Fysieke arbeidsbelasting werknemers; bedrijfstak

Bekijk volledige tabel Download volledige dataset Toon toelichting
Bedrijfstakken/branches (SBI 2008) Marges Regelmatig veel kracht zetten (%) Geluid en trillingen Regelmatig hard praten (%) Geluid en trillingen Regelmatig te maken met trillingen (%) Gevaarlijk werk en gevaarlijke stoffen Gevaarlijk werk (vanaf 2018) Gevaarlijk werk (vanaf 2018) (%) Gevaarlijk werk en gevaarlijke stoffen Gevaarlijke stoffen (vanaf 2022) Werkt met of dichtbij ongezonde stoffen (%) Gevaarlijk werk en gevaarlijke stoffen Gevaarlijke stoffen (vanaf 2022) Besmettingskans (%) Werkhouding In ongemakkelijke werkhouding werken (%) Werkhouding Tijdens werk repeterende beweging maken (%) Werkhouding Uur per dag aan beeldscherm voor werk (uren)
A-U Alle economische activiteiten Waarde 19,1 6,4 7,3 12,7 6,1 46,4 9,2 28,0 4,4
Ondergrens 95%-interval 18,8 6,2 7,1 12,4 5,9 46,0 9,0 27,6 4,3
Bovengrens 95%-interval 19,4 6,6 7,6 13,0 6,4 46,8 9,5 28,4 4,4
A Landbouw, bosbouw en visserij Waarde 32,6 11,8 19,7 20,8 10,0 26,6 14,9 44,5 2,1
Ondergrens 95%-interval 29,0 9,4 16,8 17,7 7,7 23,2 12,3 40,7 1,9
Bovengrens 95%-interval 36,4 14,8 23,0 24,3 12,9 30,2 18,0 48,5 2,3
B Delfstoffenwinning Waarde 13,7 16,3 16,2 22,7 14,3 26,4 7,6 22,1 6,1
Ondergrens 95%-interval 8,8 11,1 10,6 16,3 9,3 19,7 4,0 15,7 5,6
Bovengrens 95%-interval 20,7 23,3 23,9 30,7 21,5 34,4 14,1 30,1 6,5
B-E Nijverheid (geen bouw) en energie Waarde 23,2 16,9 15,1 19,8 14,1 29,6 10,0 32,0 4,3
Ondergrens 95%-interval 22,1 16,0 14,1 18,7 13,2 28,4 9,2 30,7 4,3
Bovengrens 95%-interval 24,3 17,9 16,1 20,8 15,1 30,8 10,8 33,2 4,4
B-F Nijverheid en energie Waarde 25,2 15,6 17,8 20,8 12,7 29,7 12,1 32,5 4,2
Ondergrens 95%-interval 24,3 14,9 17,0 20,0 11,9 28,7 11,4 31,4 4,2
Bovengrens 95%-interval 26,2 16,5 18,7 21,8 13,5 30,7 12,8 33,5 4,3
C Industrie Waarde 24,3 17,9 15,4 19,6 14,3 28,7 10,3 32,8 4,2
Ondergrens 95%-interval 23,1 16,9 14,4 18,5 13,4 27,5 9,5 31,5 4,1
Bovengrens 95%-interval 25,5 19,0 16,5 20,8 15,4 30,0 11,2 34,1 4,3
10-12 Voedings-, genotmiddelenindustrie Waarde 27,4 23,6 13,2 22,5 10,6 29,2 11,7 38,2 3,7
Ondergrens 95%-interval 24,5 20,8 11,1 19,7 8,6 26,2 9,7 35,0 3,5
Bovengrens 95%-interval 30,5 26,6 15,7 25,5 13,0 32,4 14,1 41,5 3,9
13-15 Textiel-, kleding-, lederindustrie Waarde 27,3 15,5 12,8 14,7 11,2 22,7 10,3 34,2 4,2
Ondergrens 95%-interval 21,6 10,9 8,6 10,7 7,6 17,8 6,6 28,1 3,7
Bovengrens 95%-interval 33,9 21,6 18,7 19,9 16,2 28,6 15,8 41,0 4,6
16-18 Hout-, papier-, grafische industr. Waarde 31,8 27,9 18,8 23,9 14,5 23,1 13,1 40,7 3,8
Ondergrens 95%-interval 26,7 23,1 14,7 19,3 10,7 18,5 9,7 35,2 3,5
Bovengrens 95%-interval 37,3 33,4 23,7 29,2 19,4 28,4 17,5 46,4 4,2
