3. Korte duiding van de resultaten
3.1 Landbouw, bosbouw en visserij
Onderzochte indicatoren (selectie van alle droogte-indicatoren, waarvan vooraf een hypothese over de impact kon worden vastgesteld, zie paragraaf 2.2):
SPI, neerslagtekort, SPEI, afvoer Rijn en Maas
N.B. Voor deze sector zijn het eerste kwartaal (winter) en het vierde kwartaal (herfst), vanwege hun geringe economische belang, niet apart geanalyseerd.
Meest significante droogte-indicator(en), per reeks wanneer aanwezig:
Tuinbouw LP: SPEI-1 min. waarde in kw3 (negatief verband, d.w.z. lagere SPI leidt tot hogere TW)
| Tijd | TW (LP) Tuinbouw: door droogte verklaarde groei (%) | TW (LP) Tuinbouw: groei (%) |
|---|---|---|
| 2009 | 0 | -6,04 |
| 2009,25 | 0 | -3,08 |
| 2009,5 | -0,3 | -1,78 |
| 2009,75 | 0 | 0,82 |
| 2010 | 0 | -0,4 |
| 2010,25 | 0 | 3,1 |
| 2010,5 | 2,18 | 7,95 |
| 2010,75 | 0 | 0,72 |
| 2011 | 0 | 3,99 |
| 2011,25 | 0 | -0,15 |
| 2011,5 | -4,59 | -8,57 |
| 2011,75 | 0 | -3,8 |
| 2012 | 0 | 0,7 |
| 2012,25 | 0 | -1,58 |
| 2012,5 | -2,01 | 3,84 |
| 2012,75 | 0 | 1,67 |
| 2013 | 0 | 1,36 |
| 2013,25 | 0 | 0,42 |
| 2013,5 | 0,88 | 2,44 |
| 2013,75 | 0 | 0,25 |
| 2014 | 0 | 1,56 |
| 2014,25 | 0 | -1,25 |
| 2014,5 | -0,24 | 1,02 |
| 2014,75 | 0 | -0,15 |
| 2015 | 0 | 0,16 |
| 2015,25 | 0 | 2,12 |
| 2015,5 | 0,03 | 4,46 |
| 2015,75 | 0 | 1,9 |
| 2016 | 0 | -0,47 |
| 2016,25 | 0 | -0,68 |
| 2016,5 | -1,49 | 1,21 |
| 2016,75 | 0 | 0,32 |
| 2017 | 0 | 1,31 |
| 2017,25 | 0 | 0,17 |
| 2017,5 | -0,56 | -1,1 |
| 2017,75 | 0 | 0,96 |
| 2018 | 0 | -1,01 |
| 2018,25 | 0 | 0,87 |
| 2018,5 | 4,01 | 0,19 |
| 2018,75 | 0 | -2,18 |
| 2019 | 0 | 0,64 |
| 2019,25 | 0 | 1,9 |
| 2019,5 | 0,94 | 0,29 |
| 2019,75 | 0 | 0,2 |
| 2020 | 0 | 0,45 |
| 2020,25 | 0 | 0,73 |
| 2020,5 | 0,81 | 1,71 |
| 2020,75 | 0 | 1,39 |
| 2021 | 0 | 4,33 |
| 2021,25 | 0 | 2,98 |
| 2021,5 | -2,31 | 2,41 |
| 2021,75 | 0 | 1,05 |
| 2022 | 0 | -1,79 |
| 2022,25 | 0 | -7,47 |
| 2022,5 | 1,6 | -6,62 |
| 2022,75 | 0 | -6,12 |
| 2023 | 0 | -0,78 |
| 2023,25 | 0 | 3,76 |
| 2023,5 | 2,04 | 3,29 |
| 2023,75 | 0 | 9,24 |
| 2024 | 0 | 4,12 |
| 2024,25 | 0 | 1,15 |
| 2024,5 | -0,09 | 1,74 |
| 2024,75 | 0 | 2,24 |
| 2025 | 0 | 1,41 |
| 2025,25 | 0 | -1,06 |
Toelichting:
Voor de landbouw-, bosbouw- en visserijsector vinden we in het algemeen weinig significante droogte-indicatoren. Het kan zijn dat deze sector zich tot nu toe goed weet te weren tegen droogteperiodes, bijvoorbeeld door irrigatie vanuit grondwater. Mogelijk heeft droogte wel significante impact in delen van Nederland waar aanvoer van water of oppompen van grondwater voor irrigatie niet mogelijk is. Het kan ook zijn dat droogte alleen op korter tijdsniveau een rol speelt, en op kwartaalbasis wegvalt. Daarnaast hebben we vertraagde effecten, dat wil zeggen droogte die pas in een later kwartaal of latere maand een effect op de toegevoegde waarde (door een volume- en/of prijseffect) heeft, hier niet geanalyseerd. Deze zouden met name in deze sector wel belangrijk kunnen zijn, bijvoorbeeld wanneer een droogteperiode in het voorjaar pas effect heeft tijdens oogsttijd in het najaar. Ook kan het zijn dat droogte-effecten niet op sectorniveau, maar wel in bepaalde subsectoren een rol spelen. Bij de akkerbouw vinden we echter ook geen significant verband. Bij de tuinbouw vinden we wel een significant verband. Droogte in het derde kwartaal (zomer), geïndiceerd door lage SPEI-1, leidt tot meer economische groei. Dit verband geldt voor de economische reeks in lopende prijzen, en is dus het gevolg van de combinatie van economisch volume en prijs. Dit zou er bijvoorbeeld mee te maken kunnen hebben dat droogte op Europese schaal leidt tot meer vraag naar Nederlandse tuinbouwproducten, die daardoor duurder worden. Het verklaarde-groeipercentage is het sterkst positief in het derde kwartaal van 2018: 4,0 procent op een werkelijke groei van 0,2 procent. Dat betekent dat door toedoen van bovengemiddelde droogte de jaar-op-jaar-groei 4,0 procentpunten hoger uitpakt. Aangezien de werkelijke groei slechts 0,2 procent bedraagt, zou er bij klimatologisch gemiddelde droogte dus (3,8%) krimp hebben plaatsgevonden. De sterkst negatieve impact, door benedengemiddelde droogte, vond plaats in 2011: -4,6 procent op een werkelijk groeipercentage van -8,6 procent.
N.B. De droogte-impact op de tuinbouw duiden wij alleen relatief aan, zie paragraaf 2.1.1. Ter indicatie van de grootte van deze subsector: de toegevoegde waarde in lopende prijzen was gemiddeld circa 1 300 miljoen euro per kwartaal in de onderzochte periode (2008 kw1-2025 kw2).
3.2 Industrie en energievoorziening
Onderzochte indicatoren:
SPI, neerslagtekort, SPEI, afvoer Rijn en Maas, watertemperatuur Rijn en Maas (alleen indicatoren gebaseerd op grenswaarden, niet die op het gemiddelde)
Meest significante droogte-indicator(en), per reeks wanneer aanwezig:
Geen significante verbanden
Toelichting:
Voor de industriesector en voor de energiesector vinden we geen significante effecten van droogte. Dit betekent ook dat verbod op het lozen van warmte bij hoge watertemperaturen, en innamestops van koelwater bij hoge watertemperaturen, niet tot een waargenomen economisch effect leiden.
