Fysieke arbeidsbelasting werknemers; bedrijfstak

Fysieke arbeidsbelasting werknemers; bedrijfstak

Bedrijfstakken/branches (SBI 2008) Marges Perioden Regelmatig veel kracht zetten (%) Geluid en trillingen Regelmatig hard praten (%) Geluid en trillingen Regelmatig te maken met trillingen (%) Gevaarlijk werk en gevaarlijke stoffen Gevaarlijk werk (vanaf 2018) Gevaarlijk werk (vanaf 2018) (%) Gevaarlijk werk en gevaarlijke stoffen Gevaarlijke stoffen (vanaf 2022) Werkt met of dichtbij ongezonde stoffen (%) Gevaarlijk werk en gevaarlijke stoffen Gevaarlijke stoffen (vanaf 2022) Besmettingskans (%) Werkhouding In ongemakkelijke werkhouding werken (%) Werkhouding Tijdens werk repeterende beweging maken (%) Werkhouding Uur per dag aan beeldscherm voor werk (uren)
A-U Alle economische activiteiten Waarde 2025 19,7 7,0 7,5 12,9 6,4 43,9 9,6 28,0 4,4
A-U Alle economische activiteiten Ondergrens 95%-interval 2025 19,3 6,8 7,3 12,6 6,2 43,5 9,3 27,6 4,4
A-U Alle economische activiteiten Bovengrens 95%-interval 2025 20,0 7,2 7,7 13,2 6,7 44,3 9,8 28,4 4,5
A Landbouw, bosbouw en visserij Waarde 2025 33,7 11,4 19,0 17,0 11,0 29,0 10,8 44,4 2,1
A Landbouw, bosbouw en visserij Ondergrens 95%-interval 2025 29,9 8,9 15,9 14,0 8,5 25,3 8,5 40,3 1,9
A Landbouw, bosbouw en visserij Bovengrens 95%-interval 2025 37,8 14,4 22,4 20,4 14,2 33,0 13,7 48,6 2,3
B Delfstoffenwinning Waarde 2025 10,0 15,5 11,0 19,4 10,5 18,8 7,3 12,4 5,7
B Delfstoffenwinning Ondergrens 95%-interval 2025 6,3 9,9 6,1 13,7 6,9 13,4 3,8 8,1 5,2
B Delfstoffenwinning Bovengrens 95%-interval 2025 15,6 23,4 19,1 26,8 15,7 25,7 13,5 18,6 6,1
B-E Nijverheid (geen bouw) en energie Waarde 2025 22,1 16,7 13,3 19,5 14,1 25,6 9,8 29,3 4,5
B-E Nijverheid (geen bouw) en energie Ondergrens 95%-interval 2025 21,0 15,6 12,4 18,4 13,1 24,4 9,0 28,0 4,4
B-E Nijverheid (geen bouw) en energie Bovengrens 95%-interval 2025 23,3 17,7 14,3 20,6 15,1 26,8 10,6 30,5 4,6
B-F Nijverheid en energie Waarde 2025 24,7 16,0 16,7 21,0 12,7 26,9 12,8 30,4 4,3
B-F Nijverheid en energie Ondergrens 95%-interval 2025 23,8 15,1 15,8 20,1 12,0 25,9 12,0 29,3 4,3
B-F Nijverheid en energie Bovengrens 95%-interval 2025 25,7 16,8 17,6 22,0 13,5 27,9 13,6 31,4 4,4
C Industrie Waarde 2025 23,3 17,6 13,4 19,6 14,5 24,3 10,0 30,0 4,4
C Industrie Ondergrens 95%-interval 2025 22,1 16,5 12,4 18,5 13,5 23,1 9,2 28,7 4,3
C Industrie Bovengrens 95%-interval 2025 24,6 18,8 14,5 20,8 15,6 25,6 10,9 31,4 4,4
10-12 Voedings-, genotmiddelenindustrie Waarde 2025 27,5 20,5 13,0 21,7 9,7 27,1 10,5 33,9 3,8
10-12 Voedings-, genotmiddelenindustrie Ondergrens 95%-interval 2025 24,5 17,8 10,8 19,0 7,7 24,1 8,5 30,7 3,6