19 Aardolie-industrie Waarde 13,8 20,6 4,8 35,8 48,8 23,0 6,1 14,2 5,3
Ondergrens 95%-interval 9,4 15,8 2,7 29,4 41,2 18,0 3,7 10,3 5,0
Bovengrens 95%-interval 19,8 26,6 8,5 42,8 56,4 28,9 9,9 19,3 5,7
20 Chemische industrie Waarde 17,3 15,0 10,9 26,5 34,8 27,5 8,4 21,9 5,0
Ondergrens 95%-interval 13,4 11,4 7,7 21,7 29,5 22,7 5,8 17,5 4,7
Bovengrens 95%-interval 22,2 19,6 15,2 31,9 40,5 32,7 12,1 27,0 5,3
21 Farmaceutische industrie Waarde 11,0 6,5 8,3 13,1 22,8 30,6 5,8 26,1 5,2
Ondergrens 95%-interval 7,2 3,9 4,9 9,2 17,5 24,9 3,2 20,6 4,8
Bovengrens 95%-interval 16,3 10,5 13,8 18,4 29,1 36,9 10,1 32,4 5,5
22-23 Kunststof- en bouwmateriaalindustr Waarde 31,4 24,5 22,8 20,1 21,4 26,8 12,6 34,8 4,1
Ondergrens 95%-interval 26,8 20,4 18,7 16,3 17,1 22,5 9,4 30,0 3,8
Bovengrens 95%-interval 36,4 29,2 27,6 24,6 26,3 31,5 16,6 39,9 4,4
24-25 Basismetaal, metaalprod.-industrie Waarde 26,0 25,0 20,8 25,0 15,4 22,3 8,5 33,3 3,8
Ondergrens 95%-interval 22,8 21,7 17,8 21,7 12,6 19,3 6,6 29,7 3,6
Bovengrens 95%-interval 29,6 28,6 24,2 28,5 18,6 25,7 10,9 37,0 4,1
26 Elektrotechnische industrie Waarde 5,2 2,6 1,4 6,0 9,0 26,4 2,7 17,4 6,0
Ondergrens 95%-interval 3,0 1,3 0,5 3,5 5,7 21,0 1,2 13,0 5,7
Bovengrens 95%-interval 9,0 5,3 3,7 10,0 13,8 32,5 5,8 22,9 6,3
27 Elektrische apparatenindustrie Waarde 14,8 6,8 6,9 10,1 7,9 24,7 4,4 24,1 5,2
Ondergrens 95%-interval 11,2 4,5 4,5 7,4 5,3 20,3 2,8 19,6 4,8
Bovengrens 95%-interval 19,3 10,0 10,3 13,8 11,6 29,8 6,8 29,3 5,5
28 Machine-industrie Waarde 16,4 9,7 12,0 12,8 7,0 28,1 8,0 22,0 5,4
Ondergrens 95%-interval 13,7 7,6 9,6 10,4 5,1 24,7 6,2 18,9 5,2
Bovengrens 95%-interval 19,6 12,3 14,9 15,7 9,4 31,8 10,3 25,5 5,6
29-30 Transportmiddelenindustrie Waarde 27,2 18,4 19,4 16,6 12,4 26,6 11,9 31,5 4,3
Ondergrens 95%-interval 21,8 13,8 14,7 12,3 8,7 21,3 8,3 25,7 3,9
Bovengrens 95%-interval 33,5 24,2 25,2 22,0 17,4 32,8 16,6 38,0 4,7
31-33 Overige industrie en reparatie Waarde 29,7 14,7 18,7 20,1 13,2 39,1 13,9 41,9 3,2
Ondergrens 95%-interval 26,8 12,5 16,2 17,5 11,0 35,8 11,7 38,6 2,9
Bovengrens 95%-interval 32,9 17,3 21,6 22,9 15,8 42,4 16,4 45,3 3,4
D Energievoorziening Waarde 7,4 4,6 3,5 11,0 4,6 29,5 5,0 21,2 6,1
Ondergrens 95%-interval 4,7 2,6 1,8 7,8 2,6 24,4 2,8 16,6 5,9
Bovengrens 95%-interval 11,4 8,1 6,7 15,3 8,0 35,2 8,7 26,7 6,4
35 Energiebedrijven Waarde 7,4 4,6 3,5 11,0 4,6 29,5 5,0 21,2 6,1
Ondergrens 95%-interval 4,7 2,6 1,8 7,8 2,6 24,4 2,8 16,6 5,9
Bovengrens 95%-interval 11,4 8,1 6,7 15,3 8,0 35,2 8,7 26,7 6,4
E Waterbedrijven en afvalbeheer Waarde 21,6 11,1 19,6 30,1 20,3 46,9 8,8 29,6 4,8
Ondergrens 95%-interval 17,2 7,9 15,4 25,1 15,9 41,3 6,0 24,6 4,4