3.3 Waterbedrijven en afvalbeheer
Onderzochte indicatoren:
Neerslag, SPI, neerslagtekort, SPEI, afvoer Rijn en Maas
Meest significante droogte-indicator(en), per reeks wanneer aanwezig:
Maandreeks (CP): neerslag gem. waarde (negatief verband)
| Tijd | TW (CP, maand) Waterbedrijven en afvalbeheer: door droogte verklaarde groei (%) | TW (CP, maand) Waterbedrijven en afvalbeheer: groei (%) |
|---|---|---|
| 2002 | 0,00 | 1,04 |
| 2002,083333 | -4,63 | -1,30 |
| 2002,166667 | 1,27 | 2,63 |
| 2002,25 | -0,74 | 2,46 |
| 2002,333333 | 0,74 | -4,18 |
| 2002,416667 | -0,75 | -2,75 |
| 2002,5 | -0,57 | -4,59 |
| 2002,583333 | -3,28 | -0,12 |
| 2002,666667 | 1,69 | 0,87 |
| 2002,75 | -0,40 | -1,47 |
| 2002,833333 | -0,67 | 0,12 |
| 2002,916667 | -0,43 | -1,35 |
| 2003 | -0,11 | -1,89 |
| 2003,083333 | 1,99 | 0,84 |
| 2003,166667 | 1,90 | -3,72 |
| 2003,25 | -0,15 | -0,30 |
| 2003,333333 | -1,64 | -4,05 |
| 2003,416667 | 0,98 | 1,13 |
| 2003,5 | 2,13 | 1,98 |
| 2003,583333 | 3,01 | 10,87 |
| 2003,666667 | 1,30 | -3,56 |
| 2003,75 | -0,16 | -3,35 |
| 2003,833333 | 1,77 | -2,19 |
| 2003,916667 | -0,34 | 2,87 |
| 2004 | -2,42 | 4,55 |
| 2004,083333 | -0,87 | -6,89 |
| 2004,166667 | 1,64 | -9,19 |
| 2004,25 | -0,06 | -1,30 |
| 2004,333333 | 1,40 | -1,62 |
| 2004,416667 | -1,11 | -11,40 |
| 2004,5 | -1,10 | 6,10 |
| 2004,583333 | -3,05 | -4,20 |
| 2004,666667 | 0,58 | -2,67 |
| 2004,75 | 1,03 | -4,72 |
| 2004,833333 | 0,34 | 7,67 |
| 2004,916667 | 1,75 | 7,76 |
| 2005 | 1,19 | 4,93 |
| 2005,083333 | -0,59 | 2,93 |
| 2005,166667 | 0,86 | 1,61 |
| 2005,25 | -1,16 | 0,81 |
| 2005,333333 | 0,16 | -6,82 |
| 2005,416667 | 0,42 | 6,18 |
| 2005,5 | -2,66 | -12,63 |
| 2005,583333 | -1,67 | -0,22 |
| 2005,666667 | 1,14 | -3,01 |
| 2005,75 | 1,15 | 3,64 |
| 2005,833333 | -0,57 | -12,60 |
| 2005,916667 | 1,04 | 0,79 |
| 2006 | 3,15 | -5,66 |
| 2006,083333 | 0,00 | -4,83 |
| 2006,166667 | -0,53 | -4,33 |
| 2006,25 | 0,19 | -9,97 |
| 2006,333333 | -1,68 | -10,15 |
| 2006,416667 | 0,66 | -11,16 |
| 2006,5 | 3,50 | 11,67 |
| 2006,583333 | -6,60 | -11,05 |
| 2006,666667 | 3,72 | 13,48 |
| 2006,75 | -0,50 | -9,06 |
| 2006,833333 | -0,10 | -7,77 |
| 2006,916667 | 0,15 | -12,72 |
| 2007 | -1,92 | -1,86 |
| 2007,083333 | -1,54 | 4,69 |
| 2007,166667 | -0,31 | -3,62 |
| 2007,25 | 2,27 | 4,25 |
| 2007,333333 | -1,77 | -6,31 |
| 2007,416667 | -2,51 | 9,76 |
| 2007,5 | -3,77 | -30,27 |
| 2007,583333 | 1,29 | -1,77 |
| 2007,666667 | -0,29 | -6,53 |
| 2007,75 | 2,32 | -5,89 |
| 2007,833333 | 0,45 | 8,29 |
| 2007,916667 | 0,55 | 19,95 |
| 2008 | -0,65 | -15,06 |
| 2008,083333 | 1,64 | 21,52 |
| 2008,166667 | -2,60 | -13,62 |
| 2008,25 | 0,32 | -3,22 |
| 2008,333333 | 1,45 | 10,10 |
| 2008,416667 | 0,23 | 2,68 |
| 2008,5 | -1,72 | 9,60 |
| 2008,583333 | -1,76 | 5,16 |
| 2008,666667 | 0,58 | 3,43 |
| 2008,75 | -1,63 | -3,30 |
| 2008,833333 | -0,24 | -3,89 |
| 2008,916667 | 2,05 | -15,25 |
| 2009 | 1,49 | 2,23 |
| 2009,083333 | 0,12 | -19,14 |
| 2009,166667 | 0,59 | 34,42 |
| 2009,25 | 0,76 | 2,33 |
| 2009,333333 | -0,63 | -5,22 |
| 2009,416667 | -0,16 | -4,03 |
| 2009,5 | -0,53 | 9,00 |
| 2009,583333 | 2,71 | 4,54 |
| 2009,666667 | 2,77 | -19,04 |
| 2009,75 | 0,40 | 8,95 |
| 2009,833333 | -2,58 | -1,31 |
| 2009,916667 | -0,47 | 8,05 |
| 2010 | 1,54 | 1,49 |
| 2010,083333 | -0,81 | -1,90 |
| 2010,166667 | 1,01 | -2,29 |
| 2010,25 | 0,78 | 3,14 |
| 2010,333333 | -0,40 | 3,23 |
| 2010,416667 | 1,78 | 17,55 |
| 2010,5 | 0,65 | 8,15 |
| 2010,583333 | -5,05 | -9,98 |
| 2010,666667 | -0,48 | 28,98 |
| 2010,75 | 0,30 | -0,11 |
| 2010,833333 | -1,15 | 3,57 |
| 2010,916667 | 1,80 | 11,18 |
| 2011 | 0,04 | -0,98 |
| 2011,083333 | 0,37 | 3,74 |
| 2011,166667 | 2,65 | 1,38 |
| 2011,25 | 1,79 | 2,63 |
| 2011,333333 | 1,67 | 9,38 |
| 2011,416667 | -2,12 | -1,89 |
| 2011,5 | -2,50 | -5,75 |
| 2011,583333 | -1,41 | 1,96 |
| 2011,666667 | 0,42 | -0,94 |
| 2011,75 | 0,88 | 1,62 |
| 2011,833333 | 4,29 | 1,15 |
| 2011,916667 | -3,58 | -7,85 |
| 2012 | -0,60 | 7,69 |
| 2012,083333 | 2,26 | 9,20 |
| 2012,166667 | 2,46 | 10,88 |
| 2012,25 | -0,49 | -4,30 |
| 2012,333333 | -0,25 | -2,62 |
| 2012,416667 | -2,09 | -4,50 |
| 2012,5 | -1,55 | 5,78 |
| 2012,583333 | 0,17 | 3,84 |
| 2012,666667 | 1,44 | -1,07 |
| 2012,75 | -2,37 | 3,09 |
| 2012,833333 | 1,76 | 1,89 |
| 2012,916667 | -2,71 | -0,45 |
| 2013 | 1,27 | -9,98 |
| 2013,083333 | 0,99 | -8,43 |
| 2013,166667 | 1,69 | -9,82 |
| 2013,25 | 1,10 | 2,35 |
| 2013,333333 | -1,39 | -2,81 |
| 2013,416667 | -0,28 | 0,11 |
| 2013,5 | 2,36 | -4,67 |
| 2013,583333 | 2,48 | -0,99 |
| 2013,666667 | -1,45 | 3,36 |
| 2013,75 | -1,47 | 0,41 |
| 2013,833333 | -1,38 | -2,11 |
| 2013,916667 | 1,10 | 7,53 |
| 2014 | 0,65 | 7,43 |
| 2014,083333 | 0,04 | 3,86 |
| 2014,166667 | 2,05 | 1,36 |
| 2014,25 | -0,04 | -0,63 |
| 2014,333333 | -1,18 | 3,90 |
| 2014,416667 | 0,11 | -2,80 |
| 2014,5 | -1,46 | 6,78 |
| 2014,583333 | -2,89 | -3,98 |
| 2014,666667 | 3,28 | -0,46 |
| 2014,75 | 0,48 | 0,93 |
| 2014,833333 | 2,09 | -2,78 |
| 2014,916667 | -0,31 | -5,31 |
| 2015 | -1,73 | -3,22 |
