Ruim 2 op de 5 gepromoveerden werken als docent of arts

In studiejaar 2023/’24 promoveerden 5,6 duizend mensen aan een Nederlandse universiteit; ongeveer evenveel vrouwen als mannen. Het aantal mensen dat promoveert neemt toe; in 2016/’17 waren dat er 4,7 duizend. Met hun kennis en vaardigheden leveren gepromoveerden een bijdrage aan Nederland als kenniseconomie. Dit artikel gaat over de arbeidsmarktpositie van gepromoveerden, op basis van de Gepromoveerden Enquête door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
De arbeidsdeelname onder gepromoveerden tot 70 jaar is relatief hoog. In 2025 had 95 procent betaald werk. Gemiddeld was dat onder 25- tot 70-jarigen 78 procent. Mensen met een doctorstitel werken relatief vaak als docent in het hoger onderwijs of als arts (beide 21 procent).
Vrouwelijke gepromoveerden werken vaker als arts dan mannelijke gepromoveerden: 25 procent tegenover 15 procent. Dit hangt samen met de richting waarin zij promoveren. Artsen met een doctorstitel hebben die vrijwel allemaal behaald in de richting Gezondheidszorg en Welzijn, een promotierichting waarin meer vrouwen dan mannen promoveren. Het percentage van de gepromoveerden dat werkt als docent is gelijk voor mannen en vrouwen. In dit beroep werken gepromoveerden uit verschillende promotierichtingen.
| Beroep | Mannen (% van werkzame gepromoveerden) | Vrouwen (% van werkzame gepromoveerden) |
|---|---|---|
| Docenten | 20,8 | 21,1 |
| Artsen, therapeuten en gespecialiseerd verpleegkundigen | 17,4 | 24,9 |
| Ingenieurs en onderzoekers wis-, natuur- en technische wetenschappen | 16,4 | 11,6 |
| Specialisten ICT | 8,9 | 2,7 |
| Specialisten bedrijfsbeheer en administratie | 8,6 | 9,5 |
| ¹⁾ Beroepssegmenten BRC 2014 | ||
Mannen doen vaker onderzoeksgerelateerde werkzaamheden dan vrouwen
Tijdens een promotieonderzoek wordt iemand opgeleid tot onderzoeker. 70 procent van de gepromoveerden zegt dat zij in hun huidige werk onderzoeksgerelateerde werkzaamheden doen: bijvoorbeeld het leiden van onderzoekprojecten of het bedenken en ontwikkelen van nieuwe kennis, producten, processen, methoden of systemen.
Van de gepromoveerden die onderzoeksgerelateerde werkzaamheden verrichten werkt 22 procent in het universitair hoger onderwijs en 12 procent in universitair medische centra, gevolgd door niet-universitair hoger onderwijs (5 procent) en algemeen overheidsbestuur (4 procent).
Mannen doen vaker onderzoekswerk dan vrouwen: 75 procent tegenover 63 procent. Dit verschil hangt samen met de richting waarin zij promoveren. In de richtingen Techniek en Informatica, waar relatief veel mannen promoveren, zeggen gepromoveerden vaker dat hun werkzaamheden onderzoeksgerelateerd zijn. Onder gepromoveerden in de richting Gezondheidszorg en Welzijn is dat 59 procent, in deze promotierichting promoveren relatief veel vrouwen.
| Promotierichting | Onderzoekswerkzaamheden (% van werkzame gepromoveerden) |
|---|---|
| Techniek, industrie en bouwkunde | 79,7 |
| Informatica | 78,4 |
| Journalistiek, gedrag en maatschappij | 76,1 |
| Wiskunde en natuurwetenschappen | 73,6 |
| Onderwijs | 72,8 |
| Recht, administratie, handel en zakelijke dienstverlening | 72,0 |
| Landbouw, diergeneeskunde en -verzorging | 70,4 |
| Vormgeving, kunst, talen en geschiedenis | 69,6 |
| Gezondheidszorg en welzijn | 58,5 |
Tevreden ondanks hoge werkdruk en ongewenst gedrag
9 op de 10 gepromoveerden kijken tevreden terug op hun promotietraject. Van de gepromoveerden die de afgelopen tien jaar hun promotieonderzoek hebben afgerond, geeft 68 procent aan een (zeer) hoge werkdruk te hebben ervaren tijdens dit traject. Daarnaast heeft 35 procent te maken gehad met ongewenst gedrag tijdens het promotietraject, in het bijzonder pesten en discriminatie. Vrouwen hadden vaker dan mannen te maken met een hoge werkdruk en alle vormen van ongewenst gedrag.
Ondanks deze negatieve ervaringen zeggen 8 op de 10 gepromoveerden dat zij, als ze opnieuw zouden mogen kiezen, weer zouden willen promoveren.
| Mannen (% van recent gepromoveerden) | Vrouwen (% van recent gepromoveerden) | |
|---|---|---|
| Hoge werkdruk | 63,1 | 72,3 |
| Pesten | 14,4 | 21 |
| Discriminatie | 9,2 | 21,4 |
| Verbale agressie | 10,2 | 11,8 |
| Bedreiging en intimidatie | 7,8 | 11,7 |
| Seksuele intimidatie | 1,1 | 10,5 |
| ¹⁾ De vragen over negatieve ervaringen zijn gesteld aan recent gepromoveerden. Dat wil zeggen mensen die in de afgelopen 10 jaar hun doctorstitel hebben behaald. | ||
Bronnen
- Link StatLine - Wetenschappelijk onderwijs; promoties, studierichting
- Link StatLine - Gepromoveerden; ervaringen en duur promotietraject
- Link StatLine - Werkzame gepromoveerden; arbeidskenmerken
Relevante links
- Link Website - Groeistrategie voor Nederland op de lange termijn