10-12 Voedings-, genotmiddelenindustrie Bovengrens 95%-interval 2025 30,7 23,5 15,6 24,8 12,1 30,3 12,8 37,2 4,0
13-15 Textiel-, kleding-, lederindustrie Waarde 2025 28,7 14,3 14,8 13,7 10,2 20,1 10,5 41,3 4,1
13-15 Textiel-, kleding-, lederindustrie Ondergrens 95%-interval 2025 22,6 10,0 10,0 9,7 6,7 15,0 6,8 34,3 3,6
13-15 Textiel-, kleding-, lederindustrie Bovengrens 95%-interval 2025 35,6 20,1 21,3 18,9 15,4 26,3 16,0 48,6 4,6
16-18 Hout-, papier-, grafische industr. Waarde 2025 34,4 31,8 16,3 21,1 18,7 19,9 12,0 39,6 4,0
16-18 Hout-, papier-, grafische industr. Ondergrens 95%-interval 2025 28,8 26,3 12,2 16,3 14,0 15,6 8,6 33,8 3,6
16-18 Hout-, papier-, grafische industr. Bovengrens 95%-interval 2025 40,5 37,9 21,5 26,8 24,5 25,1 16,5 45,7 4,4
19 Aardolie-industrie Waarde 2025 13,9 24,5 5,3 30,5 42,5 35,8 7,3 15,8 5,4
19 Aardolie-industrie Ondergrens 95%-interval 2025 9,9 19,2 3,1 24,6 35,6 28,9 4,6 11,2 5,0
19 Aardolie-industrie Bovengrens 95%-interval 2025 19,2 30,7 8,9 37,2 49,7 43,3 11,4 21,9 5,7
20 Chemische industrie Waarde 2025 16,4 15,7 9,7 26,9 34,6 30,3 7,6 21,9 5,3
20 Chemische industrie Ondergrens 95%-interval 2025 12,4 11,9 6,7 22,0 29,3 25,2 5,1 17,2 5,0
20 Chemische industrie Bovengrens 95%-interval 2025 21,4 20,6 13,7 32,4 40,4 35,9 11,1 27,4 5,6
21 Farmaceutische industrie Waarde 2025 9,6 7,2 4,7 12,3 20,5 37,0 5,1 24,9 5,4
21 Farmaceutische industrie Ondergrens 95%-interval 2025 5,9 4,1 2,3 8,2 15,2 30,5 2,8 19,3 5,0
21 Farmaceutische industrie Bovengrens 95%-interval 2025 15,3 12,2 9,2 18,1 27,0 44,0 8,9 31,5 5,7
22-23 Kunststof- en bouwmateriaalindustr Waarde 2025 29,2 32,1 22,2 27,7 19,7 19,3 11,3 37,3 3,7
22-23 Kunststof- en bouwmateriaalindustr Ondergrens 95%-interval 2025 24,1 26,8 17,5 22,7 15,3 15,2 7,9 31,7 3,3
22-23 Kunststof- en bouwmateriaalindustr Bovengrens 95%-interval 2025 34,9 38,0 27,7 33,3 24,9 24,2 16,0 43,2 4,0
24-25 Basismetaal, metaalprod.-industrie Waarde 2025 31,3 24,7 19,6 24,6 16,9 19,6 10,6 30,8 4,0
24-25 Basismetaal, metaalprod.-industrie Ondergrens 95%-interval 2025 27,7 21,4 16,6 21,3 14,0 16,6 8,4 27,3 3,7
24-25 Basismetaal, metaalprod.-industrie Bovengrens 95%-interval 2025 35,1 28,4 23,0 28,2 20,4 23,0 13,4 34,7 4,2
26 Elektrotechnische industrie Waarde 2025 8,8 3,8 5,2 10,9 8,5 19,9 3,8 18,6 5,9
26 Elektrotechnische industrie Ondergrens 95%-interval 2025 5,8 1,9 2,9 7,3 5,3 15,2 1,9 13,7 5,6
26 Elektrotechnische industrie Bovengrens 95%-interval 2025 13,1 7,6 9,2 16,0 13,5 25,6 7,5 24,8 6,3
27 Elektrische apparatenindustrie Waarde 2025 12,3 3,9 6,1 11,7 4,4 17,6 4,8 19,6 5,3
