5. Publicatie in de praktijk

Bij de start van de reeks 2025=100 zijn CPI-uitkomsten vanaf verslagmaand januari 2025 volgens de nieuwe methoden voor bungalowparken, pakketreizen en kansspelen gepubliceerd. Bovendien zijn uitkomsten teruggerekend tot aan 2010. Voor de HICP zijn de uitkomsten teruggerekend tot aan 1996.

De HICP is herschaald naar 2025=100 en Nederlandse HICP-uitkomsten volgens ECOICOPv2 zijn beschikbaar op de website van het CBS. De cijfers volgens ECOICOPv2 voor de andere Europese landen en voor het Eurogebied en EU als geheel publiceren de landen en Eurostat zelf.

In de praktijk worden niet alle (sub)klassen en groepen van ECOICOPv2 berekend en gepubliceerd. Een (sub)klasse of groep is uitgesloten van publicatie als de bestedingen in Nederland beperkt zijn en de groep daarom een zeer lage weging zou hebben. Een ECOICOPv2 (sub)klasse of groep wordt ook niet gepubliceerd als de bestedingen buiten het bereik van de index vallen. De definitieve lijst is te vinden op: ECOICOPv2. 

De bijlage bevat een overzicht van alle (sub)klassen en groepen die gepubliceerd worden in de nieuwe ECOICOPv2 indeling. In deze bijlage staan ook schakeltabellen van ECOICOP naar ECOICOPv2 en vice versa. Met deze schakeltabellen wordt aangegeven hoe de omcodering van de oude naar de nieuwe indeling is gemaakt.

Revisiestrategie

Uitkomsten van de CPI en HICP worden kort na de verslagmaand gepubliceerd. Soms kan een revisie van uitkomsten plaatsvinden als aanvullende informatie beschikbaar is gekomen. In deze gevallen worden gewijzigde uitkomsten als definitief of herzien gekenmerkt. Bij een verandering van de methode die voor de statistiek gebruikt wordt, zijn de uitkomsten voor en na de methodewijziging niet altijd geheel vergelijkbaar. Zeker als het seizoenspatroon van bepaalde uitkomsten wijzigt, kan dit belangrijke gevolgen hebben. 

In de HICP worden wijzigingen in de methode in het algemeen per december van een bepaald jaar ingevoerd, waardoor de prijsveranderingen tussen december en januari de eerste zijn die met de nieuwe methode worden berekend. De berekening van de jaar-op-jaar veranderingen van de index is dan gedurende 12 maanden op twee methoden gebaseerd. In sommige gevallen kan een land er voor kiezen de uitkomsten van het laatste jaar met de nieuwe methode opnieuw te berekenen en de HICP-reeks gedurende 12 maanden te reviseren. Nieuwe inflatiecijfers zijn dan gebaseerd op cijfers die met één methode zijn berekend, maar de herziene indexcijfers van het vorige jaar zijn dan weer niet volledig vergelijkbaar met die van twee jaar terug. Deze aanpak is voor de bungalowparken en pakketreizen toegepast. Hierdoor is het maandelijks inflatiecijfer gedurende 2025 wel gewijzigd.

In zulke gevallen wordt in de CPI een andere methode gehanteerd, waarbij voor (ten minste) één jaar twee cijferreeksen beschikbaar blijven en waarbij jaarveranderingen het resultaat zijn van indexcijfers die met dezelfde methode zijn berekend. 

Teruglegging van de resultaten 

Zoals in de vorige hoofdstukken is beschreven, zijn in de reeksen met referentiejaar 2025=100 enkele methoden en indelingen veranderd ten opzichte van het verleden. Om lange en vergelijkbare tijdreeksen ter beschikking te stellen, zijn uitkomsten vanaf 2010 tot 2025 herberekend voor de CPI, waarbij zoveel mogelijk de nieuwe methoden en indelingen zijn gebruikt.
De uitkomsten volgens de oude methoden en indelingen tot en met het jaar 2025 blijven beschikbaar op het archief van de Statline-database.

In de reeks 2025=100 geldt het volgende: 

Voor het jaar 2025 zijn geheel nieuwe uitkomsten volgens de nieuwe methoden en indelingen berekend en gepubliceerd. 

