Psycho-sociale arbeidsbelasting werknemers; beroep

Psycho-sociale arbeidsbelasting werknemers; beroep

Beroep Marges Perioden Psychische vermoeidheid door het werk ’s Ochtends moe voelen (%)
Totaal Waarde 2025 23,6
Totaal Ondergrens 95%-interval 2025 23,2
Totaal Bovengrens 95%-interval 2025 24,0
Beroepsniveau 1 (ISCO 2008) Waarde 2025 22,9
Beroepsniveau 1 (ISCO 2008) Ondergrens 95%-interval 2025 21,5
Beroepsniveau 1 (ISCO 2008) Bovengrens 95%-interval 2025 24,4
Beroepsniveau 2 (ISCO 2008) Waarde 2025 21,7
Beroepsniveau 2 (ISCO 2008) Ondergrens 95%-interval 2025 21,1
Beroepsniveau 2 (ISCO 2008) Bovengrens 95%-interval 2025 22,4
Beroepsniveau 3 (ISCO 2008) Waarde 2025 22,9
Beroepsniveau 3 (ISCO 2008) Ondergrens 95%-interval 2025 22,0
Beroepsniveau 3 (ISCO 2008) Bovengrens 95%-interval 2025 23,8
Beroepsniveau 4 (ISCO 2008) Waarde 2025 25,9
Beroepsniveau 4 (ISCO 2008) Ondergrens 95%-interval 2025 25,2
Beroepsniveau 4 (ISCO 2008) Bovengrens 95%-interval 2025 26,5
Beroepsniveau onbekend (ISCO 2008) Waarde 2025 32,2
Beroepsniveau onbekend (ISCO 2008) Ondergrens 95%-interval 2025 25,8
Beroepsniveau onbekend (ISCO 2008) Bovengrens 95%-interval 2025 39,2
01 Pedagogische beroepen Waarde 2025 25,5
01 Pedagogische beroepen Ondergrens 95%-interval 2025 24,0
01 Pedagogische beroepen Bovengrens 95%-interval 2025 27,0
011 Docenten Waarde 2025 27,0
011 Docenten Ondergrens 95%-interval 2025 25,3
011 Docenten Bovengrens 95%-interval 2025 28,8
0111 Docenten hoger onderwijs en hoog... Waarde 2025 32,1
0111 Docenten hoger onderwijs en hoog... Ondergrens 95%-interval 2025 27,3
0111 Docenten hoger onderwijs en hoog... Bovengrens 95%-interval 2025 37,4
0112 Docenten beroepsgerichte vakken ... Waarde 2025 23,6
0112 Docenten beroepsgerichte vakken ... Ondergrens 95%-interval 2025 18,2
0112 Docenten beroepsgerichte vakken ... Bovengrens 95%-interval 2025 30,0
0113 Docenten algemene vakken secunda... Waarde 2025 30,2
0113 Docenten algemene vakken secunda... Ondergrens 95%-interval 2025 26,5
0113 Docenten algemene vakken secunda... Bovengrens 95%-interval 2025 34,3
0114 Leerkrachten basisonderwijs Waarde 2025 25,7
0114 Leerkrachten basisonderwijs Ondergrens 95%-interval 2025 22,9
0114 Leerkrachten basisonderwijs Bovengrens 95%-interval 2025 28,6
0115 Onderwijskundigen en overige doc... Waarde 2025 23,4
0115 Onderwijskundigen en overige doc... Ondergrens 95%-interval 2025 19,6
0115 Onderwijskundigen en overige doc... Bovengrens 95%-interval 2025 27,7
012 Sportinstructeurs Waarde 2025 16,0
012 Sportinstructeurs Ondergrens 95%-interval 2025 10,9
012 Sportinstructeurs Bovengrens 95%-interval 2025 23,0
013 Leidsters kinderopvang en onderwi. Waarde 2025 22,8
013 Leidsters kinderopvang en onderwi. Ondergrens 95%-interval 2025 19,8
013 Leidsters kinderopvang en onderwi. Bovengrens 95%-interval 2025 26,1
0131 Leidsters kinderopvang en onderw... Waarde 2025 22,8
0131 Leidsters kinderopvang en onderw... Ondergrens 95%-interval 2025 19,8
0131 Leidsters kinderopvang en onderw... Bovengrens 95%-interval 2025 26,1
02 Creatieve en taalkundige beroepen Waarde 2025 28,3
02 Creatieve en taalkundige beroepen Ondergrens 95%-interval 2025 24,8
02 Creatieve en taalkundige beroepen Bovengrens 95%-interval 2025 32,1
021 Auteurs en kunstenaars Waarde 2025 28,2
021 Auteurs en kunstenaars Ondergrens 95%-interval 2025 23,3
021 Auteurs en kunstenaars Bovengrens 95%-interval 2025 33,6
022 Vakspecialisten op artistiek en c. Waarde 2025 28,4
022 Vakspecialisten op artistiek en c. Ondergrens 95%-interval 2025 23,6
022 Vakspecialisten op artistiek en c. Bovengrens 95%-interval 2025 33,8
03 Commerciële beroepen Waarde 2025 25,0
03 Commerciële beroepen Ondergrens 95%-interval 2025 23,9
03 Commerciële beroepen Bovengrens 95%-interval 2025 26,2
031 Adviseurs marketing, public relat. Waarde 2025 28,4
031 Adviseurs marketing, public relat. Ondergrens 95%-interval 2025 26,0
031 Adviseurs marketing, public relat. Bovengrens 95%-interval 2025 30,9
0311 Adviseurs marketing, public rela... Waarde 2025 28,4
0311 Adviseurs marketing, public rela... Ondergrens 95%-interval 2025 26,0
0311 Adviseurs marketing, public rela... Bovengrens 95%-interval 2025 30,9
032 Vertegenwoordigers en inkopers Waarde 2025 24,8
032 Vertegenwoordigers en inkopers Ondergrens 95%-interval 2025 22,2
032 Vertegenwoordigers en inkopers Bovengrens 95%-interval 2025 27,5
0321 Vertegenwoordigers en inkopers Waarde 2025 24,8
0321 Vertegenwoordigers en inkopers Ondergrens 95%-interval 2025 22,2
0321 Vertegenwoordigers en inkopers Bovengrens 95%-interval 2025 27,5
033 Verkopers Waarde 2025 23,6
033 Verkopers Ondergrens 95%-interval 2025 22,0
033 Verkopers Bovengrens 95%-interval 2025 25,2
0331 Winkeliers en teamleiders detail... Waarde 2025 22,7
0331 Winkeliers en teamleiders detail... Ondergrens 95%-interval 2025 18,8
0331 Winkeliers en teamleiders detail... Bovengrens 95%-interval 2025 27,1
0332 Verkoopmedewerkers detailhandel Waarde 2025 23,5
0332 Verkoopmedewerkers detailhandel Ondergrens 95%-interval 2025 21,4
0332 Verkoopmedewerkers detailhandel Bovengrens 95%-interval 2025 25,8
0333 Kassamedewerkers Waarde 2025 22,9
0333 Kassamedewerkers Ondergrens 95%-interval 2025 18,7
0333 Kassamedewerkers Bovengrens 95%-interval 2025 27,9
0334 Callcentermedewerkers outbound e... Waarde 2025 24,4
0334 Callcentermedewerkers outbound e... Ondergrens 95%-interval 2025 21,3
0334 Callcentermedewerkers outbound e... Bovengrens 95%-interval 2025 27,8
04 Bedrijfseconomische en administrat... Waarde 2025 22,8
04 Bedrijfseconomische en administrat... Ondergrens 95%-interval 2025 21,9
04 Bedrijfseconomische en administrat... Bovengrens 95%-interval 2025 23,6
041 Specialisten bedrijfsbeheer en ad. Waarde 2025 25,2
041 Specialisten bedrijfsbeheer en ad. Ondergrens 95%-interval 2025 23,7
041 Specialisten bedrijfsbeheer en ad. Bovengrens 95%-interval 2025 26,8
0411 Accountants Waarde 2025 23,7
0411 Accountants Ondergrens 95%-interval 2025 20,5
0411 Accountants Bovengrens 95%-interval 2025 27,3
0412 Financieel specialisten en economen Waarde 2025 25,1
0412 Financieel specialisten en economen Ondergrens 95%-interval 2025 21,4
0412 Financieel specialisten en economen Bovengrens 95%-interval 2025 29,3
0413 Bedrijfskundigen en organisatiea. Waarde 2025 24,5
Bron: CBS/TNO ©,
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat gegevens over de psychosociale arbeidsbelasting (PSA) van de Nederlandse werknemer van 15 tot 75 jaar, naar beroepsniveau en beroepsrichting. In de tabel worden cijfers gepresenteerd over werkdruk, zelfstandigheid in het werk, emotioneel belastend werk, psychische vermoeidheid door het werk, slachtofferschap op het werk en ervaren discriminatie op het werk.