| 2015,083333 | 0,42 | 2,04 |
| 2015,166667 | 0,69 | 4,03 |
| 2015,25 | 0,91 | 0,00 |
| 2015,333333 | 0,50 | -0,97 |
| 2015,416667 | 1,24 | 4,84 |
| 2015,5 | -0,74 | -10,45 |
| 2015,583333 | -2,81 | 3,89 |
| 2015,666667 | -1,31 | 3,15 |
| 2015,75 | 2,61 | 5,71 |
| 2015,833333 | -2,65 | 7,81 |
| 2015,916667 | 1,79 | -5,16 |
| 2016 | -1,65 | -10,67 |
| 2016,083333 | -1,10 | -7,63 |
| 2016,166667 | 0,54 | 8,65 |
| 2016,25 | -1,43 | 0,95 |
| 2016,333333 | 0,19 | 0,12 |
| 2016,416667 | -3,81 | -4,29 |
| 2016,5 | 1,62 | 2,62 |
| 2016,583333 | 1,03 | 1,50 |
| 2016,666667 | 2,96 | -0,23 |
| 2016,75 | 0,98 | -1,16 |
| 2016,833333 | -0,40 | -1,69 |
| 2016,916667 | 3,37 | 8,27 |
| 2017 | 0,73 | 1,10 |
| 2017,083333 | -0,42 | 5,08 |
| 2017,166667 | 0,47 | -1,90 |
| 2017,25 | 0,92 | 3,54 |
| 2017,333333 | 1,64 | -3,05 |
| 2017,416667 | 0,29 | 7,82 |
| 2017,5 | -2,19 | 1,38 |
| 2017,583333 | -0,24 | -3,44 |
| 2017,666667 | -3,07 | 1,02 |
| 2017,75 | 0,63 | -6,05 |
| 2017,833333 | -0,17 | 0,00 |
| 2017,916667 | -2,19 | 10,26 |
| 2018 | -0,79 | 4,66 |
| 2018,083333 | 2,12 | 7,50 |
| 2018,166667 | 0,16 | 11,74 |
| 2018,25 | -2,13 | 3,62 |
| 2018,333333 | 0,23 | 11,21 |
| 2018,416667 | 2,08 | 2,56 |
| 2018,5 | 4,15 | 11,11 |
| 2018,583333 | 0,45 | 10,18 |
| 2018,666667 | 1,90 | 14,70 |
| 2018,75 | 2,12 | 6,96 |
| 2018,833333 | 3,25 | 10,81 |
| 2018,916667 | -0,73 | -16,53 |
| 2019 | 0,88 | -9,83 |
| 2019,083333 | 0,86 | -9,34 |
| 2019,166667 | -2,08 | -2,82 |
| 2019,25 | 0,82 | 0,68 |
| 2019,333333 | 1,12 | -2,49 |
| 2019,416667 | -2,35 | -2,70 |
| 2019,5 | 1,69 | -6,32 |
| 2019,583333 | 1,49 | 0,92 |
| 2019,666667 | -1,10 | -3,91 |
| 2019,75 | -1,62 | 2,04 |
| 2019,833333 | -0,60 | 1,66 |
| 2019,916667 | 1,15 | 11,98 |
| 2020 | 1,42 | 13,55 |
| 2020,083333 | -4,85 | 13,03 |
| 2020,166667 | 0,53 | 7,47 |
| 2020,25 | 1,57 | 4,24 |
| 2020,333333 | 2,39 | 10,45 |
| 2020,416667 | -2,39 | 5,98 |
| 2020,5 | 0,89 | 3,52 |
| 2020,583333 | -0,24 | 6,75 |
| 2020,666667 | 0,34 | 3,67 |
| 2020,75 | -2,11 | 0,76 |
| 2020,833333 | 2,43 | 4,36 |
| 2020,916667 | -0,67 | 11,76 |
| 2021 | -1,11 | -2,33 |
| 2021,083333 | 0,76 | -0,22 |
| 2021,166667 | 1,04 | 4,05 |
| 2021,25 | 0,20 | -0,37 |
| 2021,333333 | -1,62 | -2,52 |
| 2021,416667 | -2,72 | 0,20 |
| 2021,5 | 0,35 | 3,70 |
| 2021,583333 | -0,53 | -9,11 |
| 2021,666667 | 3,14 | 0,69 |
| 2021,75 | -1,30 | 2,93 |
| 2021,833333 | 0,42 | -1,46 |
| 2021,916667 | 0,81 | 9,19 |
| 2022 | 1,37 | -0,41 |
| 2022,083333 | -2,82 | -2,09 |
| 2022,166667 | 2,81 | -2,99 |
| 2022,25 | 0,03 | 3,44 |
| 2022,333333 | 0,60 | 1,19 |
| 2022,416667 | -1,85 | -6,64 |
| 2022,5 | 3,63 | -4,88 |
| 2022,583333 | 2,68 | 5,54 |
| 2022,666667 | -3,28 | 0,39 |
| 2022,75 | 2,45 | -6,79 |
| 2022,833333 | -1,31 | -11,24 |
| 2022,916667 | 0,40 | -9,03 |
| 2023 | -1,68 | -8,11 |
| 2023,083333 | 2,57 | -1,91 |
| 2023,166667 | -2,17 | -8,43 |
| 2023,25 | -1,42 | -12,66 |
| 2023,333333 | 0,97 | -6,82 |
| 2023,416667 | 2,02 | 6,90 |
| 2023,5 | -1,44 | -4,24 |
| 2023,583333 | -1,91 | -3,80 |
| 2023,666667 | 0,49 | -10,69 |
| 2023,75 | -4,15 | -5,81 |
| 2023,833333 | -4,62 | 3,70 |
| 2023,916667 | -1,76 | -10,78 |
| 2024 | -0,61 | 5,77 |
| 2024,083333 | -2,78 | -6,53 |
| 2024,166667 | 0,56 | 4,38 |
| 2024,25 | -2,48 | 3,19 |
| 2024,333333 | -4,20 | 4,12 |
| 2024,416667 | -1,04 | -5,75 |
| 2024,5 | -1,50 | 0,31 |
| 2024,583333 | 1,67 | 8,13 |
| 2024,666667 | -2,37 | 2,29 |
| 2024,75 | 1,22 | 3,76 |
| 2024,833333 | -0,67 | 3,69 |
| 2024,916667 | 0,62 | -5,99 |
| 2025 | -0,58 | -5,03 |
| 2025,083333 | 1,82 | 4,78 |
| 2025,166667 | 3,38 | -5,48 |
| 2025,25 | 0,71 | -2,59 |
| 2025,333333 | 1,66 | -1,43 |
| 2025,416667 | 0,51 | -0,75 |
| 2025,5 | 0,71 | 1,75 |
| Tijd | TW (CP, maand) Waterbedrijven en afvalbeheer: droogte-impact (mln euro) |
|---|---|
| 2002 | 0 |
| 2002,083333 | -15 |
| 2002,166667 | 4 |
| 2002,25 | -3 |
| 2002,333333 | 3 |
| 2002,416667 | -3 |
| 2002,5 | -2 |
| 2002,583333 | -11 |
| 2002,666667 | 5 |
| 2002,75 | -2 |
| 2002,833333 | -2 |
| 2002,916667 | -1 |
| 2003 | 0 |
| 2003,083333 | 6 |
| 2003,166667 | 6 |
| 2003,25 | -1 |
| 2003,333333 | -6 |
| 2003,416667 | 3 |
| 2003,5 | 9 |
| 2003,583333 | 10 |
| 2003,666667 | 4 |
| 2003,75 | -1 |
| 2003,833333 | 6 |
| 2003,916667 | -1 |
| 2004 | -11 |
| 2004,083333 | -3 |
| 2004,166667 | 5 |
| 2004,25 | 0 |
| 2004,333333 | 5 |
| 2004,416667 | -4 |
| 2004,5 | -5 |
| 2004,583333 | -11 |
| 2004,666667 | 2 |
| 2004,75 | 4 |
| 2004,833333 | 1 |
| 2004,916667 | 6 |
| 2005 | 6 |
| 2005,083333 | -2 |
| 2005,166667 | 2 |
| 2005,25 | -4 |
| 2005,333333 | 1 |
| 2005,416667 | 1 |
| 2005,5 | -12 |
| 2005,583333 | -6 |
| 2005,666667 | 3 |
| 2005,75 | 4 |
| 2005,833333 | -2 |
| 2005,916667 | 4 |
| 2006 | 15 |
| 2006,083333 | 0 |
| 2006,166667 | -1 |
| 2006,25 | 1 |
| 2006,333333 | -6 |
| 2006,416667 | 2 |
| 2006,5 | 14 |
| 2006,583333 | -23 |
| 2006,666667 | 11 |
| 2006,75 | -2 |
| 2006,833333 | 0 |
| 2006,916667 | 1 |
| 2007 | -9 |
| 2007,083333 | -5 |
| 2007,166667 | -1 |
| 2007,25 | 8 |
| 2007,333333 | -5 |
