1 op de 20 bedrijven verplaatste activiteiten naar het buitenland

© Hollandse Hoogte
In 2021-2023 verplaatste ruim 5 procent van de middelgrote en grote bedrijven een deel van hun activiteiten naar het buitenland. Dit is vergelijkbaar met de voorgaande periode. Kostenbesparingen zijn hiervoor een belangrijke drijfveer. Meestal blijven de activiteiten na verplaatsing binnen de EU. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van nieuw onderzoek.

Voor het onderzoek zijn bedrijven met minstens 50 werkzame personen in de nijverheid en energie, en in de commerciële dienstverlening geënquêteerd. Bedrijven die volledig uit Nederland vertrokken zijn niet in dit onderzoek meegenomen, alleen de bedrijven die een deel van hun activiteiten naar het buitenland verhuisden.

Naast de ongeveer 600 bedrijven die activiteiten naar het buitenland verplaatsten (ruim 5 procent), overwogen nog ongeveer 200 bedrijven (bijna 2 procent) om dit te doen. Belangrijke beweegredenen voor (overwogen) verplaatsingen zijn besparingen op loonkosten, andere besparingen of strategische besluiten van het moederbedrijf. Dit waren ook in eerdere jaren de meestgenoemde motieven. Een tekort aan geschikt personeel blijft ook een belangrijk motief. Sancties tegen Rusland, COVID-19 en milieubeleid noemden bedrijven minder vaak als motief.

Redenen om activiteit naar buitenland te verplaatsen, 2021-2023*
MotiefBedrijven (% van bedrijven die verplaatsten
of dit overwogen)
Besparing op loonkosten73
Besluiten van
moederbedrijf
66
Andere besparing dan
op loonkosten
61
Tekort aan personeel
in Nederland
44
Toegang tot
nieuwe markten
41
Concentreren op
hoofdactiviteit
41
Toegang tot kennis
of technologie
33
Gunstigere buitenlandse
omstandigheden
33
Kortere levertijden31
Verbetering kwaliteit28
Milieubeleid12
COVID-196
Sancties tegen Rusland5
*voorlopige cijfers

Veelgenoemde redenen om activiteiten juist niet te verplaatsen naar het buitenland zijn wettelijke en administratieve belemmeringen, en onzekerheid over de kwaliteit van de in het buitenland te leveren producten of diensten.

Administratie en management vaakst verplaatst

Bedrijven kunnen een of meerdere activiteiten verplaatsen naar een of meerdere bestemmingen. Administratie en management worden het vaakst verplaatst naar het buitenland. Verder worden banen in de productie van goederen en producten, in de marketing, sales en klantenservice, en in de ICT-diensten ook vaak verhuisd naar het buitenland.

Type naar het buitenland verplaatste activiteit(en), 2021-2023*
BedrijfsactiviteitAandeel van verplaatsende bedrijven (% van bedrijven die verplaatsten)
Administratie en
management
54
Productie33
Marketing, sales
en klantenservice
30
ICT-diensten26
Engineering18
R&D17
Transport en logistiek17
Overige activiteiten12
*voorlopige cijfers

Meeste verplaatsingen binnen EU

Bedrijven kozen het vaakst voor een ander land binnen de Europese Unie om activiteiten naartoe te verplaatsen, net als in de voorafgaande perioden. Naar het Verenigd Koninkrijk gaat het vooral om verplaatsingen van management en administratie, en marketing, sales en klantenservice. Naar China wordt voornamelijk productie verplaatst, en naar India vooral administratie en management, en ICT-diensten.

Bestemmingen verplaatste activiteiten, 2021-2023*
GebiedAandeel van verplaatsende bedrijven (% van bedrijven die verplaatsten)
EU68
Verenigd Koninkrijk20
India17
Noord-Amerika16
China8
Overige gebieden35
*voorlopige cijfers

ICT-sector verplaatst relatief vaak activiteiten

Bedrijven in de ICT-sector verplaatsen relatief het vaakst (14 procent) activiteiten naar het buitenland, gevolgd door bedrijven in de industrie (7 procent). De aantallen verplaatsende bedrijven zijn in de industrie (165) en de groot- en detailhandel (120) wel hoger dan in de ICT-sector (115). Binnen de delfstoffenwinning, energie, water, afvalbeheer en bouwnijverheid zijn weinig verplaatsingen van bedrijfsactiviteiten.

Bedrijven die een activiteit naar het buitenland verplaatsten, 2021-2023*
SectorVerplaatsende bedrijven (% van bedrijven
in bedrijfstak)
ICT14
Industrie7
Groot- en detailhandel5
Vervoer en opslag, horeca,
verhuur en handel onroerend goed,
overige zakelijke dienstverlening
4
Delfstoffenwinning, energie,
water en afvalbeheer,
bouwnijverheid
1
*voorlopige cijfers