Regionale kerncijfers Nederland

Tabeltoelichting

Toelichting onderwerpen

Bevolking

De geregistreerde bevolking van Nederland.

Bevolkingssamenstelling op 1 januari

Bevolking:
De inwoners van een bepaald gebied.

In de bevolkingsaantallen zijn uitsluitend personen begrepen die zijn opgenomen in het bevolkingsregister van een Nederlandse gemeente. In principe wordt iedereen die voor onbepaalde tijd in Nederland woont, opgenomen in het bevolkingsregister van de woongemeente. Personen die tot de bevolking van Nederland behoren, maar voor wie geen vaste woonplaats valt aan te wijzen, zijn opgenomen in het bevolkingsregister van de gemeente 's-Gravenhage. In de bevolkingsregisters zijn niet opgenomen de in Nederland wonende personen waarvoor uitzonderingsregels gelden met betrekking tot opneming in de bevolkingsregisters (bijvoorbeeld diplomaten en NAVO militairen) en personen die niet legaal in Nederland verblijven.

Inwoners naar stedelijkheidsklasse

Inwoners naar stedelijkheid op 1 januari afgerond op tientallen. De som van de afgeronde getallen is hierdoor niet altijd gelijk aan de afgeronde som.

De stedelijkheid is een maat voor de concentratie van menselijke activiteiten (zoals wonen, werken, schoolgaan, winkelen en uitgaan) en gebaseerd op de gemiddelde omgevingsadressendichtheid (OAD).

Vanaf 2015 is gebruik gemaakt van de Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG) als bron voor de OAD. Hiervoor werd het Geografisch Basisregister (GBR) als bron gebruikt. Deze bronwijziging veroorzaakt een trendbreuk in de cijfers ten opzichte van 2014. De veranderingen die te maken hebben met deze bronwijziging betreffen onder andere:
- De objecten zijn nu grondslag en niet de adressen. De BAG bevat vaak meer objecten dan er voorheen adressen waren;
- Van alle objecten is nu direct al de exacte geografische locatie bekend. Voorheen was die van een groot aantal nieuwe adressen nog niet bekend;
- Veel gemeenten voeren nu alle recreatiewoningen op. Wanneer deze dicht bij de kern liggen verhogen ze de OAD.

Voor de berekening van de gemiddelde OAD wordt eerst voor ieder adres de OAD vastgesteld. Dat is het aantal adressen binnen een cirkel met een straal van één kilometer rondom een adres, gedeeld door de oppervlakte van de cirkel. De OAD wordt uitgedrukt in adressen per km².
Daarna is het gemiddelde berekend van de omgevingsadressendichtheid van alle afzonderlijke adressen binnen het beschouwde gebied. De hier gebruikte OAD komt overeen met de definitieve OAD in de StatLine-publicatie Maatstaven Financiële-verhoudingswet (Fvw).
De definitieve OAD wordt gebruikt voor de vaststelling van de definitieve uitkering voor het Gemeentefonds, dus inclusief gemeentelijke herindelingen, grenscorrecties, sloop en nieuwe adressen.
Voor de berekening per gemeente (of bijvoorbeeld provincie) van het aantal inwoners naar stedelijkheidsklasse wordt per vierkant van 500 bij 500 m aan de hand van de gemiddelde OAD van dat vierkant de stedelijkheidsklasse bepaald. Vervolgens zijn per categorie van de stedelijkheidsklasse de inwoners van de betreffende gemeente samengeteld.

Er worden vijf categorieën onderscheiden:
- zeer sterk stedelijk: gemiddelde OAD van 2 500 of meer adressen per km²;
- sterk stedelijk: gemiddelde OAD van 1 500 tot 2 500 adressen per km²;
- matig stedelijk: gemiddelde OAD van 1 000 tot 1 500 adressen per km²;
- weinig stedelijk: gemiddelde OAD van 500 tot 1 000 adressen per km²;
- niet stedelijk: gemiddelde OAD van minder dan 500 adressen per km².

Zeer sterk stedelijk

Gebied met een omgevingsadressendichtheid groter of gelijk aan 2 500 adressen per vierkante kilometer.

Sterk stedelijk

Gebied met een omgevingsadressendichtheid groter of gelijk aan 1 500 en kleiner dan 2 500 adressen per vierkante kilometer.

Matig stedelijk

Gebied met een omgevingsadressendichtheid groter of gelijk aan 1 000 en kleiner dan 1 500 adressen per vierkante kilometer.

Weinig stedelijk

Gebied met een omgevingsadressendichtheid groter of gelijk aan 500 en kleiner dan 1 000 adressen per vierkante kilometer.

Niet stedelijk

Gebied met een omgevingsadressendichtheid kleiner dan 500 adressen per vierkante kilometer.

Lokalisering

De rubriek 'Lokalisering' bevat de namen en coderingen van een aantal door het CBS onderhouden gebiedsindelingen. Deze indelingen zijn ook opgenomen in de StatLinepublicaties Gebieden in Nederland.

Hiermee kan een gebruiker zelf overzichten maken. Zo kunnen door het samentellen van gemeentelijke cijfers over het aantal personenauto's of eenpersoonshuishoudens uitkomsten worden verkregen voor veiligheidsregio's.
Ook kan zo bijvoorbeeld het aantal banen per arbeidsmarktregio worden berekend.