Voor de jaren 2010 tot en met 2024 zijn alle in de CPI opgenomen artikelen omgecodeerd van de oude ECOICOP-indeling naar de nieuwe ECOICOPv2-indeling. De weegfactoren en de (niet gepubliceerde) indexreeksen per artikel zijn ongewijzigd. Vervolgens zijn alle artikelen weer geaggregeerd naar de nieuwe ECOICOPv2 microklassen, subklassen, klassen, groepen en afdelingen. Ten slotte zijn alle uitkomsten herschaald naar 2025=100.  De uitkomsten op het niveau van afdelingen, groepen en klassen kunnen daardoor verschillen, maar de ontwikkeling van de totale CPI tussen 2010 en 2024 is in de nieuwe reeks gelijk aan die in de oude reeks, afgezien van enkele afrondingsverschillen.

Voor de CPI zijn geen indexen verder terug dan 2010 berekend. Voor de HICP zijn deze reeksen wel beschikbaar, om binnen de EU consistent met de wijzigingen en tijdreeksen om te gaan. De benodigde brongegevens op artikelniveau zijn niet meer beschikbaar voor hercodering en nieuwe aggregatie. Voor het berekenen van de HICP-indexen van de jaren 1996-2009 is door het ontbreken van de gegevens op artikelniveau een afwijkende methode toegepast. De meest gedetailleerde COICOP-subklassen zijn volgens de oude indeling zo goed als mogelijk omgecodeerd naar de nieuwe ECOICOPv2-subklassen. De tijdreeksen die in het begin van 2026 gepubliceerd zijn, ook op het meest gedetailleerde niveau, kunnen worden beschouwd als de best mogelijke raming voor de periode 1996-2009, maar wel van mindere kwaliteit door de grovere manier van indelen.

Teruglegging in detail

De wijzigingen in de CPI zoals beschreven in hoofdstuk 3 zijn zoveel mogelijk op dezelfde manier teruggelegd. Dit betekent dat kansspelen, verzorgingshuizen, wijziging in behandeling van eigen bijdragen ziektekosten en kinderopvang per verslagjaar 2025 in de reeks zijn opgenomen. Ook de gewijzigde methode van bungalowparken en pakketreizen is per 2025 in de reeks opgenomen, zodat de inflatie in 2026 zo zuiver mogelijk bepaald wordt. Voor oudere jaren zijn deze wijzigingen niet teruggelegd, omdat herberekening van weegfactoren teveel tijd zou hebben gekost of benodigde data niet beschikbaar is voor die jaren. Voor de zuiveringsheffing geldt dit niet, deze is voor de gehele reeks opgenomen onder COICOP 044310 Riolering via rioolstelsels. 

Voor de HICP is het niet mogelijk om kansspelen en de opname van de zuiveringsheffing terug te leggen, omdat de Europese HICP-verordeningen dit niet toestaan. Deze wijzigingen maken per januari 2026 deel uit van de reeks. Kansspelen is een aparte subklasse en krijgt daardoor december 2025 als referentieperiode mee (december 2025 = 100). De zuiveringsheffing wordt onderdeel van COICOP 044310 Riolering via rioolstelsels, en vormt geen apart publicatieniveau. De nieuwe methode voor bungalowparken en pakketreizen wordt wel per januari 2025 ingevoerd door middel van het reviseren van de bestaande indexen over geheel 2025. De figuren hieronder geven de indexen weer van de oude en nieuwe methode van bungalowparken (Vakantiecentra, kampeerterreinen, jeugdherbergen en dergelijke) en pakketreizen over het verslagjaar 2025. Belangrijk is om hierbij op te merken dat de jaargemiddelde index van de oude en nieuwe methode gelijk is gebleven. Voor de HICP wijzigt daarom de jaargemiddelde index van het totaal ook niet.

Van de gereviseerde HICP-reeksen van bungalowparken en pakketreizen zijn de indexen op basis van de oude methode niet meer beschikbaar op StatLine. In plaats daarvan zijn deze, inclusief de hogere aggregaten en het totaal beschikbaar in de bijlage.

In een aantal gevallen kan voor een (sub)klasse geen index met referentiejaar 2025 berekend worden. Voor die gevallen zijn afwijkende referentieperioden gekozen. In de bijlage is een overzicht opgenomen van de (sub)klassen waar het om gaat en de bijbehorende referentieperiode voor zowel de CPI als de HICP. Een speciaal geval vormen de zogenoemde “gaten” in de reeks. Op het moment dat niet voor één aansluitende periode indexen bepaald konden worden, maar er tussenliggende perioden zonder index zijn, is er sprake van een “gat”. In zo’n geval krijgen de verslagmaanden vóór het gat een afwijkende referentieperiode mee. Deze perioden zijn niet vergelijkbaar met de verslagmaanden na het gat, die wel het jaar 2025 als referentieperiode meegekregen hebben. Onderling zijn de perioden vóór het gat wel vergelijkbaar.