| 2007,416667 | -7 |
| 2007,5 | -16 |
| 2007,583333 | 4 |
| 2007,666667 | -1 |
| 2007,75 | 8 |
| 2007,833333 | 1 |
| 2007,916667 | 2 |
| 2008 | -3 |
| 2008,083333 | 5 |
| 2008,166667 | -6 |
| 2008,25 | 1 |
| 2008,333333 | 4 |
| 2008,416667 | 1 |
| 2008,5 | -5 |
| 2008,583333 | -5 |
| 2008,666667 | 2 |
| 2008,75 | -6 |
| 2008,833333 | -1 |
| 2008,916667 | 7 |
| 2009 | 6 |
| 2009,083333 | 0 |
| 2009,166667 | 1 |
| 2009,25 | 3 |
| 2009,333333 | -2 |
| 2009,416667 | -1 |
| 2009,5 | -2 |
| 2009,583333 | 9 |
| 2009,666667 | 9 |
| 2009,75 | 1 |
| 2009,833333 | -8 |
| 2009,916667 | -1 |
| 2010 | 6 |
| 2010,083333 | -2 |
| 2010,166667 | 3 |
| 2010,25 | 3 |
| 2010,333333 | -1 |
| 2010,416667 | 6 |
| 2010,5 | 2 |
| 2010,583333 | -17 |
| 2010,666667 | -1 |
| 2010,75 | 1 |
| 2010,833333 | -3 |
| 2010,916667 | 6 |
| 2011 | 0 |
| 2011,083333 | 1 |
| 2011,166667 | 7 |
| 2011,25 | 7 |
| 2011,333333 | 5 |
| 2011,416667 | -8 |
| 2011,5 | -10 |
| 2011,583333 | -4 |
| 2011,666667 | 1 |
| 2011,75 | 3 |
| 2011,833333 | 13 |
| 2011,916667 | -13 |
| 2012 | -2 |
| 2012,083333 | 7 |
| 2012,166667 | 7 |
| 2012,25 | -2 |
| 2012,333333 | -1 |
| 2012,416667 | -8 |
| 2012,5 | -6 |
| 2012,583333 | 1 |
| 2012,666667 | 5 |
| 2012,75 | -9 |
| 2012,833333 | 5 |
| 2012,916667 | -9 |
| 2013 | 5 |
| 2013,083333 | 3 |
| 2013,166667 | 5 |
| 2013,25 | 4 |
| 2013,333333 | -4 |
| 2013,416667 | -1 |
| 2013,5 | 9 |
| 2013,583333 | 8 |
| 2013,666667 | -5 |
| 2013,75 | -5 |
| 2013,833333 | -4 |
| 2013,916667 | 4 |
| 2014 | 2 |
| 2014,083333 | 0 |
| 2014,166667 | 6 |
| 2014,25 | 0 |
| 2014,333333 | -4 |
| 2014,416667 | 0 |
| 2014,5 | -5 |
| 2014,583333 | -9 |
| 2014,666667 | 11 |
| 2014,75 | 2 |
| 2014,833333 | 6 |
| 2014,916667 | -1 |
| 2015 | -7 |
| 2015,083333 | 1 |
| 2015,166667 | 2 |
| 2015,25 | 3 |
| 2015,333333 | 2 |
| 2015,416667 | 4 |
| 2015,5 | -3 |
| 2015,583333 | -8 |
| 2015,666667 | -4 |
| 2015,75 | 10 |
| 2015,833333 | -8 |
| 2015,916667 | 6 |
| 2016 | -7 |
| 2016,083333 | -4 |
| 2016,166667 | 2 |
| 2016,25 | -5 |
| 2016,333333 | 1 |
| 2016,416667 | -13 |
| 2016,5 | 6 |
| 2016,583333 | 3 |
| 2016,666667 | 10 |
| 2016,75 | 4 |
| 2016,833333 | -1 |
| 2016,916667 | 11 |
| 2017 | 3 |
| 2017,083333 | -1 |
| 2017,166667 | 2 |
| 2017,25 | 3 |
| 2017,333333 | 5 |
| 2017,416667 | 1 |
| 2017,5 | -8 |
| 2017,583333 | -1 |
| 2017,666667 | -10 |
| 2017,75 | 3 |
| 2017,833333 | -1 |
| 2017,916667 | -8 |
| 2018 | -3 |
| 2018,083333 | 7 |
| 2018,166667 | 0 |
| 2018,25 | -8 |
| 2018,333333 | 1 |
| 2018,416667 | 8 |
| 2018,5 | 15 |
| 2018,583333 | 1 |
| 2018,666667 | 7 |
| 2018,75 | 8 |
| 2018,833333 | 10 |
| 2018,916667 | -3 |
| 2019 | 3 |
| 2019,083333 | 3 |
| 2019,166667 | -7 |
| 2019,25 | 3 |
| 2019,333333 | 4 |
| 2019,416667 | -9 |
| 2019,5 | 7 |
| 2019,583333 | 5 |
| 2019,666667 | -4 |
| 2019,75 | -6 |
| 2019,833333 | -2 |
| 2019,916667 | 4 |
| 2020 | 5 |
| 2020,083333 | -15 |
| 2020,166667 | 2 |
| 2020,25 | 6 |
| 2020,333333 | 8 |
| 2020,416667 | -9 |
| 2020,5 | 3 |
| 2020,583333 | -1 |
| 2020,666667 | 1 |
| 2020,75 | -9 |
| 2020,833333 | 9 |
| 2020,916667 | -2 |
| 2021 | -4 |
| 2021,083333 | 3 |
| 2021,166667 | 4 |
| 2021,25 | 1 |
| 2021,333333 | -6 |
| 2021,416667 | -10 |
| 2021,5 | 1 |
| 2021,583333 | -2 |
| 2021,666667 | 12 |
| 2021,75 | -5 |
| 2021,833333 | 2 |
| 2021,916667 | 3 |
| 2022 | 5 |
| 2022,083333 | -10 |
| 2022,166667 | 11 |
| 2022,25 | 0 |
| 2022,333333 | 2 |
| 2022,416667 | -7 |
| 2022,5 | 15 |
| 2022,583333 | 9 |
| 2022,666667 | -13 |
| 2022,75 | 10 |
| 2022,833333 | -5 |
| 2022,916667 | 2 |
| 2023 | -6 |
| 2023,083333 | 9 |
| 2023,166667 | -8 |
| 2023,25 | -6 |
| 2023,333333 | 4 |
| 2023,416667 | 7 |
| 2023,5 | -6 |
| 2023,583333 | -7 |
| 2023,666667 | 2 |
| 2023,75 | -16 |
| 2023,833333 | -15 |
| 2023,916667 | -7 |
| 2024 | -2 |
| 2024,083333 | -9 |
| 2024,166667 | 2 |
| 2024,25 | -9 |
| 2024,333333 | -14 |
| 2024,416667 | -4 |
| 2024,5 | -6 |
| 2024,583333 | 6 |
| 2024,666667 | -8 |
| 2024,75 | 5 |
| 2024,833333 | -2 |
| 2024,916667 | 2 |
| 2025 | -2 |
| 2025,083333 | 6 |
| 2025,166667 | 12 |
| 2025,25 | 3 |
| 2025,333333 | 6 |
| 2025,416667 | 2 |
| 2025,5 | 3 |
Toelichting:
Droogte, geïndiceerd door lage gemiddelde neerslag, leidt waarneembaar tot economische productiestijging bij water- en afvalbedrijven. Dit komt hoogstwaarschijnlijk door meer vraag naar water. Dit effect is wel alleen waargenomen op maandbasis, voor de kwartaalreeksen vinden we geen significante effecten. Vanwege mogelijke correlatie tussen droogte en hitte, is verder onderzoek nodig om na te gaan of het hier puur om een droogte-effect gaat of dat het samenhangt met hitte. Het verklaarde-groeipercentage ligt tussen de -6,6 procent in de natte maand augustus 2006 (werkelijke volumegroei: -11,1%) en +4,3 procent in de droge maand november 2011 (werkelijke volumegroei: 1,2%). In euro’s uitgedrukt is de (positieve of negatieve) droogte-impact op de volumeontwikkeling doorgaans kleiner dan 10 miljoen euro per maand op een toegevoegde waarde van circa 350 miljoen euro per maand.
