Psychosociale arbeidsbelasting (PSA) werknemers; bedrijfstak

Psychosociale arbeidsbelasting (PSA) werknemers; bedrijfstak

Bedrijfstakken/branches (SBI 2008) Marges Perioden Psychische vermoeidheid door het werk ’s Ochtends moe voelen (%)
A-U Alle economische activiteiten Waarde 2025 23,6
A-U Alle economische activiteiten Ondergrens 95%-interval 2025 23,2
A-U Alle economische activiteiten Bovengrens 95%-interval 2025 24,0
A Landbouw, bosbouw en visserij Waarde 2025 15,4
A Landbouw, bosbouw en visserij Ondergrens 95%-interval 2025 12,5
A Landbouw, bosbouw en visserij Bovengrens 95%-interval 2025 18,8
B Delfstoffenwinning Waarde 2025 20,1
B Delfstoffenwinning Ondergrens 95%-interval 2025 13,8
B Delfstoffenwinning Bovengrens 95%-interval 2025 28,3
B-E Nijverheid (geen bouw) en energie Waarde 2025 22,7
B-E Nijverheid (geen bouw) en energie Ondergrens 95%-interval 2025 21,5
B-E Nijverheid (geen bouw) en energie Bovengrens 95%-interval 2025 23,9
B-F Nijverheid en energie Waarde 2025 21,5
B-F Nijverheid en energie Ondergrens 95%-interval 2025 20,5
B-F Nijverheid en energie Bovengrens 95%-interval 2025 22,4
C Industrie Waarde 2025 23,0
C Industrie Ondergrens 95%-interval 2025 21,8
C Industrie Bovengrens 95%-interval 2025 24,3
10-12 Voedings-, genotmiddelenindustrie Waarde 2025 24,4
10-12 Voedings-, genotmiddelenindustrie Ondergrens 95%-interval 2025 21,4
10-12 Voedings-, genotmiddelenindustrie Bovengrens 95%-interval 2025 27,6
13-15 Textiel-, kleding-, lederindustrie Waarde 2025 28,6
13-15 Textiel-, kleding-, lederindustrie Ondergrens 95%-interval 2025 22,4
13-15 Textiel-, kleding-, lederindustrie Bovengrens 95%-interval 2025 35,7
16-18 Hout-, papier-, grafische industr. Waarde 2025 26,8
16-18 Hout-, papier-, grafische industr. Ondergrens 95%-interval 2025 21,6
16-18 Hout-, papier-, grafische industr. Bovengrens 95%-interval 2025 32,8
19 Aardolie-industrie Waarde 2025 20,5
19 Aardolie-industrie Ondergrens 95%-interval 2025 14,7
19 Aardolie-industrie Bovengrens 95%-interval 2025 27,8
20 Chemische industrie Waarde 2025 25,6
20 Chemische industrie Ondergrens 95%-interval 2025 20,6
20 Chemische industrie Bovengrens 95%-interval 2025 31,3
21 Farmaceutische industrie Waarde 2025 28,3
21 Farmaceutische industrie Ondergrens 95%-interval 2025 22,3
21 Farmaceutische industrie Bovengrens 95%-interval 2025 35,2
22-23 Kunststof- en bouwmateriaalindustr Waarde 2025 26,4
22-23 Kunststof- en bouwmateriaalindustr Ondergrens 95%-interval 2025 21,3
22-23 Kunststof- en bouwmateriaalindustr Bovengrens 95%-interval 2025 32,2
24-25 Basismetaal, metaalprod.-industrie Waarde 2025 20,1
24-25 Basismetaal, metaalprod.-industrie Ondergrens 95%-interval 2025 17,0
24-25 Basismetaal, metaalprod.-industrie Bovengrens 95%-interval 2025 23,7
26 Elektrotechnische industrie Waarde 2025 24,0
26 Elektrotechnische industrie Ondergrens 95%-interval 2025 18,6
26 Elektrotechnische industrie Bovengrens 95%-interval 2025 30,3
27 Elektrische apparatenindustrie Waarde 2025 24,6
27 Elektrische apparatenindustrie Ondergrens 95%-interval 2025 18,8
27 Elektrische apparatenindustrie Bovengrens 95%-interval 2025 31,5
28 Machine-industrie Waarde 2025 19,3
28 Machine-industrie Ondergrens 95%-interval 2025 16,3
28 Machine-industrie Bovengrens 95%-interval 2025 22,8
29-30 Transportmiddelenindustrie Waarde 2025 19,3
29-30 Transportmiddelenindustrie Ondergrens 95%-interval 2025 14,7
29-30 Transportmiddelenindustrie Bovengrens 95%-interval 2025 24,8
31-33 Overige industrie en reparatie Waarde 2025 22,5
31-33 Overige industrie en reparatie Ondergrens 95%-interval 2025 19,6
31-33 Overige industrie en reparatie Bovengrens 95%-interval 2025 25,6
D Energievoorziening Waarde 2025 22,2
D Energievoorziening Ondergrens 95%-interval 2025 17,3
D Energievoorziening Bovengrens 95%-interval 2025 28,1
35 Energiebedrijven Waarde 2025 22,2
35 Energiebedrijven Ondergrens 95%-interval 2025 17,3
35 Energiebedrijven Bovengrens 95%-interval 2025 28,1
E Waterbedrijven en afvalbeheer Waarde 2025 17,7
E Waterbedrijven en afvalbeheer Ondergrens 95%-interval 2025 13,6
E Waterbedrijven en afvalbeheer Bovengrens 95%-interval 2025 22,8
F Bouwnijverheid Waarde 2025 18,7
F Bouwnijverheid Ondergrens 95%-interval 2025 17,1
F Bouwnijverheid Bovengrens 95%-interval 2025 20,4
G-I Handel, vervoer en horeca Waarde 2025 23,2
G-I Handel, vervoer en horeca Ondergrens 95%-interval 2025 22,5
G-I Handel, vervoer en horeca Bovengrens 95%-interval 2025 24,0
G-N Commerciële dienstverlening Waarde 2025 24,3
G-N Commerciële dienstverlening Ondergrens 95%-interval 2025 23,7
G-N Commerciële dienstverlening Bovengrens 95%-interval 2025 24,9
G Handel Waarde 2025 23,5
G Handel Ondergrens 95%-interval 2025 22,5
G Handel Bovengrens 95%-interval 2025 24,5
H Vervoer en opslag Waarde 2025 23,2
H Vervoer en opslag Ondergrens 95%-interval 2025 21,5
H Vervoer en opslag Bovengrens 95%-interval 2025 25,0
I Horeca Waarde 2025 22,5
I Horeca Ondergrens 95%-interval 2025 20,9
I Horeca Bovengrens 95%-interval 2025 24,2
J Informatie en communicatie Waarde 2025 29,0
J Informatie en communicatie Ondergrens 95%-interval 2025 26,9
J Informatie en communicatie Bovengrens 95%-interval 2025 31,2
58-60 Uitgeverijen, film,radio en t.v. Waarde 2025 28,1
58-60 Uitgeverijen, film,radio en t.v. Ondergrens 95%-interval 2025 23,0
58-60 Uitgeverijen, film,radio en t.v. Bovengrens 95%-interval 2025 33,9
61 Telecommunicatie Waarde 2025 34,9
61 Telecommunicatie Ondergrens 95%-interval 2025 28,1
61 Telecommunicatie Bovengrens 95%-interval 2025 42,4
62-63 IT- en informatiedienstverlening Waarde 2025 28,5
62-63 IT- en informatiedienstverlening Ondergrens 95%-interval 2025 26,1
62-63 IT- en informatiedienstverlening Bovengrens 95%-interval 2025 31,0
K Financiële dienstverlening Waarde 2025 24,3
K Financiële dienstverlening Ondergrens 95%-interval 2025 22,1
K Financiële dienstverlening Bovengrens 95%-interval 2025 26,7
L Verhuur en handel van onroerend goed Waarde 2025 20,6
Bron: © CBS, TNO
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat gegevens over de psychosociale arbeidsbelasting (PSA) van de Nederlandse werknemer van 15 tot 75 jaar, naar bedrijfstakken (SBI 2008). In de tabel worden cijfers gepresenteerd over werkdruk, zelfstandigheid in het werk, emotioneel belastend werk, psychische vermoeidheid door het werk, slachtofferschap op het werk en ervaren discriminatie op het werk.