27 Elektrische apparatenindustrie Ondergrens 95%-interval 2025 8,1 1,9 3,3 7,6 2,5 12,8 2,3 14,4 4,9
27 Elektrische apparatenindustrie Bovengrens 95%-interval 2025 18,3 7,9 11,0 17,6 7,9 23,7 9,7 26,1 5,7
28 Machine-industrie Waarde 2025 13,6 8,6 9,3 12,4 9,5 21,1 6,6 20,5 5,5
28 Machine-industrie Ondergrens 95%-interval 2025 11,0 6,5 7,1 9,9 7,3 18,0 4,8 17,3 5,3
28 Machine-industrie Bovengrens 95%-interval 2025 16,7 11,3 12,1 15,5 12,3 24,6 9,0 24,0 5,7
29-30 Transportmiddelenindustrie Waarde 2025 17,4 14,4 13,2 15,5 12,1 21,2 13,4 24,2 4,8
29-30 Transportmiddelenindustrie Ondergrens 95%-interval 2025 12,9 10,5 9,4 11,4 8,6 16,6 9,6 19,1 4,4
29-30 Transportmiddelenindustrie Bovengrens 95%-interval 2025 23,0 19,4 18,3 20,7 16,8 26,7 18,6 30,2 5,2
31-33 Overige industrie en reparatie Waarde 2025 25,6 14,4 14,0 18,8 13,1 30,0 13,5 35,8 3,5
31-33 Overige industrie en reparatie Ondergrens 95%-interval 2025 22,6 12,1 11,7 16,2 10,8 26,8 11,3 32,5 3,3
31-33 Overige industrie en reparatie Bovengrens 95%-interval 2025 28,8 17,1 16,7 21,8 15,9 33,3 16,1 39,3 3,7
D Energievoorziening Waarde 2025 4,1 3,9 3,3 8,6 4,0 30,8 5,1 15,9 6,4
D Energievoorziening Ondergrens 95%-interval 2025 2,2 2,1 1,6 5,6 2,2 25,2 2,9 11,9 6,2
D Energievoorziening Bovengrens 95%-interval 2025 7,6 7,0 6,6 13,1 7,2 36,9 9,0 21,0 6,6
35 Energiebedrijven Waarde 2025 4,1 3,9 3,3 8,6 4,0 30,8 5,1 15,9 6,4
35 Energiebedrijven Ondergrens 95%-interval 2025 2,2 2,1 1,6 5,6 2,2 25,2 2,9 11,9 6,2
35 Energiebedrijven Bovengrens 95%-interval 2025 7,6 7,0 6,6 13,1 7,2 36,9 9,0 21,0 6,6
E Waterbedrijven en afvalbeheer Waarde 2025 23,0 13,1 21,6 28,3 17,9 44,0 10,9 33,7 4,7
E Waterbedrijven en afvalbeheer Ondergrens 95%-interval 2025 18,4 9,5 17,1 23,2 13,6 38,1 7,6 28,3 4,3
E Waterbedrijven en afvalbeheer Bovengrens 95%-interval 2025 28,4 17,8 27,1 34,0 23,3 50,0 15,5 39,6 5,0
F Bouwnijverheid Waarde 2025 30,6 14,4 24,4 24,5 9,7 29,8 19,6 32,9 4,0
F Bouwnijverheid Ondergrens 95%-interval 2025 28,8 12,9 22,7 22,7 8,5 27,9 18,0 31,0 3,9
F Bouwnijverheid Bovengrens 95%-interval 2025 32,6 15,9 26,2 26,3 11,0 31,7 21,3 34,9 4,1
G-I Handel, vervoer en horeca Waarde 2025 28,9 7,5 10,3 18,4 6,5 34,6 9,0 38,1 3,3
G-I Handel, vervoer en horeca Ondergrens 95%-interval 2025 28,1 7,0 9,8 17,7 6,1 33,7 8,5 37,3 3,2
G-I Handel, vervoer en horeca Bovengrens 95%-interval 2025 29,6 8,0 10,8 19,1 7,0 35,4 9,5 39,0 3,3
G-N Commerciële dienstverlening Waarde 2025 19,7 5,8 7,5 13,2 5,3 31,5 7,2 30,8 4,5
G-N Commerciële dienstverlening Ondergrens 95%-interval 2025 19,2 5,5 7,2 12,8 5,0 30,9 6,8 30,2 4,5