3.4 Vervoer en opslag
Onderzochte indicatoren:
SPI, neerslagtekort, SPEI, afvoer Rijn en Maas
Meest significante droogte-indicator(en), per reeks wanneer aanwezig:
Vervoer en opslag CP: SPI-6 gem. waarde in kw1 (negatief verband, lagere SPI -> hogere TW)
Binnenvaart CP: SPI-1 min. waarde in kw1 (positief verband)
Binnenvaart LP: SPI-1 gem. waarde in kw4 (negatief verband), SPEI-1 min. waarde in kw4 (negatief verband), SPI-3 gem. waarde in kw4 (positief verband), SPEI-3 gem. waarde in kw4 (negatief verband), Rijnafvoer < 900 m3/s (positief verband, d.w.z. meer dagen lage afvoer leidt tot hogere TW)
| Tijd | TW (CP) Vervoer en opslag: door droogte verklaarde groei (%) | TW (CP) Vervoer en opslag: groei (%) | TW (CP) Binnenvaart: door droogte verklaarde groei (%) | TW (CP) Binnenvaart: groei (%) | TW (LP) Binnenvaart: door droogte verklaarde groei (%) | TW (LP) Binnenvaart: groei (%) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1996 | 0,92 | 0,39 | ||||
| 1996,25 | 0,00 | 0,40 | ||||
| 1996,5 | 0,00 | 0,33 | ||||
| 1996,75 | 0,00 | 0,36 | ||||
| 1997 | 0,26 | 0,78 | ||||
| 1997,25 | 0,00 | 0,73 | ||||
| 1997,5 | 0,00 | 0,83 | ||||
| 1997,75 | 0,00 | 0,77 | ||||
| 1998 | 0,39 | 1,35 | ||||
| 1998,25 | 0,00 | 1,08 | ||||
| 1998,5 | 0,00 | 1,00 | ||||
| 1998,75 | 0,00 | 0,98 | ||||
| 1999 | -0,66 | 0,48 | ||||
| 1999,25 | 0,00 | 0,48 | ||||
| 1999,5 | 0,00 | 0,52 | ||||
| 1999,75 | 0,00 | 0,73 | ||||
| 2000 | -0,16 | 1,05 | ||||
| 2000,25 | 0,00 | 0,97 | ||||
| 2000,5 | 0,00 | 1,17 | ||||
| 2000,75 | 0,00 | 0,80 | ||||
| 2001 | -0,23 | 0,50 | ||||
| 2001,25 | 0,00 | 0,50 | ||||
| 2001,5 | 0,00 | 0,09 | ||||
| 2001,75 | 0,00 | -0,40 | ||||
| 2002 | -0,43 | -0,91 | ||||
| 2002,25 | 0,00 | -0,60 | ||||
| 2002,5 | 0,00 | -0,22 | ||||
| 2002,75 | 0,00 | 0,12 | ||||
| 2003 | -0,01 | 0,75 | ||||
| 2003,25 | 0,00 | 0,65 | ||||
| 2003,5 | 0,00 | 0,71 | ||||
| 2003,75 | 0,00 | 0,41 | ||||
| 2004 | 0,15 | 0,22 | ||||
| 2004,25 | 0,00 | 1,78 | ||||
| 2004,5 | 0,00 | 1,27 | ||||
| 2004,75 | 0,00 | 1,30 | ||||
| 2005 | 0,20 | 0,42 | ||||
| 2005,25 | 0,00 | 0,33 | ||||
| 2005,5 | 0,00 | 1,01 | ||||
| 2005,75 | 0,00 | 1,23 | ||||
| 2006 | 0,32 | 0,77 | ||||
| 2006,25 | 0,00 | 1,08 | ||||
| 2006,5 | 0,00 | 1,12 | ||||
| 2006,75 | 0,00 | 1,32 | ||||
| 2007 | -0,19 | 1,07 | ||||
| 2007,25 | 0,00 | 1,43 | ||||
| 2007,5 | 0,00 | 1,48 | ||||
| 2007,75 | 0,00 | 1,32 | ||||
| 2008 | 0,22 | 0,88 | ||||
| 2008,25 | 0,00 | 0,72 | ||||
| 2008,5 | 0,00 | 0,29 | ||||
| 2008,75 | 0,00 | -0,72 | ||||
| 2009 | 0,10 | -2,77 | -0,73 | -4,20 | 0,06 | -2,82 |
| 2009,25 | 0,00 | -2,19 | 0,00 | -3,43 | 0,06 | -2,21 |
| 2009,5 | 0,00 | -2,06 | 0,00 | -4,19 | -0,64 | 0,00 |
| 2009,75 | 0,00 | -0,88 | 0,00 | -3,86 | -2,90 | -2,31 |
| 2010 | 0,18 | 0,47 | 2,53 | -0,35 | 0,03 | -1,58 |
| 2010,25 | 0,00 | 1,23 | 0,00 | 0,94 | 0,03 | -1,01 |
| 2010,5 | 0,00 | 1,20 | 0,00 | 1,99 | -0,67 | -0,64 |
| 2010,75 | 0,00 | 1,49 | 0,00 | 1,46 | -2,08 | -3,21 |
| 2011 | -0,11 | 1,60 | -2,70 | 0,60 | 0,00 | 2,01 |
| 2011,25 | 0,00 | 1,26 | 0,00 | -1,17 | 0,00 | 4,53 |
| 2011,5 | 0,00 | 0,65 | 0,00 | -0,89 | -0,70 | -1,26 |
| 2011,75 | 0,00 | 0,08 | 0,00 | -1,89 | 4,46 | 2,31 |
| 2012 | 0,11 | -0,65 | -0,64 | 0,09 | -0,03 | -0,33 |
| 2012,25 | 0,00 | 0,20 | 0,00 | 0,15 | -0,03 | -3,22 |
| 2012,5 | 0,00 | 0,35 | 0,00 | -0,41 | -0,73 | -0,39 |
| 2012,75 | 0,00 | 1,05 | 0,00 | 1,05 | 0,53 | -3,78 |
| 2013 | -0,08 | 0,04 | -0,08 | -1,56 | -0,06 | -1,59 |
| 2013,25 | 0,00 | -0,44 | 0,00 | -1,06 | -0,06 | -0,15 |
| 2013,5 | 0,00 | -0,24 | 0,00 | -0,73 | -0,76 | 0,79 |
| 2013,75 | 0,00 | 0,01 | 0,00 | 0,19 | -1,57 | 0,55 |
| 2014 | -0,04 | 0,17 | -0,85 | 0,78 | -0,10 | 1,42 |
| 2014,25 | 0,00 | 0,67 | 0,00 | 2,27 | -0,10 | 1,68 |
| 2014,5 | 0,00 | 0,81 | 0,00 | 2,36 | -0,80 | 1,41 |
| 2014,75 | 0,00 | 0,95 | 0,00 | 1,15 | 2,79 | 1,01 |
| 2015 | 0,15 | 0,22 | 1,09 | 0,69 | -0,13 | 0,08 |
| 2015,25 | 0,00 | -0,38 | 0,00 | -0,08 | -0,13 | 0,07 |
| 2015,5 | 0,00 | -0,29 | 0,00 | -0,16 | -0,83 | 3,53 |
| 2015,75 | 0,00 | 0,09 | 0,00 | -1,24 | 1,71 | 5,07 |
| 2016 | -0,24 | -0,23 | 1,83 | -0,21 | -0,16 | 2,32 |
| 2016,25 | 0,00 | -0,19 | 0,00 | -0,06 | -0,16 | 1,16 |
| 2016,5 | 0,00 | -0,46 | 0,00 | 3,07 | -0,86 | -4,05 |
| 2016,75 | 0,00 | -0,45 | 0,00 | 1,24 | 1,46 | -1,63 |
| 2017 | 0,60 | 0,94 | 0,48 | -1,13 | -0,19 | 1,45 |
| 2017,25 | 0,00 | 0,94 | 0,00 | -0,60 | -0,19 | -0,36 |
| 2017,5 | 0,00 | 1,16 | 0,00 | -0,08 | -0,89 | 0,07 |
| 2017,75 | 0,00 | 0,99 | 0,00 | 0,00 | -2,27 | -4,82 |
| 2018 | -0,35 | 0,36 | -1,14 | -0,15 | -0,22 | -3,56 |
| 2018,25 | 0,00 | 0,27 | 0,00 | -0,15 | -0,22 | -1,96 |
| 2018,5 | 0,00 | -0,10 | 0,00 | -2,59 | 7,12 | 5,52 |
| 2018,75 | 0,00 | 0,02 | 0,00 | -2,66 | 14,61 | 15,79 |
| 2019 | 0,53 | 0,83 | 2,79 | 5,56 | -0,26 | 6,32 |
| 2019,25 | 0,00 | 0,94 | 0,00 | 6,91 | -0,26 | 4,93 |
| 2019,5 | 0,00 | 0,82 | 0,00 | 9,75 | -0,96 | -4,34 |
| 2019,75 | 0,00 | 0,23 | 0,00 | 8,77 | -5,54 | -10,65 |
| 2020 | -0,20 | -2,35 | 1,71 | -3,76 | -0,29 | -1,89 |
| 2020,25 | 0,00 | -7,15 | 0,00 | -5,26 | -0,29 | -5,95 |
| 2020,5 | 0,00 | -5,78 | 0,00 | -5,64 | -0,99 | -2,21 |
