Bijna 6 op de 10 zorgmedewerkers ervaren agressie patiënten

© ANP / John van Hamond
In 2024 zei 57 procent van de werknemers in zorg en welzijn dat ze te maken hadden met agressie door patiënten of hun naasten. Dit is ten opzichte van 2020 nagenoeg gelijk gebleven. Werknemers met een hoge werkdruk hebben vaker met agressie te maken dan wanneer dat niet het geval is. Dit blijkt uit cijfers van de werknemersenquête, die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) uitvoert voor het onderzoeksprogramma Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn (AZW).

Bijna de helft (48 procent) van de zorgmedewerkers van 16 jaar of ouder heeft te maken met verbale agressie, zoals schelden of schreeuwen. Ook ervaart een relatief grote groep pesten (25 procent) of fysieke agressie (21 procent) door patiënten of hun naasten (familie of vrienden). Zorgmedewerkers geven met 10 procent het minst vaak aan dat ze te maken hebben met bedreiging of intimidatie.

Ervaren agressie¹⁾ in zorg en welzijn, 2024
Ervaren agressie% van werknemers (% van werknemers van 16 jaar of ouder)
Totaal57
Verbale agressie48
Pesten25
Fysieke agressie21
Discriminatie16
Seksuele
intimidatie
14
Bedreiging of
intimidatie
10
¹⁾ door patiënten of hun naasten (familie of vrienden). Medewerkers kunnen te maken hebben met meerdere vormen van agressie

8 op de 10 sociaal werkers en groeps- en woonbegeleiders ondervinden agressie

Vooral sociaal werkers en groeps- en woonbegeleiders hebben te maken met agressie: 79 procent van hen geeft dit aan. Dat zij het meest te maken hebben met agressie, geldt voor vrijwel alle vormen. Verzorgenden ervaren relatief vaak seksuele intimidatie en fysieke agressie, specialisten op maatschappelijk gebied (zoals maatschappelijk werkers en psychologen) vooral bedreiging en discriminatie.

Schoonmakers en keukenhulpen, waaronder huishoudelijke hulpen, hebben relatief weinig te maken met agressie door patiënten (30 procent). Dit geldt ook voor pedagogisch medewerkers (36 procent), die binnen de sector zorg en welzijn meestal werken in de kinderopvang. Voor hen gaat het vooral om verbale agressie en pesten door naasten van de kinderen.

Ervaren agressie¹⁾ in zorg en welzijn naar beroep²⁾, 2020/2024
BeroepssegmentAgressie door patiënten en/of hun naasten (% van werknemers van 16 jaar of ouder)
Sociaal werkers,
groeps- en
woonbegeleiders
79
Specialisten op
maatschappelijk gebied
68
Artsen, therapeuten
en gespecialiseerd
verpleegkundigen
67
Vakspecialisten
gezondheidszorg
67
Verzorgenden67
Managers productie
en gespecialiseerde
dienstverlening
56
Administratief personeel41
Pedagogisch medewerkers36
Schoonmakers en
keukenhulpen
30
¹⁾ door patiënten of hun naasten (familie of vrienden) ²⁾ selectie op basis van meest voorkomende BRC beroepsklassen in zorg en welzijn

Vaker agressie bij hoge werkdruk en onvoldoende tijd

Werknemers in zorg en welzijn die een te hoge werkdruk ervaren, hebben vaker te maken met agressie door patiënten dan hun collega’s die hun werkdruk als goed ervaren: 68 procent tegen 54 procent. Dat geldt ook voor degenen die zeggen dat ze onvoldoende tijd hebben om aandacht te geven aan hun patiënten of cliënten: 75 procent van hen ervaart agressie, tegen 57 procent van hun collega’s die hiervoor wel voldoende tijd hebben.

Ervaren agressie¹⁾ in zorg en welzijn, 2020/2024
Werkdruk of aandachtErvaren agressie door patiënten (% van werknemers van 16 jaar of ouder)
Werkdruk
(Veel) te hoog68
Goed54
(Veel) te laag51
Voldoende aandacht
patiënten
(Helemaal) mee oneens75
Niet mee eens, niet mee oneens66
(Helemaal) mee eens57
¹⁾ door patiënten of hun naasten

Even enthousiast, wel meer psychische vermoeidheid

Zorgmedewerkers die te maken hebben met agressie door patiënten zijn vrijwel even enthousiast over hun werk als hun collega’s die hier niet mee te maken hebben. Wel ervaren ze vaker psychische vermoeidheid als gevolg van het werk: 19 procent zegt zich opgebrand te voelen door het werk. Onder werknemers die niet met agressie te maken hebben is dat 12 procent. Ook geven ze vaker aan gefrustreerd te zijn door hun werk: 16 procent tegenover 9 procent.