Optellen van gemeentelijke cijfers tot totalen voor een bepaald gebied is echter niet altijd mogelijk. Voor sommige onderwerpen ontbreken bij een aantal gemeenten cijfers om redenen van statistische betrouwbaarheid, geheimhouding of niet aanwezig zijn van gegevens in het basismateriaal (non-respons).

Lokaliseringen van gemeenten

Dit onderdeel bevat informatie over de relatie tussen de gemeentelijke indeling (het laagste bestuurlijk niveau) en diverse onderverdelingen van het Nederlandse grondgebied op bovengemeentelijk niveau.

Arrondissementen (rechtsgebieden)

AR = Arrondissement (rechtsgebied)
Lokalisering van gemeenten per arrondissement. Een arrondissement is het rechtsgebied van één van de rechtbanken in Nederland. De indeling in arrondissementen betreft een onderverdeling van de ressorten, dat zijn de rechtsgebieden van de gerechtshoven.

Code

Codes van de rechtsgebieden van de arrondissementen.

Naam

Namen van de rechtsgebieden van de arrondissementen.

COROP-gebieden

CR = COROP-gebied
Lokalisering van gemeenten per COROP-gebied. De indeling in COROP-gebieden vormt een regionaal niveau tussen gemeenten en provincies in. Omstreeks 1970 ontworpen door de Coördinatie Commissie Regionaal Onderzoeksprogramma, waaraan de indeling haar naam dankt.

Code

Codes van de COROP-gebieden.

Naam

Namen van de COROP-gebieden.

COROP-plusgebieden

CP = COROP-plusgebied
Lokalisering van gemeenten naar COROP-plusgebieden. Een onderverdeling van de COROP-(sub)gebieden, waarbij de volgende gebieden zijn opgesplitst: Utrecht, Overig Groot-Amsterdam, Agglomeratie 's-Gravenhage, Zuidoost-Zuid-Holland en Flevoland.

De indeling is beschikbaar vanaf 1 januari 2005.

Code

Codes van de COROP-plusgebieden.

Naam

Namen van de COROP-plusgebieden.

COROP-subgebieden

CS = COROP-subgebied
Lokalisering van gemeenten naar COROP-subgebieden. Een onderverdeling van de COROP-gebieden, waarbij de volgende gebieden zijn opgesplitst: Groot-Amsterdam, Groot-Rijnmond en Noordoost-Noord-Brabant.

Code

Codes van de COROP-subgebieden.

Naam

Namen van de COROP-subgebieden.

Landbouwgebieden

LB = Landbouwgebied
Lokalisering van gemeenten per landbouwgebied. Groepering van gemeenten met (zoveel mogelijk) gelijksoortige typen van landbouwbedrijven. De indeling in landbouwgebieden is in 1991 door de Adviescommissie Landbouwstatistieken vastgesteld en valt binnen de provinciegrenzen.

Code

Codes van de landbouwgebieden.

Naam

Namen van de landbouwgebieden.

Landbouwgebieden (groepen)

Lokalisering van gemeenten per groep van landbouwgebieden. Deze indeling is in 1991 tezamen met de indeling in landbouwgebieden vastgesteld door de Adviescommissie Landbouwstatistieken.

Code

Codes van de groepen van landbouwgebieden.

Naam

Namen van de groepen van landbouwgebieden.

Ressorten (rechtsgebieden)

RT = Ressort (rechtsgebied)
Lokalisering van gemeenten per ressort. Een ressort is het rechtsgebied van een van de gerechtshoven in Nederland. Elk ressort beslaat een aantal arrondissementen, dat zijn de rechtsgebieden van de rechtbanken.

Code

Codes van de ressorten (gerechtshoven).

Naam

Namen van de ressorten (gerechtshoven).

Toeristengebieden

TR = Toeristengebied
Lokalisering van gemeenten per toeristengebied. De indeling in toeristengebieden is ontworpen in 1972 voor statistieken op het terrein van de toeristische dienstverlening en vrijetijdsbesteding. De gebieden zijn niet noodzakelijkerwijs aaneensluitend.

Van de gemeente 's-Gravenhage horen de onderdelen 'Kijkduin' en 'Scheveningen' en van de gemeente Rotterdam het onderdeel 'Hoek van Holland' niet tot het toeristengebied '4 grote steden excl. Noordzeebadplaatsen' (code TR16) maar tot het toeristengebied 'Noordzeebadplaatsen' (code TR02). Deze uitzonderingen zijn afgebakend als clusters van postcodegebieden:
- Kijkduin (postcode 2554 en 2555).
- Scheveningen (postcode 2583, 2584, 2586 en 2587).
- Hoek van Holland (postcode 3150 en 3151).

Code

Codes van de toeristengebieden.

Naam

Namen van de toeristengebieden. Een aantal namen is vanwege hun lengte afgekort.

Toeristengebieden (groepen)

TG = Groep van toeristengebieden
Lokalisering van gemeenten per groep van toeristengebieden.

Code

Codes van de groepen van toeristengebieden.

Naam

Namen van de groepen van toeristengebieden.