Aardolieproductenbalans; aanbod, verbruik en voorraad

Aardolieproductenbalans; aanbod, verbruik en voorraad

Aardolieproducten Perioden Aanbod van aardolieproducten Totaal aanbod (mln kg) Aanbod van aardolieproducten Productie Totale productie (mln kg) Aanbod van aardolieproducten Productie Raffinaderijen (mln kg) Aanbod van aardolieproducten Productie Petrochemische industrie (mln kg) Aanbod van aardolieproducten Productie Groothandel (mln kg) Aanbod van aardolieproducten Invoer (mln kg) Aanbod van aardolieproducten Uitvoer (mln kg) Aanbod van aardolieproducten Bunkers (mln kg) Aanbod van aardolieproducten Voorraadmutatie (mln kg) Verbruik van aardolieproducten Totaal verbruik (mln kg) Verbruik van aardolieproducten Voor omzetting in olieproducten Totaal voor omzetting in olieproducten (mln kg) Verbruik van aardolieproducten Voor omzetting in olieproducten Raffinaderijen (mln kg) Verbruik van aardolieproducten Voor omzetting in olieproducten Petrochemische industrie (mln kg) Verbruik van aardolieproducten Voor omzetting in olieproducten Groothandel (mln kg) Verbruik van aardolieproducten Finaal verbruik en andere omzetting Totaal finaal verbruik, andere omzetting (mln kg) Verbruik van aardolieproducten Finaal verbruik en andere omzetting Raffinaderijen, brandstof (mln kg) Verbruik van aardolieproducten Finaal verbruik en andere omzetting Petrochemische industrie, brandstof (mln kg) Verbruik van aardolieproducten Finaal verbruik en andere omzetting Petrochemische industrie, grondstof (mln kg) Verbruik van aardolieproducten Finaal verbruik en andere omzetting Visserij (mln kg) Verbruik van aardolieproducten Finaal verbruik en andere omzetting Vervoer en overig (mln kg) Aardolieproductenvoorraad Beginvoorraad (mln kg) Aardolieproductenvoorraad Eindvoorraad (mln kg) Aardolieproductenvoorraad Voorraadmutatie (mln kg)
Totaal aardolieproducten 2020 maart* 4.782 7.956 5.074 290 2.593 6.230 8.475 1.245 316 4.782 2.850 402 245 2.203 1.932 182 200 596 14 940,23 10.816 10.500 316
Totaal aardolieproducten 2020 november* 3.701 6.711 4.812 337 1.562 6.386 8.317 1.117 38 3.701 1.817 231 259 1.328 1.884 177 208 576 12 910,06 11.716 11.678 38
Totaal aardolieproducten 2020 december* 4.194 6.929 5.063 268 1.597 6.977 8.919 1.132 340 4.194 2.127 524 218 1.385 2.067 184 165 794 16 909,54 11.678 11.338 340
Totaal aardolieproducten 2021 januari* 4.041 6.570 4.722 287 1.561 6.691 7.835 1.123 -263 4.041 2.093 459 259 1.374 1.948 177 167 780 11 812,91 11.340 11.603 -263
Totaal aardolieproducten 2021 februari* 4.092 7.165 4.797 298 2.070 5.821 8.161 995 262 4.092 2.298 449 263 1.587 1.794 164 193 622 11 805,02 11.603 11.340 262
Totaal aardolieproducten 2021 maart* 4.722 7.889 5.087 307 2.495 7.234 9.095 1.143 -163 4.722 2.873 410 235 2.228 1.849 150 202 528 12 956,18 11.340 11.503 -163
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel geeft het aanbod en verbruik van aardolieproducten weer in balansvorm. Aardolieproducten zijn onder andere de brandstoffen lpg, motorbenzine en dieselolie. De balans bevat zowel de producten bestemd voor verwerking of verbruik in Nederland als die bestemd voor doorvoer.