Bovengrens 95%-interval 26,6 15,3 24,6 35,7 25,5 52,7 12,6 35,2 5,1
F Bouwnijverheid Waarde 30,2 12,5 24,7 23,5 9,1 30,1 17,3 33,8 3,9
Ondergrens 95%-interval 28,3 11,1 22,9 21,7 8,0 28,2 15,8 31,8 3,8
Bovengrens 95%-interval 32,1 13,9 26,6 25,3 10,4 32,0 19,0 35,8 4,1
G-I Handel, vervoer en horeca Waarde 26,9 6,7 9,2 17,6 5,8 37,9 8,7 37,6 3,3
Ondergrens 95%-interval 26,1 6,3 8,7 17,0 5,4 37,1 8,3 36,8 3,2
Bovengrens 95%-interval 27,6 7,2 9,7 18,3 6,3 38,7 9,2 38,5 3,3
G-N Commerciële dienstverlening Waarde 18,5 5,1 6,8 12,6 4,8 34,8 6,9 30,6 4,5
Ondergrens 95%-interval 18,0 4,8 6,5 12,2 4,5 34,2 6,6 30,0 4,5
Bovengrens 95%-interval 18,9 5,4 7,2 13,1 5,1 35,4 7,2 31,2 4,5
G Handel Waarde 28,4 5,0 8,1 12,4 5,3 36,7 8,7 35,9 3,6
Ondergrens 95%-interval 27,4 4,6 7,5 11,7 4,9 35,7 8,1 34,8 3,6
Bovengrens 95%-interval 29,4 5,6 8,7 13,2 5,9 37,8 9,4 36,9 3,7
H Vervoer en opslag Waarde 26,1 10,1 17,5 28,3 7,9 38,8 10,7 37,9 3,9
Ondergrens 95%-interval 24,4 9,0 16,0 26,6 6,8 36,8 9,6 36,0 3,8
Bovengrens 95%-interval 27,9 11,4 19,0 30,1 9,1 40,7 12,0 39,8 4,0
I Horeca Waarde 23,0 8,6 4,2 23,1 5,4 40,6 6,8 42,9 1,6
Ondergrens 95%-interval 21,4 7,6 3,5 21,5 4,5 38,7 5,9 41,0 1,5
Bovengrens 95%-interval 24,6 9,7 5,0 24,7 6,4 42,5 7,8 44,8 1,7
J Informatie en communicatie Waarde 2,2 1,1 0,9 1,4 0,2 26,8 2,2 17,4 7,3
Ondergrens 95%-interval 1,6 0,7 0,5 0,9 0,1 24,9 1,6 15,7 7,2
Bovengrens 95%-interval 3,0 1,7 1,5 2,0 0,6 28,7 3,0 19,1 7,3
58-60 Uitgeverijen, film,radio en t.v. Waarde 6,7 1,9 1,2 2,5 0,2 34,5 4,5 19,7 6,4
Ondergrens 95%-interval 4,3 0,8 0,3 1,3 0,0 29,4 2,5 15,6 6,2
Bovengrens 95%-interval 10,2 4,3 4,3 4,7 1,3 40,0 7,8 24,5 6,7
61 Telecommunicatie Waarde 3,0 3,2 2,2 2,8 0,0 37,6 5,9 20,7 7,1
Ondergrens 95%-interval 1,4 1,5 0,8 1,2 0,0 31,5 3,4 15,8 6,9
Bovengrens 95%-interval 6,4 6,9 5,8 6,2 . 44,1 10,0 26,6 7,3
62-63 IT- en informatiedienstverlening Waarde 1,3 0,7 0,6 1,0 0,3 24,0 1,3 16,5 7,4
Ondergrens 95%-interval 0,8 0,4 0,3 0,6 0,1 21,9 0,7 14,7 7,3
Bovengrens 95%-interval 2,2 1,4 1,4 1,8 0,7 26,3 2,2 18,5 7,5
K Financiële dienstverlening Waarde 1,2 0,8 0,7 1,2 0,5 31,3 1,4 16,9 7,0
Ondergrens 95%-interval 0,8 0,4 0,4 0,8 0,2 29,1 0,9 15,2 6,9
Bovengrens 95%-interval 1,9 1,3 1,2 1,9 1,0 33,5 2,1 18,8 7,1
L Verhuur en handel van onroerend goed Waarde 5,5 0,9 2,5 3,0 0,2 39,7 3,7 13,5 5,6
Bron: © CBS, TNO
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat gegevens over de fysieke arbeidsomstandigheden van de Nederlandse werknemer van 15 tot 75 jaar, naar bedrijfstakken (SBI 2008). In de tabel worden cijfers gepresenteerd over kracht zetten, geluid en trillingen, gevaarlijk werk en gevaarlijke stoffen, werkhouding en beeldschermwerk.