Vanaf het verslagjaar 2022 verschilt de wijze waarop gegevens voor de NEA zijn verzameld en verwerkt op enkele punten van eerdere verslagjaren. Daardoor zijn de cijfers vanaf 2022 mogelijk niet in alle gevallen vergelijkbaar met de cijfers tot en met 2021. Meer informatie is beschikbaar in de onderzoeksbeschrijving van de NEA 2022 (zie paragraaf 4).

Alle cijfers zijn gebaseerd op ten minste 100 waarnemingen.

Gegevens beschikbaar vanaf: 2014.

Status van de cijfers:
Cijfers in deze tabel zijn definitief.

Wijzigingen per 15 april 2026:
De jaarcijfers over 2025 zijn toegevoegd.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Uiterlijk in mei verschijnen de cijfers over het voorafgaande jaar.

Toelichting onderwerpen

Psychische vermoeidheid door het werk
Psychische vermoeidheid door het werk (burn-outklachten) wordt gemeten aan de hand van vijf uitspraken:
- Ik voel me emotioneel uitgeput door mijn werk.
- Aan het einde van een werkdag voel ik me leeg.
- Ik voel me moe als ik 's morgens opsta en geconfronteerd word met mijn werk.
- Het vergt heel veel van mij om de hele dag met mensen te werken.
- Ik voel me compleet uitgeput door mijn werk.
De antwoordmogelijkheden hierbij zijn: nooit, enkele keren per jaar, maandelijks, enkele keren per maand, wekelijks, enkele keren per week of elke dag. Als iemand gemiddeld op de vijf uitspraken enkele keren per maand of vaker antwoordt, dan worden deze gevoelens van vermoeidheid en uitputting aangemerkt als psychische vermoeidheid door het werk.
’s Ochtends moe voelen
Enquêtevraag: Ik voel me moe als ik 's morgens opsta en geconfronteerd word met mijn werk.
Antwoordcategorieën:
1. Nooit
2. Enkele keren per jaar
3. Maandelijks
4. Enkele keren per maand
5. Elke week
6. Enkele keren per week
7. Elke dag
Cijfer betreft het percentage werknemers met antwoordcategorieën: enkele keren per maand, elke week, enkele keren per week en elke dag.