok haar aandacht. ‘Ik hecht veel waarde aan de missie om kwalitatief hoogwaardige informatie te verzamelen en toegankelijk te maken voor iedereen. Mensen vinden data vaak ingewikkeld en denken dat bepaalde kennis alleen is weggelegd voor experts,’ legt Gómez uit. ‘Maar kennis over je eigen land en de mensen om je heen is een recht. Daar draag ik graag aan bij.’

Over hun toekomst zijn de studenten nog niet zeker. Van Welie overweegt een combinatie van dataonderzoek en projectmanagement en organiseerde dit jaar het EMOS-symposium, waar studenten hun onderzoek presenteren. Gómez moet eerst bepalen in welk land ze de arbeidsmarkt opgaat: Spanje of toch Frankrijk, waar ze ook vrienden en familie heeft. Maar dat bepalen ze later wel. ‘Eerst maar eens die scriptie af,’ concluderen ze lachend.

Relevante links