De berekening van het aanbod is als volgt: productie plus invoer minus uitvoer minus bunkers plus voorraadmutatie. Dit is gelijk aan de hoeveelheid aardolieproducten die in Nederland is verbruikt in dezelfde periode. Het verbruik bestaat zowel uit de component verbruik als grondstof voor omzetting in andere olieproducten als de component finaal verbruik en andere omzetting (verbruik van olieproducten voor omzetting in andere energiedragers zoals elektriciteit).

Vanaf het jaar 1990 wordt het verbruik in deze tabel nader uitgesplitst naar verbruik als grondstof voor omzetting in andere aardolieproducten en als finaal verbruik (waarna geen andere energiedragers resteren). Voor 1990 werd alleen het verbruik als grondstof voor omzetting onderscheiden.

Tevens wordt de begin- en eindvoorraad van aardolieproducten gepubliceerd.

Gegevens beschikbaar vanaf: 1946

Status van de cijfers
Gegevens van 1946 tot en met december 2018 zijn definitief.
Gegevens vanaf januari 2019 zijn voorlopig.

Wijziging per 28 mei 2021
Voorlopige cijfers over maand maart 2021 zijn toegevoegd.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Voorlopige cijfers: de derde maand na afloop van de verslagperiode.
Definitieve cijfers: uiterlijk in december van het tweede jaar volgend op het verslagjaar.