| 2020,75 | 0,00 | -4,04 | 0,00 | -4,35 | 0,12 | -1,63 |
| 2021 | -0,11 | -1,59 | 0,68 | 0,37 | -0,32 | -1,89 |
| 2021,25 | 0,00 | 4,52 | 0,00 | 2,67 | -0,32 | 1,23 |
| 2021,5 | 0,00 | 3,96 | 0,00 | 4,88 | -1,02 | 1,99 |
| 2021,75 | 0,00 | 3,79 | 0,00 | 1,24 | -0,90 | 15,09 |
| 2022 | 0,12 | 3,34 | -5,67 | 2,41 | -0,35 | 8,45 |
| 2022,25 | 0,00 | 4,38 | 0,00 | 0,72 | -0,35 | 10,63 |
| 2022,5 | 0,00 | 3,92 | 0,00 | -3,34 | 6,64 | 28,84 |
| 2022,75 | 0,00 | 3,14 | 0,00 | 0,75 | 7,07 | 2,77 |
| 2023 | -0,07 | 0,31 | -1,28 | 8,67 | -0,38 | 9,10 |
| 2023,25 | 0,00 | -1,04 | 0,00 | 11,00 | -0,38 | 2,33 |
| 2023,5 | 0,00 | -0,25 | 0,00 | 14,47 | -1,08 | -17,63 |
| 2023,75 | 0,00 | -0,07 | 0,00 | 12,36 | 4,02 | -2,62 |
| 2024 | -0,89 | 0,91 | 1,89 | -1,66 | -0,42 | 0,66 |
| 2024,25 | 0,00 | 1,23 | 0,00 | -0,23 | -0,42 | 0,15 |
| 2024,5 | 0,00 | 1,55 | 0,00 | 2,19 | -1,12 | 7,14 |
| 2024,75 | 0,00 | 1,09 | 0,00 | 1,73 | 1,49 | -5,83 |
| 2025 | 0,01 | 1,07 | -4,89 | -0,68 | -0,45 | -7,36 |
| 2025,25 | 0,00 | 0,55 | 0,00 | -1,81 | -0,45 | 7,06 |
| Tijd | TW (CP) Vervoer en opslag: droogte-impact (mln euro) |
|---|---|
| 1996 | 0 |
| 1996,25 | 0 |
| 1996,5 | 0 |
| 1996,75 | 0 |
| 1997 | 16 |
| 1997,25 | 0 |
| 1997,5 | 0 |
| 1997,75 | 0 |
| 1998 | 25 |
| 1998,25 | 0 |
| 1998,5 | 0 |
| 1998,75 | 0 |
| 1999 | -45 |
| 1999,25 | 0 |
| 1999,5 | 0 |
| 1999,75 | 0 |
| 2000 | -12 |
| 2000,25 | 0 |
| 2000,5 | 0 |
| 2000,75 | 0 |
| 2001 | -17 |
| 2001,25 | 0 |
| 2001,5 | 0 |
| 2001,75 | 0 |
| 2002 | -33 |
| 2002,25 | 0 |
| 2002,5 | 0 |
| 2002,75 | 0 |
| 2003 | -1 |
| 2003,25 | 0 |
| 2003,5 | 0 |
| 2003,75 | 0 |
| 2004 | 11 |
| 2004,25 | 0 |
| 2004,5 | 0 |
| 2004,75 | 0 |
| 2005 | 15 |
| 2005,25 | 0 |
| 2005,5 | 0 |
| 2005,75 | 0 |
| 2006 | 24 |
| 2006,25 | 0 |
| 2006,5 | 0 |
| 2006,75 | 0 |
| 2007 | -15 |
| 2007,25 | 0 |
| 2007,5 | 0 |
| 2007,75 | 0 |
| 2008 | 19 |
| 2008,25 | 0 |
| 2008,5 | 0 |
| 2008,75 | 0 |
| 2009 | 8 |
| 2009,25 | 0 |
| 2009,5 | 0 |
| 2009,75 | 0 |
| 2010 | 14 |
| 2010,25 | 0 |
| 2010,5 | 0 |
| 2010,75 | 0 |
| 2011 | -9 |
| 2011,25 | 0 |
| 2011,5 | 0 |
| 2011,75 | 0 |
| 2012 | 9 |
| 2012,25 | 0 |
| 2012,5 | 0 |
| 2012,75 | 0 |
| 2013 | -7 |
| 2013,25 | 0 |
| 2013,5 | 0 |
| 2013,75 | 0 |
| 2014 | -4 |
| 2014,25 | 0 |
| 2014,5 | 0 |
| 2014,75 | 0 |
| 2015 | 13 |
| 2015,25 | 0 |
| 2015,5 | 0 |
| 2015,75 | 0 |
| 2016 | -20 |
| 2016,25 | 0 |
| 2016,5 | 0 |
| 2016,75 | 0 |
| 2017 | 49 |
| 2017,25 | 0 |
| 2017,5 | 0 |
| 2017,75 | 0 |
| 2018 | -30 |
| 2018,25 | 0 |
| 2018,5 | 0 |
| 2018,75 | 0 |
| 2019 | 46 |
| 2019,25 | 0 |
| 2019,5 | 0 |
| 2019,75 | 0 |
| 2020 | -18 |
| 2020,25 | 0 |
| 2020,5 | 0 |
| 2020,75 | 0 |
| 2021 | -9 |
| 2021,25 | 0 |
| 2021,5 | 0 |
| 2021,75 | 0 |
| 2022 | 9 |
| 2022,25 | 0 |
| 2022,5 | 0 |
| 2022,75 | 0 |
| 2023 | -7 |
| 2023,25 | 0 |
| 2023,5 | 0 |
| 2023,75 | 0 |
| 2024 | -79 |
| 2024,25 | 0 |
| 2024,5 | 0 |
| 2024,75 | 0 |
| 2025 | 1 |
| 2025,25 | 0 |
Toelichting:
De volumeontwikkeling van de toegevoegde waarde van de vervoer- en opslagsector in het algemeen wordt in het eerste kwartaal (winter) beïnvloed door langdurige droogte. Hoe droger (lagere SPI-6) hoe meer volumegroei. Het effect is echter beperkt, minder dan 1 procent van de jaar-op-jaar-groei kan worden toegeschreven aan droogte. Het sterkste effect vindt plaats in de winter van 2024 met -79 miljoen euro op een totale toegevoegde waarde van 9 225 miljoen euro.
Voor de binnenvaart geldt dat de volumeontwikkeling van de toegevoegde waarde in het eerste kwartaal bij droogte (indicator SPI-1) lager uitvalt. Dat kan komen omdat in deze droge kwartalen minder vracht vervoerd kan worden, bijvoorbeeld door schutbeperkingen. Aan de andere kant komen deze in de winter zelden voor, en is het logischer dat ze door de Rijnafvoer geïndiceerd zouden worden. In lopende prijzen neemt de toegevoegde waarde van de binnenvaart toe bij droogte. In het vierde kwartaal (herfst) hebben lage SPI-1, SPEI-1 en SPEI-3 een positief effect op de toegevoegde waarde, enigszins gecompenseerd door een negatief effect van SPI-3. Dat betekent dat droogte leidt tot meer toegevoegde waarde. Lage afvoer van de Rijn bij Lobith (grenswaarde 900 m3/s) leidt gedurende het hele jaar tot meer toegevoegde waarde. Dit kan ermee te maken hebben dat de binnenvaart haar prijzen verhoogt wanneer de rivieren laag staan, de zogenaamde laagwatertoeslag, en kleinere schepen met minder diepgang inzet. In het eerste kwartaal van 2009 meten we het sterkst positieve effect door droogte op de ontwikkeling van de toegevoegde waarde in constante prijzen: 2,8 procent, terwijl in lopende prijzen het effect dan -0,3 procent is. In de droge maanden augustus 2018 en augustus 2022 piekte het effect van droogte op de groei van de toegevoegde waarde in lopende prijzen, met bijdrages van respectievelijk 14,6 en 7,1 procent.
N.B. De droogte-impact op de binnenvaart duiden wij alleen relatief aan, zie paragraaf 2.1.1. Ter indicatie van de grootte van deze subsector: de toegevoegde waarde in lopende prijzen was gemiddeld circa 330 miljoen euro, en in constante prijzen circa 315 miljoen euro per kwartaal in de onderzochte periode (2008 kw1-2025 kw2).
