Arbeidsdeelname; kerncijfers seizoengecorrigeerd
Verklaring van tekens
Tabeltoelichting
Deze tabel bevat kwartaal- en jaarcijfers over de arbeidsdeelname in Nederland. De bevolking van 15 tot 75 jaar (exclusief de institutionele bevolking) wordt ingedeeld in de werkzame, werkloze en de niet-beroepsbevolking. De werkzame beroepsbevolking wordt verder ingedeeld op basis van de positie in de werkkring en arbeidsduur. De werkloze beroepsbevolking wordt ingedeeld naar werkloosheidsduur en de niet-beroepsbevolking naar binding met de arbeidsmarkt. Voor verschillende indelingen is een uitsplitsing naar onderwijsniveau beschikbaar.
Vanaf 15 februari 2022 publiceert het CBS kwartaal- en jaarcijfers over kenmerken van de beroepsbevolking op basis van een nieuwe meetmethode. Voor de onderwerpen in deze tabel zijn seizoengecorrigeerde kwartaalcijfers samengesteld die ook zijn herberekend vanaf 2013 op het niveau van de nieuwe methode.
Gegevens beschikbaar vanaf: 2013
Status van de cijfers:
De cijfers in deze tabel zijn definitief.
Wijzigingen per 30 oktober 2025:
De cijfers over het 3e kwartaal 2025 zijn toegevoegd.
Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Nieuwe cijfers worden gepubliceerd in januari 2026.
Toelichting onderwerpen
- Beroeps- en niet-beroepsbevolking
- Personen die tot de werkzame, de werkloze of de niet-beroepsbevolking behoren.
- Hoogst behaald onderwijsniveau
- Totaal
- 1 Basisonderwijs, vmbo, mbo1 of onbekend
- Het behaalde onderwijsniveau omvat het basisonderwijs, het vmbo, de eerste 3 leerjaren van havo/vwo, de entreeopleiding (mbo1) en het praktijkonderwijs. In deze categorie zijn ook personen opgenomen waarvan het onderwijsniveau onbekend is.
- 2 Havo, vwo, mbo2-4
- Het behaalde onderwijsniveau omvat de bovenbouw van havo/vwo, de basisberoepsopleiding (mbo2), de vakopleiding (mbo3) en de middenkader- en specialistenopleidingen (mbo4).
- 3 Hbo, wo
- Het behaalde onderwijsniveau omvat de hbo- en wo-opleidingen (inclusief die leidend tot de doctorsgraad).
- Beroepsbevolking
- Personen:
- die betaald werk hebben (werkzame beroepsbevolking), of
- die geen betaald werk hebben, recent naar betaald werk hebben gezocht en daarvoor direct beschikbaar zijn (werkloze beroepsbevolking).
Deze definitie heeft betrekking op personen die in Nederland wonen (exclusief de institutionele bevolking). De gegevens worden meestal gepresenteerd voor de bevolking van 15 tot 75 jaar. Bij betaald werk gaat het om werkzaamheden ongeacht de arbeidsduur.- Beroepsbevolking
- Personen:
- die betaald werk hebben (werkzame beroepsbevolking), of
- die geen betaald werk hebben, recent naar betaald werk hebben gezocht en daarvoor direct beschikbaar zijn (werkloze beroepsbevolking).
Deze definitie heeft betrekking op personen die in Nederland wonen (exclusief de institutionele bevolking). De gegevens worden meestal gepresenteerd voor de bevolking van 15 tot 75 jaar. Bij betaald werk gaat het om werkzaamheden ongeacht de arbeidsduur.
- Werkzame beroepsbevolking
- Personen die betaald werk hebben.
Deze definitie heeft betrekking op personen die in Nederland wonen (exclusief de institutionele bevolking). De gegevens worden meestal gepresenteerd voor de bevolking van 15 tot 75 jaar. Bij betaald werk gaat het om werkzaamheden ongeacht de arbeidsduur.- Werkzame beroepsbevolking
- Personen die betaald werk hebben.