Toelichting onderwerpen

Aanbod van aardolieproducten
De hoeveelheid aardolieproducten die primair beschikbaar is gekomen voor verbruik in Nederland. De volgende posten tellen hierbij mee: productie plus invoer minus uitvoer minus bunkers plus voorraadmutatie.
Totaal aanbod
De hoeveelheid aardolieproducten die primair beschikbaar is gekomen voor verbruik in Nederland.
Productie
Aardolieproducten verkregen door omzetting van aardoliegrondstoffen of andere aardolieproducten. Een voorbeeld is het produceren van benzine door het raffineren van ruwe aardolie. Vanaf 2007 is de productie exclusief producten die het bedrijf opnieuw in een proces inzet (de herinzet). Tot 2007 telde de productie voor herinzet wel mee.
Totale productie
Totale productie van aardolieproducten bij de raffinaderijen, de petrochemische industrie en de groothandel (bedrijven die aardolieproducten opslaan of verhandelen).
Raffinaderijen
Bedrijven die ruwe aardolie en andere grondstoffen omzetten in bruikbare fossiele brandstoffen en andere olieproducten. Voorbeelden van brandstoffen zijn lpg, benzine, kerosine en gasolie. Andere producten zijn bijvoorbeeld smeerolie en asfalt. De belangrijkste stap in de raffinaderij is het destilleren. Hierbij wordt de aardolie verhit en door een kolom geleid. In dit proces slaan diverse olieproducten neer. Boven uit de kolom komen restgassen, terwijl onder in de kolom de zware producten achterblijven. Tot 2007 is het cijfer voor raffinaderijen inclusief de groothandel (bedrijven die aardolieproducten opslaan of verhandelen).
Petrochemische industrie
Bedrijven die aardolieproducten omzetten in chemische producten. Bij deze omzetting komen ook andere aardolieproducten beschikbaar als bijproduct. Deze komen op de markt samen met de olieproducten uit raffinaderijen. Een voorbeeld is nafta dat wordt omgezet in het chemische product ethyleen (een grondstof voor kunststof) en het aardolieproduct autogas dat voor verbruik als brandstof aan de markt wordt afgeleverd.
Groothandel
Bedrijven die aardolieproducten opslaan of verhandelen. Wat veel voorkomt is dat deze bedrijven aardolieproducten mengen (blenden) vlak voor ze aan de markt worden geleverd. Een voorbeeld is meer of minder additieven aan motorbenzine of autodiesel toevoegen om het aan zomer- of winterspecificaties te laten voldoen. Vanaf 2007 wordt de productie door de groothandel gepubliceerd. Tot 2007 is deze inbegrepen bij de productie door raffinaderijen.
Invoer
Aanvoer van aardolieproducten vanuit het buitenland.
Uitvoer
Afvoer van aardolieproducten naar het buitenland.
Bunkers
De levering van brandstof voor de internationale scheepvaart en voor de internationale luchtvaart. Dit betreft schepen of vliegtuigen die vertrekken uit Nederlandse havens en aankomen in/op buitenlandse (lucht)havens. De post bunkers wordt in de energiebalans gezien als een vorm van uitvoer. De brandstof komt namelijk niet beschikbaar voor verbruik in Nederland. Bunkers voor de luchtvaart worden onderscheiden vanaf 1978. Voor 1978 zijn de vliegtuigbunkers inbegrepen bij het finaal verbruik.
Voorraadmutatie
De verandering van de omvang van de voorraad. Bij energiestatistieken is dit de beginvoorraad minus de eindvoorraad, conform de internationale richtlijnen voor energiestatistieken. Een positief getal betekent dus dat de voorraad is afgenomen en dat het aanbod in Nederland is toegenomen. Voor een negatief getal geldt het omgekeerde (toename van de voorraad en afname van het aanbod).
Verbruik van aardolieproducten
De hoeveelheid aardolieproducten die bestemd is voor omzetting in andere olieproducten of voor finaal verbruik binnen de landsgrenzen van Nederland.
Totaal verbruik
Totaal verbruik van aardolieproducten.
Voor omzetting in olieproducten
De hoeveelheid aardolieproducten die is verbruikt als grondstof voor omzetting in andere aardolieproducten. Bijvoorbeeld stookolie kan verder worden gedestilleerd in een raffinaderij. Of producten worden gemengd (geblend) tot andere producten, bijvoorbeeld propaan en butaan tot autogas.
Totaal voor omzetting in olieproducten
Totale inzet van aardolieproducten als grondstof voor omzetting bij raffinaderijen, de petrochemische industrie en de groothandel (bedrijven die aardolieproducten opslaan of verhandelen).
Raffinaderijen
Bedrijven die ruwe aardolie en andere grondstoffen omzetten in bruikbare fossiele brandstoffen en andere olieproducten. Voorbeelden van brandstoffen zijn lpg, benzine, kerosine en gasolie. Andere producten zijn bijvoorbeeld smeerolie en asfalt. De belangrijkste stap in de raffinaderij is het destilleren. Hierbij wordt de aardolie verhit en door een kolom geleid. In dit proces slaan diverse olieproducten neer. Boven uit de kolom komen restgassen, terwijl onder in de kolom de zware producten achterblijven. Tot 2007 is het cijfer voor raffinaderijen inclusief de groothandel (bedrijven die aardolieproducten opslaan of verhandelen).
Petrochemische industrie
Bedrijven die aardolieproducten omzetten in chemische producten. Bij deze omzetting komen ook andere aardolieproducten beschikbaar als bijproduct. Deze komen op de markt samen met de olieproducten uit raffinaderijen. Een voorbeeld is nafta dat wordt omgezet in het chemische product ethyleen (een grondstof voor kunststof) en het aardolieproduct autogas dat voor verbruik als brandstof aan de markt wordt afgeleverd.
Groothandel
Bedrijven die aardolieproducten opslaan of verhandelen. Wat veel voorkomt is dat deze bedrijven aardolieproducten mengen (blenden) vlak voor ze aan de markt worden geleverd. Een voorbeeld is meer of minder additieven aan motorbenzine of autodiesel toevoegen om het aan zomer- of winterspecificaties te laten voldoen. Vanaf 2007 wordt de productie door de groothandel gepubliceerd. Tot 2007 is deze inbegrepen bij de productie door raffinaderijen.
Finaal verbruik en andere omzetting
Finaal verbruik is verbruik waarna geen andere energiedragers overblijven. Dit kan zijn finaal energetisch, zoals benzine in een auto, of niet-energetisch, zoals nafta in de petrochemie. Verbruik voor andere omzetting betreft de inzet voor omzetting van aardolieproducten in andere energiedragers. Een voorbeeld is de inzet van restgassen in een elektriciteitscentrale.
Totaal finaal verbruik, andere omzetting
Totaal verbruik als grondstof in vooral de petrochemische industrie, als brandstof voor de raffinaderijen en de petrochemische industrie, voor het vervoer en overig verbruik en als inzet voor omzetting in elektriciteit.
Raffinaderijen, brandstof
Verbruik voor het ondersteunen van het bedrijfsproces. Dit is inclusief de inzet voor de productie van elektriciteit en warmte die worden verkocht. Het betreft vooral verbruik van restproducten die bij de raffinage vrijkomen, zoals raffinaderijgas en stookolie.
Petrochemische industrie, brandstof
Verbruik voor het ondersteunen van het bedrijfsproces, zoals het verwarmen van ketels. Dit is inclusief de inzet voor de productie van elektriciteit en warmte die worden verkocht. Het betreft vooral verbruik van restproducten die bij het verwerkingsproces vrijkomen, zoals chemisch restgas. De petrochemische industrie omvat bedrijven die aardolieproducten omzetten in chemische producten.
Petrochemische industrie, grondstof
Niet-energetisch finaal verbruik bij de petrochemische industrie. Dit wil zeggen dat de olie is omgezet in een chemisch product, bijvoorbeeld grondstof voor plastics. De petrochemische industrie omvat bedrijven die aardolieproducten omzetten in chemische producten.
Visserij
Olieproducten die worden verbrand voor de aandrijving van schepen die worden gebruikt in de visserij. Dit betreft gasolie en stookolie.

