Bijlage B Nultreden vergelijking met WoON

Om te bepalen of de afbakening van nultredenwoningen plausibel is, is een vergelijking gemaakt met data uit het Woononderzoek Nederland van 2021 en 2024 (WoON). 

B.1 Verschil in afbakening WoON en onze afbakening

Als indicator voor nultreden in het WoON is gekeken naar de variabelen met een indicatie van interne en extern toegankelijkheid (intoe en extoe), omdat de nultredenindicator in WoON 2024 eengezinswoningen met 1 verdieping buiten beschouwing laat. Een woning is intern toegankelijk als woonkamer, keuken, slaapkamer en badkamer zonder traplopen bereikbaar zijn. Een woning is extern toegankelijk als de voordeur vanaf de straat zonder traplopen bereikbaar is. Ook gaan we ervan uit dat alle ouderenwoningen (oudwon) nultredenwoningen betreffen. 

Daarbij wijkt de afbakening nog iets af:

• Studentenhuisvesting, intramurale huisvesting en onzelfstandige woonruimten worden in onze afbakening uitgesloten. Dit is 5% procent van de nultredenwoningen in het WoON. 
• Eengezinswoningen met een ‘pandstempel’ van 150 m² of meer worden in onze afbakening allemaal als nultreden beschouwd. 56 procent hiervan is ook volgens het WoON nultreden. Ook wordt aangenomen dat het bij dergelijke grote woning in elk geval mogelijk is deze nultreden te maken als deze dat op het peilmoment nog niet is. Dit ook in het WoON toepassen zou 8,6% meer nultredenwoningen opleveren in het WoON. 

B.2 Koppeling afbakening nultredenwoningen met WoON 

De gegevens in het WoON zijn gekoppeld aan gegevens van onze afbakening van nultredenwoningen op basis van registraties. Omdat het WoON-bestand geen verblijfsobject-id bevat, is de koppeling gemaakt op basis van het adres van personen. Hierbij is gekeken naar het officiële adres op de datum van het interview, om verkeerde koppeling als gevolg van verhuizing zo veel mogelijk uit te sluiten. Na aftrek van objecten die niet gekoppeld konden worden en objecten waarvoor geen informatie over de toegankelijkheid beschikbaar was (bijv. adressen van respondenten die thuiswonende jongeren betroffen) kon voor 75.840 objecten de nultredenafbakening worden vergeleken met het WoON. Zie 

B.3 Aandeel nultredenwoningen in WoON herkend door afleiding

Van de 75.840 gekoppelde woningen was ongewogen 29 procent (21.920) een nultreden- of ouderenwoning volgens het WoON, dat wil zeggen intern en extern toegankelijk. Hiervan wordt 57 procent ook door onze afbakening als nultredenwoning gezien.

Gemiste nultredenwoningen (vals negatief) betreffen vooral woningen die vanwege beslisregel ‘03 Niet gelijkvloers te hoog eengezins’ niet als nultreden worden herkend; het gaat 64 procent van de ‘vals negatieven’. Overigens gaat deze regel in de overgrote meerderheid van de gevallen wel goed: in slechts 13 procent van de gevallen wordt deze ten onrechte als niet-nultreden aangemerkt. Het relatief hoge aantal gemiste nultredenwoningen hierdoor vormt dus geen aanleiding om deze regel te laten vervallen.

De één-na-grootste categorie gemiste nultredenwoningen betreft woningen die vanwege regel ‘Correctie maisonnette’ worden uitgesloten (16%). Ook hier geldt dat de afleiding in de meeste gevallen goed gaat. 

B.4 Aandeel nultreden woningen in afleiding correct ingedeeld volgens WoON

Als we omgekeerd kijken naar de indeling volgens afleiding en in hoeverre die volgens WoON correct zijn, dan wordt het merendeel van de gekoppelde woningen (82%) correct voorspeld, als rekening wordt gehouden met de definitieverschillen (anders 70%). Voor 15 procent geldt bovendien dat de woning wel intern, maar niet extern toegankelijk is. Bij de aangepaste definitie van nultredenwoningen is al opgemerkt dat we externe toegankelijkheid slechts beperkt kunnen waarnemen met de gebruikte bronnen en methode.

Woningen die foutief als nultredenwoningen zijn ingedeeld betreffen vooral meergezinswoningen die ofwel volgens de corporatiegegevens ofwel op basis van regelgeving over een lift moeten beschikken. 

Regionale spreiding van de verschillen: ten onrechte nultredenwoning

In zeer stedelijk gebied worden meer objecten ten onrechte ingedeeld als nultreden dan in niet-stedelijk gebied. In zeer stedelijk gebied wordt 72 procent correct ingedeeld, in niet-stedelijk gebied geldt dat voor 96 procent (rekening houdend met definitieverschillen). Dit verschil komt met name doordat in zeer stedelijk gebied meer hoge flatgebouwen staan, die relatief vaak foutief als nultredenwoningen worden ingedeeld en waar vaak nog iets van een trap tussen straat en voordeur zit, ondanks aanwezigheid van een lift. In hoeverre deze gebouwen toegankelijk te maken zijn, is niet te zeggen. 

Regionale spreiding van de verschillen: ten onrechte geen nultredenwoning

In niet stedelijk gebied wordt 25 procent van de nultredenwoningen volgens WoON gemist door onze afbakening; in zeer sterk stedelijk gebied is dat maar 12 procent. Dit patroon zien we ook terug op provincieniveau. In Drenthe, over het algemeen een niet stedelijk gebied, worden relatief de meeste nultredenwoningen gemist (24%) en in Utrecht, over het algemeen een zeer sterk stedelijk gebied, het minst (12%). Als omgekeerd gekeken wordt naar waar de nultredenwoningen uit de afbakening wel correct zijn volgens het WoON, zien we dat in Drenthe de nultredenafleiding het vaakst correct is (94%) en in Zuid-Holland (74%) het minst. Zie figuur 6.4.4. t/m 6.4.7.

Kort samengevat is de kans op vals positieven (nultredenwoningen in onze afbakening, waar het volgens het WoON geen nultredenwoning is), het grootst in zeer stedelijke gebied en komen vals negatieven (geen nultredenwoning in onze afbakening, maar volgens het WoON wel een nultredenwoning) vooral voor in niet stedelijk gebied. Er worden vooral eengezinswoningen gemist in dun bebouwd gebied.