Vanaf het verslagjaar 2022 verschilt de wijze waarop gegevens voor de NEA zijn verzameld en verwerkt op enkele punten van eerdere verslagjaren. Daardoor zijn de cijfers vanaf 2022 mogelijk niet in alle gevallen vergelijkbaar met de cijfers tot en met 2021. Meer informatie is beschikbaar in de onderzoeksbeschrijving van de NEA 2022 (zie paragraaf 4).

Alle cijfers zijn gebaseerd op ten minste 100 waarnemingen.

Gegevens beschikbaar vanaf: 2014.

Status van de cijfers:
Cijfers in deze tabel zijn definitief.

Wijzigingen per 15 april 2026:
De jaarcijfers over 2025 zijn toegevoegd.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Uiterlijk in mei verschijnen de cijfers over het voorafgaande jaar.

Toelichting onderwerpen

Regelmatig veel kracht zetten
Enquêtevraag: Doet u werk waarbij u veel kracht moet zetten, bijvoorbeeld bij tillen, duwen, trekken of sjouwen of gebruikt u in uw werk gereedschappen of apparaten waarbij u veel kracht moet zetten?
Antwoordcategorieën:
Ja, regelmatig.
Ja, soms.
Nee.
Cijfer betreft het percentage werknemers met antwoordcategorie Ja, regelmatig.

In 2021 en 2020 is deze vraag niet gesteld aan werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum stil lag/niet mocht worden uitgevoerd vanwege coronamaatregelen. Het betreft 0,5 procent van alle werknemers in 2021 en 2,5 procent in 2020. Binnen bedrijfstakken, beroepen, leeftijdsklassen en andere kenmerken kan dit percentage hoger of lager uitvallen. Het cijfer is berekend voor werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum niet stil lag vanwege coronamaatregelen.
Geluid en trillingen
Regelmatig hard praten
Enquêtevraag: Is er op uw werkplek zoveel lawaai, dat u hard moet praten om u verstaanbaar te maken?
Antwoordcategorieën:
Ja, regelmatig.
Ja, soms.
Nee.
Cijfer betreft het percentage werknemers met antwoordcategorie Ja, regelmatig.

In 2021 en 2020 is deze vraag niet gesteld aan werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum stil lag/niet mocht worden uitgevoerd vanwege coronamaatregelen. Het betreft 0,5 procent van alle werknemers in 2021 en 2,5 procent in 2020. Binnen bedrijfstakken, beroepen, leeftijdsklassen en andere kenmerken kan dit percentage hoger of lager uitvallen. Het cijfer is berekend voor werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum niet stil lag vanwege coronamaatregelen.
Regelmatig te maken met trillingen
Enquêtevraag: Maakt u bij uw werk gebruik van een gereedschap, apparaat of voertuig dat trillingen of schudden veroorzaakt?
Antwoordcategorieën:
Ja, regelmatig.
Ja, soms.
Nee.
Cijfer betreft het percentage werknemers met de antwoordcategorie: Ja, regelmatig.