3.5 Cultuur, sport en recreatie
Onderzochte indicatoren:
Neerslag, SPI, neerslagtekort, SPEI, watertemperatuur Rijn en Maas (alleen indicatoren gebaseerd op gemiddeldes, niet die op grenswaarden)
Meest significante droogte-indicator(en), per reeks wanneer aanwezig:
CP: SPEI-1 gem. waarde in kw1 (positief verband), SPEI-3 gem. waarde in kw1 (negatief verband), SPI-1 min. waarde (negatief verband)
LP: SPEI-3 gem. waarde (negatief verband)
| Tijd | TW (CP) Cultuur, sport en recreatie: door droogte verklaarde groei (%) | TW (CP) Cultuur, sport en recreatie: groei (%) | TW (LP) Cultuur, sport en recreatie: door droogte verklaarde groei (%) | TW (LP) Cultuur, sport en recreatie: groei (%) |
|---|---|---|---|---|
| 1996 | 0,87 | 1,74 | 0,20 | 1,28 |
| 1996,25 | 0,19 | 1,31 | 0,10 | 1,11 |
| 1996,5 | 0,11 | 1,42 | 0,06 | 1,18 |
| 1996,75 | -0,08 | 1,40 | -0,02 | 1,14 |
| 1997 | 0,26 | 1,89 | 0,10 | 1,41 |
| 1997,25 | -0,01 | 1,74 | -0,01 | 1,45 |
| 1997,5 | 0,06 | 1,68 | -0,01 | 1,47 |
| 1997,75 | 0,19 | 1,51 | 0,13 | 1,27 |
| 1998 | 0,59 | 1,51 | 0,03 | 1,18 |
| 1998,25 | -0,08 | 1,20 | -0,13 | 1,07 |
| 1998,5 | -0,10 | 1,10 | -0,14 | 1,10 |
| 1998,75 | -0,28 | 0,83 | -0,22 | 0,77 |
| 1999 | -0,40 | 2,57 | -0,09 | 1,74 |
| 1999,25 | -0,27 | 2,75 | -0,08 | 1,76 |
| 1999,5 | 0,14 | 2,55 | 0,04 | 1,85 |
| 1999,75 | 0,05 | 2,09 | 0,01 | 1,61 |
| 2000 | -0,08 | 1,30 | -0,07 | 1,18 |
| 2000,25 | -0,16 | 1,03 | -0,07 | 1,25 |
| 2000,5 | -0,13 | 0,80 | -0,05 | 1,15 |
| 2000,75 | -0,34 | 1,22 | -0,06 | 1,24 |
| 2001 | -0,26 | 1,18 | -0,05 | 1,35 |
| 2001,25 | -0,27 | 1,50 | -0,11 | 1,89 |
| 2001,5 | -0,18 | 1,24 | -0,03 | 1,91 |
| 2001,75 | -0,05 | 0,26 | -0,14 | 0,97 |
| 2002 | 0,21 | 1,09 | -0,05 | 1,47 |
| 2002,25 | -0,05 | 1,08 | -0,06 | 1,50 |
| 2002,5 | -0,10 | 1,09 | -0,09 | 1,50 |
| 2002,75 | 0,05 | 1,79 | -0,01 | 1,96 |
| 2003 | -0,17 | -0,64 | 0,00 | 0,55 |
| 2003,25 | -0,02 | -0,39 | 0,08 | 0,24 |
| 2003,5 | 0,28 | -0,13 | 0,14 | 0,58 |
| 2003,75 | 0,00 | 0,05 | 0,13 | 0,65 |
| 2004 | 0,13 | 0,29 | -0,05 | 0,68 |
| 2004,25 | -0,17 | 0,33 | 0,02 | 0,69 |
| 2004,5 | -0,33 | 0,42 | -0,06 | 0,70 |
| 2004,75 | -0,07 | 0,20 | 0,01 | 0,13 |
| 2005 | 0,14 | -0,07 | 0,06 | 0,21 |
| 2005,25 | -0,25 | 0,11 | -0,02 | 0,54 |
| 2005,5 | -0,11 | 0,74 | -0,06 | 1,20 |
| 2005,75 | -0,09 | 0,14 | 0,04 | 0,50 |
| 2006 | 0,07 | 1,07 | 0,09 | 0,85 |
| 2006,25 | 0,08 | 0,99 | -0,03 | 1,06 |
| 2006,5 | 0,21 | 1,52 | 0,03 | 1,34 |
| 2006,75 | 0,15 | 2,02 | -0,01 | 1,66 |
| 2007 | -0,07 | 0,72 | -0,06 | 1,16 |
| 2007,25 | 0,59 | 1,72 | 0,01 | 1,59 |
| 2007,5 | -0,18 | 1,59 | -0,16 | 1,67 |
| 2007,75 | -0,01 | 1,91 | 0,04 | 1,78 |
| 2008 | 0,08 | 1,12 | 0,03 | 1,19 |
| 2008,25 | -0,11 | 0,93 | -0,03 | 1,15 |
| 2008,5 | -0,20 | 0,15 | -0,03 | 0,78 |
| 2008,75 | -0,14 | -0,40 | -0,07 | 0,62 |
| 2009 | 0,09 | -1,42 | 0,09 | -0,26 |
| 2009,25 | -0,16 | -1,32 | 0,03 | 0,28 |
| 2009,5 | -0,03 | -0,77 | 0,07 | 0,99 |
| 2009,75 | 0,18 | -0,77 | 0,08 | 0,48 |
| 2010 | -0,48 | -2,08 | -0,01 | -0,16 |
| 2010,25 | -0,16 | -0,31 | 0,01 | 0,62 |
| 2010,5 | 0,19 | 1,19 | 0,02 | 0,78 |
| 2010,75 | -0,11 | 0,22 | -0,12 | 0,56 |
| 2011 | -0,01 | 0,47 | 0,04 | 0,48 |
| 2011,25 | 0,21 | 1,32 | 0,15 | 0,98 |
| 2011,5 | -0,42 | 0,04 | -0,13 | 0,98 |
| 2011,75 | 0,53 | -0,51 | 0,03 | 1,03 |
| 2012 | -0,32 | -1,50 | 0,00 | -0,55 |
| 2012,25 | 0,35 | -0,90 | 0,05 | 0,43 |
| 2012,5 | -0,24 | -1,16 | -0,08 | 0,67 |
| 2012,75 | -0,19 | -1,23 | -0,03 | -0,27 |
| 2013 | -0,24 | -1,42 | -0,01 | -0,06 |
| 2013,25 | -0,01 | -1,11 | 0,04 | 0,81 |
| 2013,5 | -0,01 | -0,87 | 0,05 | 0,32 |
| 2013,75 | -0,03 | -0,80 | -0,03 | -0,36 |
| 2014 | -0,13 | -0,75 | 0,03 | 0,11 |
| 2014,25 | -0,15 | -0,63 | 0,04 | -0,48 |
| 2014,5 | 0,06 | -0,09 | -0,06 | 0,46 |
| 2014,75 | 0,09 | 0,39 | 0,07 | 1,00 |
| 2015 | -0,01 | 0,12 | 0,00 | 0,52 |
| 2015,25 | -0,06 | 1,13 | 0,03 | 1,37 |
| 2015,5 | -0,10 | 1,17 | 0,00 | 1,82 |
| 2015,75 | -0,04 | 0,87 | -0,05 | 1,31 |
| 2016 | -0,18 | -0,61 | -0,05 | 1,05 |
| 2016,25 | -0,27 | 0,69 | -0,05 | 1,05 |
| 2016,5 | 0,03 | 1,91 | -0,04 | 1,22 |
| 2016,75 | 0,19 | 3,03 | 0,15 | 1,11 |
| 2017 | 0,41 | 1,01 | 0,09 | 1,70 |
| 2017,25 | -0,04 | 0,95 | 0,05 | 1,55 |
| 2017,5 | -0,16 | 0,87 | -0,02 | 1,89 |
| 2017,75 | -0,14 | 1,00 | -0,09 | 1,75 |
| 2018 | -0,37 | 1,38 | -0,06 | 1,92 |
| 2018,25 | -0,10 | 1,23 | 0,00 | 1,42 |
| 2018,5 | 0,62 | 1,68 | 0,19 | 2,13 |
| 2018,75 | 0,32 | 1,67 | 0,20 | 1,83 |
| 2019 | 0,17 | 1,92 | 0,04 | 1,89 |
| 2019,25 | 0,05 | 0,77 | 0,00 | 1,22 |
| 2019,5 | 0,02 | 0,20 | 0,08 | 1,36 |
| 2019,75 | -0,32 | -0,87 | -0,06 | 1,41 |
| 2020 | 0,35 | -3,91 | -0,01 | -2,00 |
| 2020,25 | 0,37 | -25,45 | 0,05 | -23,07 |
| 2020,5 | 0,01 | -19,49 | 0,05 | -19,24 |
| 2020,75 | -0,06 | -17,37 | -0,01 | -16,12 |
| 2021 | 0,02 | -19,44 | -0,02 | -17,52 |
| 2021,25 | -0,20 | 4,79 | 0,00 | 4,84 |
