1 miljoen mensen voelen zich ernstig beperkt

© CBS / Nikki van Toorn
Bijna 1 op de 3 personen van 4 jaar of ouder gaf in 2023 aan langdurig beperkt te zijn in activiteiten die mensen gewoonlijk doen: 25 procent was niet ernstig beperkt, 6 procent gaf aan ernstig beperkt te zijn. Dat betekent dat ongeveer 1 miljoen mensen aangeven ernstig beperkt te zijn. Dit blijkt uit de Gezondheidsenquête, een jaarlijks onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

De Gezondheidsenquête is een onderzoek naar de gezondheid van personen in particuliere huishoudens. In 2023 zei 30 procent van de deelnemers beperkt te zijn in activiteiten die volwassen mensen en kinderen gewoonlijk doen, door problemen met hun gezondheid sinds zes maanden of langer. Dit zijn 5,1 miljoen mensen. Van deze groep zegt 1 miljoen mensen ernstig beperkt te zijn. De andere mensen zijn wel beperkt, maar niet ernstig. Ouderen zeggen naar verhouding vaker langdurig beperkt te zijn. Van de 65-plussers is 52 procent beperkt, tegen 24 procent van de 4 tot 65-jarigen. Het aandeel mensen met een beperking is de afgelopen 9 jaar toegenomen, maar het aandeel dat aangeeft ernstig beperkt te zijn is stabiel gebleven.

Personen met een beperking*
PeriodeBeperking, niet ernstig (%)Beperking, ernstig (%)Totaal (%)
201420,15,625,7
201520,86,227
201620,96,427,2
201722,96,229,2
2018236,129,1
201923,85,429,2
202023,74,628,3
2021244,428,4
2022245,829,9
202324,85,630,4
202425,95,831,7
* 4 jaar of ouder

1 op de 6 mensen met beperking krijgt Wmo-ondersteuning

Mensen met een langdurige beperking gebruiken vaker hulp en ondersteuning door gemeenten. Zo kreeg in 2023 16,5 procent van de mensen met een beperking ondersteuning vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Van de mensen met een ernstige beperking krijgt 39,7 procent Wmo-ondersteuning. Dit is vaak hulp in het huishouden en vervoersdiensten en -voorzieningen.

Van de jongeren (4 tot 18 jaar) met een beperking kreeg in 2023 33,2 procent Jeugdhulp vanuit de Jeugdwet. Dit is ondersteuning terwijl de jongere (formeel) thuis woont. Van de volwassenen met een beperking maakte in 2023 ruim 5 procent gebruik van re-integratie- of participatievoorzieningen vanuit de Participatiewet.

Ondersteuning door gemeente
PopulatieNiet beperktWel beperkt
Wmo
4 tot 18 jaar0,24,9
18 tot 30 jaar2,38,3
30 tot 65 jaar0,910,3
65 jaar of ouder6,428,5
Jeugdhulp
4 tot 18 jaar13,933,2
Re-integratie-
participatievoorzieningen
18 tot 30 jaar1,65,7
30 tot 65 jaar1,85,1

1 op de 3 mensen met beperking krijgt hulpmiddelen of wijkverpleging

Mensen met een beperking kunnen hulmiddelen of wijkverpleging krijgen die betaald worden vanuit de Zorgverzekeringswet. Van de mensen die zeggen langdurig beperkt te zijn, kreeg in 2023 32,4 procent hulpmiddelen en/of wijkverpleging vanuit de Zorgverzekeringswet. Van de mensen met een ernstige beperking maakte 51,7 procent gebruik van deze hulpmiddelen en/of wijkverpleging.

Mensen met een beperking kunnen ook zorg ontvangen die betaald wordt vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz). De Wlz regelt zware, intensieve zorg voor kwetsbare ouderen, mensen met een beperking en mensen met een psychische aandoening. Voor deze zorg is een indicatie nodig. Vooral ouderen ontvangen zorg vanuit de Wlz. Van de ouderen die aangeven langdurig beperkt te zijn, maakt 3,5 procent gebruik van de Wlz. Van de ouderen met een ernstige beperking maakt 10,8 procent gebruik van de Wlz.

Zorggebruik
LeeftijdsklasseNiet beperkt (%)Wel beperkt (%)
Zvw hulpmiddelen en/of
wijkverpleging
4 tot 18 jaar4,821,5
18 tot 30 jaar3,89,1
30 tot 65 jaar6,725,6
65 jaar of ouder20,649,4
Wlz
4 tot 65 jaar0,10,7
65 jaar of ouder0,63,5

1 op de 5 mensen met beperking ontvangt AO-uitkering

Mensen die door ziekte of handicap niet (volledig) kunnen werken, kunnen een arbeidsongeschiktheidsuitkering (AO-uitkering) krijgen. Van de mensen van 30 tot 65 jaar krijgt 20,1 procent van de mensen met een beperking een arbeidsongeschiktheidsuitkering in 2023. Bij mensen met een ernstige beperking is dit 48,6 procent.

Arbeidsongeschiktheidsuitkering
LeeftijdsklasseNiet beperkt (%)Wel beperkt (%)
18 tot 30 jaar0,74,5
30 tot 65 jaar1,320,1
65 jaar of ouder0,43,5