In 2021 en 2020 is deze vraag niet gesteld aan werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum stil lag/niet mocht worden uitgevoerd vanwege coronamaatregelen. Het betreft 0,5 procent van alle werknemers in 2021 en 2,5 procent in 2020. Binnen bedrijfstakken, beroepen, leeftijdsklassen en andere kenmerken kan dit percentage hoger of lager uitvallen. Het cijfer is berekend voor werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum niet stil lag vanwege coronamaatregelen.
Gevaarlijk werk en gevaarlijke stoffen
Gevaarlijk werk (vanaf 2018)
Gevaarlijk werk (vanaf 2018)
Cijfer betreft het percentage werknemers dat bij minimaal 1 van de 10 vragen over gevaarlijk werk aangeeft dat zij vaak of altijd gevaarlijk werk moeten doen.

In 2021 en 2020 is deze vraag niet gesteld aan werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum stil lag/niet mocht worden uitgevoerd vanwege coronamaatregelen. Het betreft 0,5 procent van alle werknemers in 2021 en 2,5 procent in 2020. Binnen bedrijfstakken, beroepen, leeftijdsklassen en andere kenmerken kan dit percentage hoger of lager uitvallen. Het cijfer is berekend voor werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum niet stil lag vanwege coronamaatregelen.
Gevaarlijke stoffen (vanaf 2022)
Werkt met of dichtbij ongezonde stoffen
Enquêtevraag: Werkt u weleens met of dichtbij stoffen die ongezond kunnen zijn? Dit zijn stoffen waarvan u ziek kunt worden of een allergische reactie kunt krijgen als u ze op de huid krijg, inslikt of inademt.

Antwoordcategorieën:
Nooit.
Soms.
Vaak.
Altijd.

Cijfer betreft het percentage werknemers met de antwoordcategorie: Vaak of altijd.

Deze vraag wordt sinds 2022 aan werknemers gesteld.
Besmettingskans
Cijfer betreft het percentage werknemers dat aangeeft tijdens het werk de kans te lopen om via één of meer manieren besmet te raken met een bacterie of virus.

Deze vraag wordt sinds 2022 aan werknemers gesteld.
Werkhouding
In ongemakkelijke werkhouding werken
Enquêtevraag: Doet u werk in een ongemakkelijke werkhouding?
Antwoordcategorieën:
Ja, regelmatig.
Ja, soms.
Nee.
Cijfer betreft het percentage werknemers met de antwoordcategorie: Ja, regelmatig.

In 2021 en 2020 is deze vraag niet gesteld aan werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum stil lag/niet mocht worden uitgevoerd vanwege coronamaatregelen. Het betreft 0,5 procent van alle werknemers in 2021 en 2,5 procent in 2020. Binnen bedrijfstakken, beroepen, leeftijdsklassen en andere kenmerken kan dit percentage hoger of lager uitvallen. Het cijfer is berekend voor werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum niet stil lag vanwege coronamaatregelen.
Tijdens werk repeterende beweging maken
Enquêtevraag: Doet u werk waarbij u herhalende bewegingen moet maken?
Antwoordcategorieën:
Ja, regelmatig.
Ja, soms.
Nee.
Cijfer betreft het percentage werknemers met de antwoordcategorie: Ja, regelmatig.

In 2021 en 2020 is deze vraag niet gesteld aan werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum stil lag/niet mocht worden uitgevoerd vanwege coronamaatregelen. Het betreft 0,5 procent van alle werknemers in 2021 en 2,5 procent in 2020. Binnen bedrijfstakken, beroepen, leeftijdsklassen en andere kenmerken kan dit percentage hoger of lager uitvallen. Het cijfer is berekend voor werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum niet stil lag vanwege coronamaatregelen.
Uur per dag aan beeldscherm voor werk
Enquêtevraag: Hoeveel uur per dag werkt u gemiddeld aan een beeldscherm voor uw werk? (Een beeldscherm kan bijvoorbeeld zijn een desktop, laptop, notebook, tablet en smartphone.)
Antwoordcategorie:
.. uur per dag.
Cijfer betreft het gemiddeld aantal uur per dag per werknemer.

In 2021 en 2020 is deze vraag niet gesteld aan werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum stil lag/niet mocht worden uitgevoerd vanwege coronamaatregelen. Het betreft 0,5 procent van alle werknemers in 2021 en 2,5 procent in 2020. Binnen bedrijfstakken, beroepen, leeftijdsklassen en andere kenmerken kan dit percentage hoger of lager uitvallen. Het cijfer is berekend voor werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum niet stil lag vanwege coronamaatregelen.