Deze definitie heeft betrekking op personen die in Nederland wonen (exclusief de institutionele bevolking). De gegevens worden meestal gepresenteerd voor de bevolking van 15 tot 75 jaar. Bij betaald werk gaat het om werkzaamheden ongeacht de arbeidsduur.
- Arbeidsduur
- Het aantal uren dat een persoon in een normale of gemiddelde werkweek werkt.
In de gemiddelde arbeidsduur worden overuren en onbetaalde uren niet meegerekend.- Deeltijd
- Het aantal uren dat een persoon in een normale of gemiddelde werkweek werkt, is minder dan 35 uur.
In de gemiddelde arbeidsduur worden overuren en onbetaalde uren niet meegerekend.- Deeltijd
- Het aantal uren dat een persoon in een normale of gemiddelde werkweek werkt, is minder dan 35 uur.
In de gemiddelde arbeidsduur worden overuren en onbetaalde uren niet meegerekend.
- Minder dan 20 uur per week
- Het aantal uren dat een persoon in een normale of gemiddelde werkweek werkt, is minder dan 20 uur.
In de gemiddelde arbeidsduur worden overuren en onbetaalde uren niet meegerekend.
- 20 tot 35 uur per week
- Het aantal uren dat een persoon in een normale of gemiddelde werkweek werkt, is 20 tot 35 uur.
In de gemiddelde arbeidsduur worden overuren en onbetaalde uren niet meegerekend.
- Voltijd
- Het aantal uren dat een persoon in een normale of gemiddelde werkweek werkt, is 35 uur of meer.
In de gemiddelde arbeidsduur worden overuren en onbetaalde uren niet meegerekend.
- Wil meer uren werken, beschikbaar
- Deze groep bestaat uit mensen die deeltijd werken in hun eerste werkkring, meer uren willen gaan werken en hiervoor direct beschikbaar zijn.
De vergelijkbare term die door Eurostat wordt gebruikt is underemployed.
- Positie in de werkkring
- Indeling van de werkzame beroepsbevolking naar:
Werknemer
- met een vaste arbeidsrelatie
- met een flexibele arbeidsrelatie
Zelfstandige
- zonder personeel
- met personeel
- meewerkend gezinslid
Als een persoon meer dan één baan of werkkring heeft, dan wordt uitgegaan van de baan of werkkring waaraan de meeste tijd wordt besteed.- Werknemer
- Een persoon die in een arbeidsovereenkomst afspraken met een economische eenheid maakt om arbeid te verrichten waartegenover een financiële beloning staat.
Als een persoon meer dan één baan of werkkring heeft, dan wordt uitgegaan van de baan of werkkring waaraan de meeste tijd wordt besteed.- Werknemer met vaste arbeidsrelatie
- Een werknemer met een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd én een vast aantal uren per week.
Als een persoon meer dan één baan of werkkring heeft, dan wordt uitgegaan van de baan of werkkring waaraan de meeste tijd wordt besteed.
- Werknemer met flexibele arbeidsrelatie
- Een werknemer met een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd óf een flexibel aantal uren per week. Tot de werknemers met een flexibele arbeidsrelatie behoren: - Werknemer tijdelijk, uitzicht op vast - Werknemer tijdelijk >=1 jaar - Werknemer tijdelijk <1 jaar - Oproep/-invalkracht - Uitzendkracht - Werknemer flex, contract onbekend.
Als een persoon meer dan één baan of werkkring heeft, dan wordt uitgegaan van de baan of werkkring waaraan de meeste tijd wordt besteed.
- Zelfstandige
- Een persoon die voor eigen rekening of risico arbeid verricht
- in een eigen bedrijf of praktijk (zelfstandig ondernemer),
- als directeur-grootaandeelhouder (dga),
- in het bedrijf of de praktijk van een gezinslid (meewerkend gezinslid), of
- als overige zelfstandige.