Tot 1995 bevat deze post cijfers over het gasolieverbruik door de zeevisserij en het loodswezen. Van 1956 tot en met 1981 is een deel van of alle gasolieverbruik door zeevisserij en loodswezen inbegrepen bij de post 'Vervoer en overig'.
Van 1955 tot en met 1994 is alle verbruik door de binnenvisserij inbegrepen bij de post 'Vervoer en overig'.
Van 1955 tot en met 2006 is alle stookolieverbruik door zeevisserij inbegrepen bij de post 'Vervoer en overig'.
Vervoer en overig
De hoeveelheid afgeleverde olieproducten aan de detailhandel en andere eindverbruikers. De afzet voor bunkers (internationale scheep- en luchtvaart) valt hier niet onder. De meeste olieproducten worden verbruikt als motorbrandstof voor het vervoer. Er zijn ook andere producten met een andere bestemming. Voorbeelden zijn bitumen (asfalt) voor dakbedekking, terpentine als verdunner in verf of smeerolie in machines en motoren.
Aardolieproductenvoorraad
De opgeslagen hoeveelheid van het olieproduct. Het gaat om de hoeveelheid die is opgeslagen bij de raffinaderijen, de petrochemische industrie en de groothandel (bedrijven die aardolieproducten opslaan of verhandelen). Voorraden bij pompstations en andere eindverbruikers tellen niet mee.
Beginvoorraad
De opgeslagen hoeveelheid aardolieproducten aan het begin van de verslagperiode.
Eindvoorraad
De opgeslagen hoeveelheid aardolieproducten aan het einde van de verslagperiode.
Voorraadmutatie
De verandering van de omvang van de voorraad. Bij energiestatistieken is dit de beginvoorraad minus de eindvoorraad, conform de internationale richtlijnen voor energiestatistieken. Een positief getal betekent dus dat de voorraad is afgenomen en dat het aanbod in Nederland is toegenomen. Voor een negatief getal geldt het omgekeerde (toename van de voorraad en afname van het aanbod).