Psychosociale arbeidsbelasting (PSA) werknemers; bedrijfstak

Bekijk volledige tabel Download volledige dataset Toon toelichting
Bedrijfstakken/branches (SBI 2008) Marges Zelfstandigheid in het werk Volgorde werkzaamheden bepalen (%)
A-U Alle economische activiteiten Waarde 60,7
Ondergrens 95%-interval 60,3
Bovengrens 95%-interval 61,1
A Landbouw, bosbouw en visserij Waarde 49,1
Ondergrens 95%-interval 45,0
Bovengrens 95%-interval 53,3
B Delfstoffenwinning Waarde 67,5
Ondergrens 95%-interval 57,9
Bovengrens 95%-interval 75,7
B-E Nijverheid (geen bouw) en energie Waarde 67,2
Ondergrens 95%-interval 65,9
Bovengrens 95%-interval 68,5
B-F Nijverheid en energie Waarde 68,9
Ondergrens 95%-interval 67,8
Bovengrens 95%-interval 69,9
C Industrie Waarde 66,2
Ondergrens 95%-interval 64,8
Bovengrens 95%-interval 67,6
10-12 Voedings-, genotmiddelenindustrie Waarde 59,0
Ondergrens 95%-interval 55,5
Bovengrens 95%-interval 62,3
13-15 Textiel-, kleding-, lederindustrie Waarde 59,4
Ondergrens 95%-interval 51,9
Bovengrens 95%-interval 66,4
16-18 Hout-, papier-, grafische industr. Waarde 58,0
Ondergrens 95%-interval 51,8
Bovengrens 95%-interval 63,9
19 Aardolie-industrie Waarde 68,8
Ondergrens 95%-interval 61,6
Bovengrens 95%-interval 75,1
20 Chemische industrie Waarde 71,7
Ondergrens 95%-interval 66,0
Bovengrens 95%-interval 76,8
21 Farmaceutische industrie Waarde 62,9
Ondergrens 95%-interval 55,8
Bovengrens 95%-interval 69,6
22-23 Kunststof- en bouwmateriaalindustr Waarde 66,2
Ondergrens 95%-interval 60,2
Bovengrens 95%-interval 71,7
24-25 Basismetaal, metaalprod.-industrie Waarde 67,3
Ondergrens 95%-interval 63,4
Bovengrens 95%-interval 71,0
26 Elektrotechnische industrie Waarde 76,9
Ondergrens 95%-interval 70,4
Bovengrens 95%-interval 82,3
27 Elektrische apparatenindustrie Waarde 74,5
Ondergrens 95%-interval 67,6
Bovengrens 95%-interval 80,3
28 Machine-industrie Waarde 76,9
Ondergrens 95%-interval 73,1
Bovengrens 95%-interval 80,3
29-30 Transportmiddelenindustrie Waarde 72,7
Ondergrens 95%-interval 66,5
Bovengrens 95%-interval 78,2
31-33 Overige industrie en reparatie Waarde 61,0
Ondergrens 95%-interval 57,5
Bovengrens 95%-interval 64,4
D Energievoorziening Waarde 78,4
Ondergrens 95%-interval 72,7
Bovengrens 95%-interval 83,2
35 Energiebedrijven Waarde 78,4
Ondergrens 95%-interval 72,7
Bovengrens 95%-interval 83,2
E Waterbedrijven en afvalbeheer Waarde 74,4
Ondergrens 95%-interval 68,7
Bovengrens 95%-interval 79,4
F Bouwnijverheid Waarde 72,7
Ondergrens 95%-interval 70,8
Bovengrens 95%-interval 74,5
G-I Handel, vervoer en horeca Waarde 49,8
Ondergrens 95%-interval 49,0
Bovengrens 95%-interval 50,7
G-N Commerciële dienstverlening Waarde 59,6
Ondergrens 95%-interval 59,0
Bovengrens 95%-interval 60,2
G Handel Waarde 55,5
Ondergrens 95%-interval 54,5
Bovengrens 95%-interval 56,6
H Vervoer en opslag Waarde 45,5
Ondergrens 95%-interval 43,5
Bovengrens 95%-interval 47,5
I Horeca Waarde 36,9
Ondergrens 95%-interval 35,1
Bovengrens 95%-interval 38,8
J Informatie en communicatie Waarde 74,7
Ondergrens 95%-interval 72,5
Bovengrens 95%-interval 76,7
58-60 Uitgeverijen, film,radio en t.v. Waarde 65,7
Ondergrens 95%-interval 59,8
Bovengrens 95%-interval 71,1
61 Telecommunicatie Waarde 61,8
Ondergrens 95%-interval 54,3
Bovengrens 95%-interval 68,8
62-63 IT- en informatiedienstverlening Waarde 77,9
Ondergrens 95%-interval 75,5
Bovengrens 95%-interval 80,1
K Financiële dienstverlening Waarde 75,1
Ondergrens 95%-interval 72,7
Bovengrens 95%-interval 77,3
L Verhuur en handel van onroerend goed Waarde 78,2
Bron: © CBS, TNO
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat gegevens over de psychosociale arbeidsbelasting (PSA) van de Nederlandse werknemer van 15 tot 75 jaar, naar bedrijfstakken (SBI 2008). In de tabel worden cijfers gepresenteerd over werkdruk, zelfstandigheid in het werk, emotioneel belastend werk, psychische vermoeidheid door het werk, slachtofferschap op het werk en ervaren discriminatie op het werk.

Vanaf het verslagjaar 2022 verschilt de wijze waarop gegevens voor de NEA zijn verzameld en verwerkt op enkele punten van eerdere verslagjaren. Daardoor zijn de cijfers vanaf 2022 mogelijk niet in alle gevallen vergelijkbaar met de cijfers tot en met 2021. Meer informatie is beschikbaar in de onderzoeksbeschrijving van de NEA 2022 (zie paragraaf 4).

Alle cijfers zijn gebaseerd op ten minste 100 waarnemingen.

Gegevens beschikbaar vanaf: 2014.

Status van de cijfers:
Cijfers in deze tabel zijn definitief.

Wijzigingen per 15 april 2026:
De jaarcijfers over 2025 zijn toegevoegd.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Uiterlijk in mei verschijnen de cijfers over het voorafgaande jaar.

Toelichting onderwerpen

Zelfstandigheid in het werk
Zelfstandigheid in het werk. Bijvoorbeeld zelfstandig beslissen hoe het werk wordt uitgevoerd, zelf de volgorde van werkzaamheden bepalen of zelf het werktempo bepalen.
Volgorde werkzaamheden bepalen
Enquêtevraag: Bepaalt u zelf de volgorde van uw werkzaamheden?
Antwoordcategorieën:
Ja, regelmatig.
Ja, soms.
Nee.
Cijfer betreft het percentage werknemers met de antwoordcategorie: Ja, regelmatig.

In 2021 en 2020 is deze vraag niet gesteld aan werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum stil lag/niet mocht worden uitgevoerd vanwege coronamaatregelen. Het betreft 0,5 procent van alle werknemers in 2021 en 2,5 procent in 2020. Binnen bedrijfstakken, beroepen, leeftijdsklassen en andere kenmerken kan dit percentage hoger of lager uitvallen. Het cijfer is berekend voor werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum niet stil lag vanwege coronamaatregelen.