G-N Commerciële dienstverlening Bovengrens 95%-interval 2025 20,2 6,1 7,9 13,7 5,6 32,1 7,5 31,4 4,6
G Handel Waarde 2025 29,8 5,7 8,8 12,6 6,1 32,9 9,5 36,2 3,7
G Handel Ondergrens 95%-interval 2025 28,8 5,2 8,2 11,9 5,6 31,8 8,9 35,1 3,6
G Handel Bovengrens 95%-interval 2025 30,9 6,2 9,5 13,4 6,7 33,9 10,2 37,2 3,8
H Vervoer en opslag Waarde 2025 29,1 11,2 20,1 30,2 8,3 38,4 10,0 38,8 3,8
H Vervoer en opslag Ondergrens 95%-interval 2025 27,3 10,0 18,5 28,4 7,2 36,5 8,9 36,8 3,6
H Vervoer en opslag Bovengrens 95%-interval 2025 31,0 12,5 21,8 32,1 9,5 40,4 11,3 40,8 3,9
I Horeca Waarde 2025 25,6 9,2 4,9 24,1 6,1 36,0 6,2 43,5 1,6
I Horeca Ondergrens 95%-interval 2025 24,0 8,2 4,1 22,4 5,1 34,1 5,3 41,6 1,5
I Horeca Bovengrens 95%-interval 2025 27,3 10,4 5,8 25,8 7,1 37,9 7,2 45,4 1,7
J Informatie en communicatie Waarde 2025 1,8 1,4 0,6 1,4 0,5 25,2 1,6 16,2 7,3
J Informatie en communicatie Ondergrens 95%-interval 2025 1,3 0,9 0,3 1,0 0,2 23,3 1,1 14,6 7,2
J Informatie en communicatie Bovengrens 95%-interval 2025 2,6 2,0 1,2 2,1 1,0 27,2 2,3 18,0 7,4
58-60 Uitgeverijen, film,radio en t.v. Waarde 2025 5,1 2,5 0,7 3,4 0,5 25,4 4,0 15,6 6,6
58-60 Uitgeverijen, film,radio en t.v. Ondergrens 95%-interval 2025 3,0 1,2 0,2 1,8 0,1 20,6 2,2 11,7 6,3
58-60 Uitgeverijen, film,radio en t.v. Bovengrens 95%-interval 2025 8,7 5,1 3,1 6,4 3,3 30,9 7,4 20,4 6,9
61 Telecommunicatie Waarde 2025 2,0 2,6 1,4 1,2 0,9 35,0 2,2 19,5 7,1
61 Telecommunicatie Ondergrens 95%-interval 2025 0,6 0,9 0,3 0,4 0,2 28,3 0,7 14,3 6,8
61 Telecommunicatie Bovengrens 95%-interval 2025 6,4 7,0 6,1 3,7 3,7 42,4 6,3 26,0 7,3
62-63 IT- en informatiedienstverlening Waarde 2025 1,2 1,0 0,5 1,1 0,5 24,0 1,1 16,0 7,4
62-63 IT- en informatiedienstverlening Ondergrens 95%-interval 2025 0,7 0,6 0,2 0,6 0,2 21,9 0,6 14,2 7,4
62-63 IT- en informatiedienstverlening Bovengrens 95%-interval 2025 1,9 1,8 1,2 1,8 1,1 26,4 1,8 18,0 7,5
K Financiële dienstverlening Waarde 2025 0,6 0,9 0,4 0,7 0,2 24,9 1,4 17,2 7,3
K Financiële dienstverlening Ondergrens 95%-interval 2025 0,4 0,5 0,2 0,4 0,1 22,8 0,9 15,3 7,2
K Financiële dienstverlening Bovengrens 95%-interval 2025 1,2 1,6 0,9 1,4 0,6 27,2 2,1 19,2 7,4
L Verhuur en handel van onroerend goed Waarde 2025 2,8 1,9 2,2 2,2 1,8 30,2 2,5 11,1 5,8
Bron: © CBS, TNO
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat gegevens over de fysieke arbeidsomstandigheden van de Nederlandse werknemer van 15 tot 75 jaar, naar bedrijfstakken (SBI 2008). In de tabel worden cijfers gepresenteerd over kracht zetten, geluid en trillingen, gevaarlijk werk en gevaarlijke stoffen, werkhouding en beeldschermwerk.

