Voldoet flexwerk aan de behoefte van werkenden?

In 2017 gaf ruim een op de drie werknemers met een flexibele arbeidsrelatie aan behoefte te hebben aan flexibiliteit of geen behoefte te hebben aan zekerheid. De meesten hebben echter een flexibele arbeidsrelatie uit noodzaak: ze zijn nieuw bij hun huidige werkgever (43 procent) of het lukte hun niet om een vaste baan te bemachtigen (23 procent). Het laatste is voor relatief veel uitzendkrachten de belangrijkste reden om flexibel te werken. Flexwerken uit behoefte komt vooral voor onder oproep- en invalkrachten.

Belangrijkste reden om te flexwerken van werknemers (15 tot 75 jaar) met een flexibele arbeidsrelatie*, 2017 (%)
 Ik heb behoefte aan flexibiliteitIk heb geen behoefte aan zekerheidIk ben nieuw bij mijn huidige werkgeverHet lukt niet om een vaste baan te krijgen
Totaal29543,123
Oproepkracht of invalkracht62,46,61516
Tijdelijk dienstverband zonder vaste uren45,511,72715,8
Uitzendkracht21,73,523,651,1
Overig tijdelijk dienstverband, vaste uren17,24,655,322,9
Tijdelijk dienstverband, vaste uren (>= 1 jaar)12,22,752,532,7
Uitzicht op vast dienstverband, vaste uren2,20,391,65,9
Bron: CBS, TNO
* Excl. vaste werknemers zonder vaste uren

Flexwerken uit behoefte is met name iets van de jongste en de oudste leeftijdsgroepen. Bij de werknemers tot 25 jaar gaat het om ruim de helft en bij de (kleine) groep werknemers van 65 tot 75 jaar om bijna 90 procent. Beide groepen werken relatief vaak in een kleine deeltijdbaan, als oproep- of invalkracht of als tijdelijke werknemer zonder vaste uren. De horeca, landbouw en handel zijn de drie bedrijfstakken waarin werknemers met een flexibele arbeidsrelatie het vaakst behoefte hebben aan flexibiliteit en niet aan zekerheid.

Van de zelfstandig ondernemers zonder personeel – de grootste groep zzp’ers – is bekend om welke redenen zij een eigen bedrijf of praktijk zijn begonnen. Twee op de drie hadden overwegend positieve startmotieven. Zij zochten bijvoorbeeld een nieuwe uitdaging of wilden zelf kunnen bepalen hoeveel en wanneer ze werken. In 2017 hadden bij iets minder dan een op de tien negatieve redenen de overhand. Deze zzp’ers konden bijvoorbeeld geen geschikte baan als werknemer vinden, waren ontslagen of kregen geen contractverlenging. Bij de rest speelden andere redenen een rol, bijvoorbeeld het instappen in een familiebedrijf.

Van de zelfstandig ondernemers zonder personeel was 81 procent tevreden met het werk dat ze deden. Van werknemers met een vaste arbeidsrelatie was dat 78 procent. Binnen de groep flexibele werknemers gold dit voor bijna drie kwart, waarbij de uitzendkrachten het minst tevreden zijn. Maar werknemers die flexibel werken omdat ze behoefte hebben aan flexibiliteit, zijn vrijwel net zo tevreden met het werk als vaste werknemers.

Tevredenheid met het werk, 2017 (% (zeer) tevreden)
 Tevreden met het werk
Zelfstandig ondernemer Met personeel82,9
Zelfstandig ondernemer Zonder personeel80,8
Werknemer Vaste arbeidsrelatie76,7
Werknemer Flexibele arbeidsrelatie74
Werknemer W.o. uitzendkrachten64,7
Bron: CBS, TNO