Als een persoon meer dan één baan of werkkring heeft, dan wordt uitgegaan van de baan of werkkring waaraan de meeste tijd wordt besteed.- Zelfstandige zonder personeel (zzp)
- Een persoon die voor eigen rekening of risico arbeid verricht in een eigen bedrijf of praktijk (zelfstandig ondernemer) of als directeur-grootaandeelhouder (dga) en die geen personeel in dienst heeft. Overige zelfstandigen worden ook tot de zelfstandigen zonder personeel gerekend.
Als een persoon meer dan één baan of werkkring heeft, dan wordt uitgegaan van de baan of werkkring waaraan de meeste tijd wordt besteed.
- Zelfstandige met personeel of meewerkend
- Een persoon die voor eigen rekening of risico arbeid verricht in een eigen bedrijf of praktijk (zelfstandig ondernemer) of als directeur-grootaandeelhouder (dga) en die personeel in dienst heeft.
Als een persoon meer dan één baan of werkkring heeft, dan wordt uitgegaan van de baan of werkkring waaraan de meeste tijd wordt besteed.
- Werkloze beroepsbevolking
- Werkloze beroepsbevolking
- Personen zonder betaald werk, die recent naar werk hebben gezocht en daarvoor direct beschikbaar zijn.
Deze definitie heeft betrekking op personen die in Nederland wonen (exclusief de institutionele bevolking). De gegevens worden meestal gepresenteerd voor de bevolking van 15 tot 75 jaar. Bij betaald werk gaat het om werkzaamheden ongeacht de arbeidsduur.
- Kortdurig
- Langdurig of onbekend
- Werkloosheidspercentage
- De werkloze beroepsbevolking als percentage van de (werkzame en werkloze) beroepsbevolking.
Deze definitie heeft betrekking op personen die in Nederland wonen (exclusief de institutionele bevolking). De gegevens worden meestal gepresenteerd voor de bevolking van 15 tot 75 jaar.
- Niet-beroepsbevolking
- Niet-beroepsbevolking
- Personen zonder betaald werk die niet recent naar werk hebben gezocht of daarvoor niet direct beschikbaar zijn.
Deze definitie heeft betrekking op personen die in Nederland wonen (exclusief de institutionele bevolking). De gegevens worden meestal gepresenteerd voor de bevolking van 15 tot 75 jaar. Bij betaald werk gaat het om werkzaamheden ongeacht de arbeidsduur.
- Beschikbaar, niet gezocht
- Gezocht, niet beschikbaar
- Niet gezocht, niet beschikbaar
- Bruto arbeidsparticipatie
- Het aandeel van de (werkzame en werkloze) beroepsbevolking in de bevolking (beroeps- en niet-beroepsbevolking).
Deze definitie heeft betrekking op personen die in Nederland wonen (exclusief de institutionele bevolking). De gegevens worden meestal gepresenteerd voor de bevolking van 15 tot 75 jaar. - Netto arbeidsparticipatie
- Netto arbeidsparticipatie
- Het aandeel van de werkzame beroepsbevolking in de bevolking (beroeps- en niet-beroepsbevolking).
Deze definitie heeft betrekking op personen die in Nederland wonen (exclusief de institutionele bevolking). De gegevens worden meestal gepresenteerd voor de bevolking van 15 tot 75 jaar.
- Hoogst behaald onderwijsniveau
- 1 Basisonderwijs, vmbo, mbo1 of onbekend
- Het behaalde onderwijsniveau omvat het basisonderwijs, het vmbo, de eerste 3 leerjaren van havo/vwo, de entreeopleiding (mbo1) en het praktijkonderwijs. In deze categorie zijn ook personen opgenomen waarvan het onderwijsniveau onbekend is.
- 2 Havo, vwo, mbo2-4
- Het behaalde onderwijsniveau omvat de bovenbouw van havo/vwo, de basisberoepsopleiding (mbo2), de vakopleiding (mbo3) en de middenkader- en specialistenopleidingen (mbo4).
- 3 Hbo, wo
- Het behaalde onderwijsniveau omvat de hbo- en wo-opleidingen (inclusief die leidend tot de doctorsgraad).