Vanaf het verslagjaar 2022 verschilt de wijze waarop gegevens voor de NEA zijn verzameld en verwerkt op enkele punten van eerdere verslagjaren. Daardoor zijn de cijfers vanaf 2022 mogelijk niet in alle gevallen vergelijkbaar met de cijfers tot en met 2021. Meer informatie is beschikbaar in de onderzoeksbeschrijving van de NEA 2022 (zie paragraaf 4).

Alle cijfers zijn gebaseerd op ten minste 100 waarnemingen.

Gegevens beschikbaar vanaf: 2014.

Status van de cijfers:
Cijfers in deze tabel zijn definitief.

Wijzigingen per 15 april 2026:
De jaarcijfers over 2025 zijn toegevoegd.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Uiterlijk in mei verschijnen de cijfers over het voorafgaande jaar.

Toelichting onderwerpen

Regelmatig veel kracht zetten
Enquêtevraag: Doet u werk waarbij u veel kracht moet zetten, bijvoorbeeld bij tillen, duwen, trekken of sjouwen of gebruikt u in uw werk gereedschappen of apparaten waarbij u veel kracht moet zetten?
Antwoordcategorieën:
Ja, regelmatig.
Ja, soms.
Nee.
Cijfer betreft het percentage werknemers met antwoordcategorie Ja, regelmatig.

In 2021 en 2020 is deze vraag niet gesteld aan werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum stil lag/niet mocht worden uitgevoerd vanwege coronamaatregelen. Het betreft 0,5 procent van alle werknemers in 2021 en 2,5 procent in 2020. Binnen bedrijfstakken, beroepen, leeftijdsklassen en andere kenmerken kan dit percentage hoger of lager uitvallen. Het cijfer is berekend voor werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum niet stil lag vanwege coronamaatregelen.
Geluid en trillingen
Regelmatig hard praten
Enquêtevraag: Is er op uw werkplek zoveel lawaai, dat u hard moet praten om u verstaanbaar te maken?
Antwoordcategorieën:
Ja, regelmatig.
Ja, soms.
Nee.
Cijfer betreft het percentage werknemers met antwoordcategorie Ja, regelmatig.

In 2021 en 2020 is deze vraag niet gesteld aan werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum stil lag/niet mocht worden uitgevoerd vanwege coronamaatregelen. Het betreft 0,5 procent van alle werknemers in 2021 en 2,5 procent in 2020. Binnen bedrijfstakken, beroepen, leeftijdsklassen en andere kenmerken kan dit percentage hoger of lager uitvallen. Het cijfer is berekend voor werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum niet stil lag vanwege coronamaatregelen.
Regelmatig te maken met trillingen
Enquêtevraag: Maakt u bij uw werk gebruik van een gereedschap, apparaat of voertuig dat trillingen of schudden veroorzaakt?
Antwoordcategorieën:
Ja, regelmatig.
Ja, soms.
Nee.
Cijfer betreft het percentage werknemers met de antwoordcategorie: Ja, regelmatig.

In 2021 en 2020 is deze vraag niet gesteld aan werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum stil lag/niet mocht worden uitgevoerd vanwege coronamaatregelen. Het betreft 0,5 procent van alle werknemers in 2021 en 2,5 procent in 2020. Binnen bedrijfstakken, beroepen, leeftijdsklassen en andere kenmerken kan dit percentage hoger of lager uitvallen. Het cijfer is berekend voor werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum niet stil lag vanwege coronamaatregelen.
Gevaarlijk werk en gevaarlijke stoffen
Gevaarlijk werk (vanaf 2018)
Gevaarlijk werk (vanaf 2018)
Cijfer betreft het percentage werknemers dat bij minimaal 1 van de 10 vragen over gevaarlijk werk aangeeft dat zij vaak of altijd gevaarlijk werk moeten doen.