| 2021,5 | 0,22 | 8,96 | -0,08 | 9,18 |
| 2021,75 | -0,02 | 8,74 | 0,04 | 9,67 |
| 2022 | 0,33 | 14,85 | 0,02 | 15,90 |
| 2022,25 | 0,39 | 21,37 | 0,06 | 24,44 |
| 2022,5 | 0,15 | 12,27 | 0,14 | 15,64 |
| 2022,75 | 0,04 | 12,77 | 0,05 | 15,43 |
| 2023 | 0,03 | 13,03 | -0,03 | 16,74 |
| 2023,25 | 0,58 | 3,15 | -0,05 | 6,22 |
| 2023,5 | -0,02 | 1,34 | 0,05 | 4,86 |
| 2023,75 | -0,33 | 1,19 | -0,17 | 4,28 |
| 2024 | -0,75 | 0,98 | -0,18 | 3,73 |
| 2024,25 | -0,46 | -0,02 | -0,18 | 2,89 |
| 2024,5 | -0,12 | 1,01 | -0,10 | 4,46 |
| 2024,75 | -0,03 | 0,38 | 0,01 | 2,87 |
| 2025 | -0,20 | 0,64 | 0,02 | 3,36 |
| 2025,25 | 0,36 | 1,09 | 0,19 | 4,20 |
| Tijd | TW (CP) Cultuur, sport en recreatie: droogte-impact (mln euro) | TW (LP) Cultuur, sport en recreatie: droogte-impact (mln euro) |
|---|---|---|
| 1996 | 0 | 0 |
| 1996,25 | 5 | 2 |
| 1996,5 | 3 | 1 |
| 1996,75 | -2 | 0 |
| 1997 | 8 | 2 |
| 1997,25 | 0 | 0 |
| 1997,5 | 2 | 0 |
| 1997,75 | 5 | 2 |
| 1998 | 20 | 0 |
| 1998,25 | -2 | -2 |
| 1998,5 | -3 | -3 |
| 1998,75 | -8 | -4 |
| 1999 | -14 | -2 |
| 1999,25 | -8 | -2 |
| 1999,5 | 5 | 1 |
| 1999,75 | 1 | 0 |
| 2000 | -3 | -1 |
| 2000,25 | -6 | -1 |
| 2000,5 | -5 | -1 |
| 2000,75 | -11 | -1 |
| 2001 | -10 | -1 |
| 2001,25 | -9 | -2 |
| 2001,5 | -6 | -1 |
| 2001,75 | -2 | -3 |
| 2002 | 9 | -1 |
| 2002,25 | -2 | -2 |
| 2002,5 | -4 | -2 |
| 2002,75 | 2 | 0 |
| 2003 | -7 | 0 |
| 2003,25 | -1 | 2 |
| 2003,5 | 11 | 4 |
| 2003,75 | 0 | 3 |
| 2004 | 6 | -1 |
| 2004,25 | -6 | 1 |
| 2004,5 | -12 | -2 |
| 2004,75 | -2 | 0 |
| 2005 | 6 | 2 |
| 2005,25 | -9 | -1 |
| 2005,5 | -4 | -2 |
| 2005,75 | -3 | 1 |
| 2006 | 3 | 2 |
| 2006,25 | 3 | -1 |
| 2006,5 | 8 | 1 |
| 2006,75 | 5 | 0 |
| 2007 | -3 | -2 |
| 2007,25 | 23 | 0 |
| 2007,5 | -7 | -5 |
| 2007,75 | 0 | 1 |
| 2008 | 4 | 1 |
| 2008,25 | -4 | -1 |
| 2008,5 | -8 | -1 |
| 2008,75 | -6 | -2 |
| 2009 | 4 | 3 |
| 2009,25 | -7 | 1 |
| 2009,5 | -1 | 2 |
| 2009,75 | 7 | 2 |
| 2010 | -21 | 0 |
| 2010,25 | -7 | 0 |
| 2010,5 | 8 | 1 |
| 2010,75 | -4 | -3 |
| 2011 | 0 | 1 |
| 2011,25 | 9 | 5 |
| 2011,5 | -18 | -5 |
| 2011,75 | 20 | 1 |
| 2012 | -13 | 0 |
| 2012,25 | 15 | 2 |
| 2012,5 | -10 | -3 |
| 2012,75 | -7 | -1 |
| 2013 | -10 | 0 |
| 2013,25 | -1 | 1 |
| 2013,5 | 0 | 2 |
| 2013,75 | -1 | -1 |
| 2014 | -5 | 1 |
| 2014,25 | -6 | 1 |
| 2014,5 | 2 | -2 |
| 2014,75 | 3 | 2 |
| 2015 | -1 | 0 |
| 2015,25 | -2 | 1 |
| 2015,5 | -4 | 0 |
| 2015,75 | -2 | -2 |
| 2016 | -7 | -1 |
| 2016,25 | -11 | -2 |
| 2016,5 | 1 | -2 |
| 2016,75 | 7 | 5 |
| 2017 | 15 | 3 |
| 2017,25 | -2 | 2 |
| 2017,5 | -7 | -1 |
| 2017,75 | -6 | -3 |
| 2018 | -14 | -2 |
| 2018,25 | -4 | 0 |
| 2018,5 | 28 | 8 |
| 2018,75 | 13 | 7 |
| 2019 | 7 | 1 |
| 2019,25 | 2 | 0 |
| 2019,5 | 1 | 4 |
| 2019,75 | -14 | -2 |
| 2020 | 15 | 0 |
| 2020,25 | 16 | 2 |
| 2020,5 | 1 | 3 |
| 2020,75 | -2 | 0 |
| 2021 | 1 | -1 |
| 2021,25 | -3 | 0 |
| 2021,5 | 6 | -2 |
| 2021,75 | -1 | 1 |
| 2022 | 6 | 0 |
| 2022,25 | 9 | 1 |
| 2022,5 | 5 | 5 |
| 2022,75 | 1 | 2 |
| 2023 | 1 | -1 |
| 2023,25 | 26 | -2 |
| 2023,5 | -1 | 3 |
| 2023,75 | -16 | -8 |
| 2024 | -35 | -9 |
| 2024,25 | -22 | -10 |
| 2024,5 | -6 | -6 |
| 2024,75 | -1 | 1 |
| 2025 | -10 | 1 |
| 2025,25 | 18 | 11 |
Toelichting:
Over het algemeen wordt de toegevoegde waarde van de cultuur-, sport- en recreatiesector positief beïnvloed door droogte, zowel in constante als in lopende prijzen. Dat kan worden geïnterpreteerd als dat er minder gerecreëerd wordt wanneer het (veel/vaak) regent. De meest significante indicatoren voor de toegevoegde waarde in constante prijzen zijn SPEI-1 en SPEI-3 in het eerste kwartaal (winter), en de minimale waarde van SPI-1 gedurende het hele jaar.
Als alleen SPEI-1 in het (univariate) econometrische model wordt meegenomen, is de impact op de economische ontwikkeling negatief: lagere SPEI-1 leidt tot meer toegevoegde waarde in eerste kwartalen. In het multivariate model, dus gecombineerd met de andere significante droogte-indicatoren, is de impact van SPEI-1 echter positief. Dat komt omdat SPEI-1 en SPEI-3 gecorreleerd zijn, en in het multivariate model SPEI-1 het sterke negatieve effect van SPEI-3 enigszins compenseert.
Relatief is de droogte-impact vaak het sterkst in het eerste kwartaal, bijvoorbeeld in 1996 met 0,87 procent en in 2024 met -0,75 procent door droogte verklaarde groei. Absoluut, in euro’s, is de impact juist groter in de lente en zomer omdat de sector dan meer waarde toevoegt, met bijvoorbeeld 28 miljoen euro in het derde kwartaal van 2018. In lopende prijzen is SPEI-3 de meest significante indicator. De droogte-impact is kleiner in lopende prijzen dan in constante prijzen. In het droge derde kwartaal van 2018 is de impact bijvoorbeeld +8 miljoen euro. De impact piekt in het tweede kwartaal van 2025 met +11 miljoen euro, de droogte-impact op de (volume)ontwikkeling in constante prijzen is dan +18 miljoen euro.