Vanaf het verslagjaar 2022 verschilt de wijze waarop gegevens voor de NEA zijn verzameld en verwerkt op enkele punten van eerdere verslagjaren. Daardoor zijn de cijfers vanaf 2022 mogelijk niet in alle gevallen vergelijkbaar met de cijfers tot en met 2021. Meer informatie is beschikbaar in de onderzoeksbeschrijving van de NEA 2022 (zie paragraaf 4).

Alle cijfers zijn gebaseerd op ten minste 100 waarnemingen.

Gegevens beschikbaar vanaf: 2014.

Status van de cijfers:
Cijfers in deze tabel zijn definitief.

Wijzigingen per 15 april 2026:
De jaarcijfers over 2025 zijn toegevoegd.

Wijzigingen per 10 december 2025:
De cijfers naar beroep zijn voor 2024 gecorrigeerd. Deze cijfers waren in de vorige versie van deze tabel gebaseerd op een onvolledig bestand waarin nog niet alle beroepen getypeerd waren.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
In mei verschijnen de cijfers over het voorafgaande jaar.

Toelichting onderwerpen

Psychische vermoeidheid door het werk
Psychische vermoeidheid door het werk (burn-outklachten) wordt gemeten aan de hand van vijf uitspraken:
- Ik voel me emotioneel uitgeput door mijn werk.
- Aan het einde van een werkdag voel ik me leeg.
- Ik voel me moe als ik 's morgens opsta en geconfronteerd word met mijn werk.
- Het vergt heel veel van mij om de hele dag met mensen te werken.
- Ik voel me compleet uitgeput door mijn werk.
De antwoordmogelijkheden hierbij zijn: nooit, enkele keren per jaar, maandelijks, enkele keren per maand, wekelijks, enkele keren per week of elke dag. Als iemand gemiddeld op de vijf uitspraken enkele keren per maand of vaker antwoordt, dan worden deze gevoelens van vermoeidheid en uitputting aangemerkt als psychische vermoeidheid door het werk.
’s Ochtends moe voelen
Enquêtevraag: Ik voel me moe als ik 's morgens opsta en geconfronteerd word met mijn werk.
Antwoordcategorieën:
1. Nooit
2. Enkele keren per jaar
3. Maandelijks
4. Enkele keren per maand
5. Elke week
6. Enkele keren per week
7. Elke dag
Cijfer betreft het percentage werknemers met antwoordcategorieën: enkele keren per maand, elke week, enkele keren per week en elke dag.