In 2021 en 2020 is deze vraag niet gesteld aan werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum stil lag/niet mocht worden uitgevoerd vanwege coronamaatregelen. Het betreft 0,5 procent van alle werknemers in 2021 en 2,5 procent in 2020. Binnen bedrijfstakken, beroepen, leeftijdsklassen en andere kenmerken kan dit percentage hoger of lager uitvallen. Het cijfer is berekend voor werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum niet stil lag vanwege coronamaatregelen.
Gevaarlijke stoffen (vanaf 2022)
Werkt met of dichtbij ongezonde stoffen
Enquêtevraag: Werkt u weleens met of dichtbij stoffen die ongezond kunnen zijn? Dit zijn stoffen waarvan u ziek kunt worden of een allergische reactie kunt krijgen als u ze op de huid krijg, inslikt of inademt.

Antwoordcategorieën:
Nooit.
Soms.
Vaak.
Altijd.

Cijfer betreft het percentage werknemers met de antwoordcategorie: Vaak of altijd.

Deze vraag wordt sinds 2022 aan werknemers gesteld.
Besmettingskans
Cijfer betreft het percentage werknemers dat aangeeft tijdens het werk de kans te lopen om via één of meer manieren besmet te raken met een bacterie of virus.

Deze vraag wordt sinds 2022 aan werknemers gesteld.
Werkhouding
In ongemakkelijke werkhouding werken
Enquêtevraag: Doet u werk in een ongemakkelijke werkhouding?
Antwoordcategorieën:
Ja, regelmatig.
Ja, soms.
Nee.
Cijfer betreft het percentage werknemers met de antwoordcategorie: Ja, regelmatig.

In 2021 en 2020 is deze vraag niet gesteld aan werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum stil lag/niet mocht worden uitgevoerd vanwege coronamaatregelen. Het betreft 0,5 procent van alle werknemers in 2021 en 2,5 procent in 2020. Binnen bedrijfstakken, beroepen, leeftijdsklassen en andere kenmerken kan dit percentage hoger of lager uitvallen. Het cijfer is berekend voor werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum niet stil lag vanwege coronamaatregelen.
Tijdens werk repeterende beweging maken
Enquêtevraag: Doet u werk waarbij u herhalende bewegingen moet maken?
Antwoordcategorieën:
Ja, regelmatig.
Ja, soms.
Nee.
Cijfer betreft het percentage werknemers met de antwoordcategorie: Ja, regelmatig.

In 2021 en 2020 is deze vraag niet gesteld aan werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum stil lag/niet mocht worden uitgevoerd vanwege coronamaatregelen. Het betreft 0,5 procent van alle werknemers in 2021 en 2,5 procent in 2020. Binnen bedrijfstakken, beroepen, leeftijdsklassen en andere kenmerken kan dit percentage hoger of lager uitvallen. Het cijfer is berekend voor werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum niet stil lag vanwege coronamaatregelen.
Uur per dag aan beeldscherm voor werk
Enquêtevraag: Hoeveel uur per dag werkt u gemiddeld aan een beeldscherm voor uw werk? (Een beeldscherm kan bijvoorbeeld zijn een desktop, laptop, notebook, tablet en smartphone.)
Antwoordcategorie:
.. uur per dag.
Cijfer betreft het gemiddeld aantal uur per dag per werknemer.

In 2021 en 2020 is deze vraag niet gesteld aan werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum stil lag/niet mocht worden uitgevoerd vanwege coronamaatregelen. Het betreft 0,5 procent van alle werknemers in 2021 en 2,5 procent in 2020. Binnen bedrijfstakken, beroepen, leeftijdsklassen en andere kenmerken kan dit percentage hoger of lager uitvallen. Het cijfer is berekend voor werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum niet stil lag vanwege coronamaatregelen.