Psychosociale arbeidsbelasting (PSA) werknemers; bedrijfstak

Psychosociale arbeidsbelasting (PSA) werknemers; bedrijfstak

Bedrijfstakken/branches (SBI 2008) Marges Perioden Werkdruk Heel veel werk doen (%)
A-U Alle economische activiteiten Waarde 2025 39,9
A-U Alle economische activiteiten Ondergrens 95%-interval 2025 39,5
A-U Alle economische activiteiten Bovengrens 95%-interval 2025 40,3
A Landbouw, bosbouw en visserij Waarde 2025 33,7
A Landbouw, bosbouw en visserij Ondergrens 95%-interval 2025 29,9
A Landbouw, bosbouw en visserij Bovengrens 95%-interval 2025 37,8
B Delfstoffenwinning Waarde 2025 28,0
B Delfstoffenwinning Ondergrens 95%-interval 2025 21,3
B Delfstoffenwinning Bovengrens 95%-interval 2025 35,9
B-E Nijverheid (geen bouw) en energie Waarde 2025 37,4
B-E Nijverheid (geen bouw) en energie Ondergrens 95%-interval 2025 36,1
B-E Nijverheid (geen bouw) en energie Bovengrens 95%-interval 2025 38,7
B-F Nijverheid en energie Waarde 2025 37,5
B-F Nijverheid en energie Ondergrens 95%-interval 2025 36,4
B-F Nijverheid en energie Bovengrens 95%-interval 2025 38,6
C Industrie Waarde 2025 37,7
C Industrie Ondergrens 95%-interval 2025 36,3
C Industrie Bovengrens 95%-interval 2025 39,1
10-12 Voedings-, genotmiddelenindustrie Waarde 2025 40,2
10-12 Voedings-, genotmiddelenindustrie Ondergrens 95%-interval 2025 36,9
10-12 Voedings-, genotmiddelenindustrie Bovengrens 95%-interval 2025 43,6
13-15 Textiel-, kleding-, lederindustrie Waarde 2025 43,0
13-15 Textiel-, kleding-, lederindustrie Ondergrens 95%-interval 2025 36,1
13-15 Textiel-, kleding-, lederindustrie Bovengrens 95%-interval 2025 50,2
16-18 Hout-, papier-, grafische industr. Waarde 2025 40,5
16-18 Hout-, papier-, grafische industr. Ondergrens 95%-interval 2025 34,7
16-18 Hout-, papier-, grafische industr. Bovengrens 95%-interval 2025 46,6
19 Aardolie-industrie Waarde 2025 45,7
19 Aardolie-industrie Ondergrens 95%-interval 2025 38,4
19 Aardolie-industrie Bovengrens 95%-interval 2025 53,1
20 Chemische industrie Waarde 2025 43,1
20 Chemische industrie Ondergrens 95%-interval 2025 37,3
20 Chemische industrie Bovengrens 95%-interval 2025 49,0
21 Farmaceutische industrie Waarde 2025 42,7
21 Farmaceutische industrie Ondergrens 95%-interval 2025 36,1
21 Farmaceutische industrie Bovengrens 95%-interval 2025 49,7
22-23 Kunststof- en bouwmateriaalindustr Waarde 2025 36,6
22-23 Kunststof- en bouwmateriaalindustr Ondergrens 95%-interval 2025 31,2
22-23 Kunststof- en bouwmateriaalindustr Bovengrens 95%-interval 2025 42,4
24-25 Basismetaal, metaalprod.-industrie Waarde 2025 33,6
24-25 Basismetaal, metaalprod.-industrie Ondergrens 95%-interval 2025 30,0
24-25 Basismetaal, metaalprod.-industrie Bovengrens 95%-interval 2025 37,4
26 Elektrotechnische industrie Waarde 2025 44,1
26 Elektrotechnische industrie Ondergrens 95%-interval 2025 37,5
26 Elektrotechnische industrie Bovengrens 95%-interval 2025 51,0
27 Elektrische apparatenindustrie Waarde 2025 37,4
27 Elektrische apparatenindustrie Ondergrens 95%-interval 2025 30,9
27 Elektrische apparatenindustrie Bovengrens 95%-interval 2025 44,4
28 Machine-industrie Waarde 2025 36,8
28 Machine-industrie Ondergrens 95%-interval 2025 33,0
28 Machine-industrie Bovengrens 95%-interval 2025 40,7
29-30 Transportmiddelenindustrie Waarde 2025 40,5
29-30 Transportmiddelenindustrie Ondergrens 95%-interval 2025 34,4
29-30 Transportmiddelenindustrie Bovengrens 95%-interval 2025 46,9
31-33 Overige industrie en reparatie Waarde 2025 32,6
31-33 Overige industrie en reparatie Ondergrens 95%-interval 2025 29,5
31-33 Overige industrie en reparatie Bovengrens 95%-interval 2025 35,9
D Energievoorziening Waarde 2025 33,4
D Energievoorziening Ondergrens 95%-interval 2025 27,8
D Energievoorziening Bovengrens 95%-interval 2025 39,6
35 Energiebedrijven Waarde 2025 33,4
35 Energiebedrijven Ondergrens 95%-interval 2025 27,8
35 Energiebedrijven Bovengrens 95%-interval 2025 39,6
E Waterbedrijven en afvalbeheer Waarde 2025 38,2
E Waterbedrijven en afvalbeheer Ondergrens 95%-interval 2025 32,6
E Waterbedrijven en afvalbeheer Bovengrens 95%-interval 2025 44,0
F Bouwnijverheid Waarde 2025 37,9
F Bouwnijverheid Ondergrens 95%-interval 2025 35,9
F Bouwnijverheid Bovengrens 95%-interval 2025 39,9
G-I Handel, vervoer en horeca Waarde 2025 37,4
G-I Handel, vervoer en horeca Ondergrens 95%-interval 2025 36,5
G-I Handel, vervoer en horeca Bovengrens 95%-interval 2025 38,2
G-N Commerciële dienstverlening Waarde 2025 38,4
G-N Commerciële dienstverlening Ondergrens 95%-interval 2025 37,8
G-N Commerciële dienstverlening Bovengrens 95%-interval 2025 39,1
G Handel Waarde 2025 38,1
G Handel Ondergrens 95%-interval 2025 37,1
G Handel Bovengrens 95%-interval 2025 39,3
H Vervoer en opslag Waarde 2025 33,0
H Vervoer en opslag Ondergrens 95%-interval 2025 31,2
H Vervoer en opslag Bovengrens 95%-interval 2025 35,0
I Horeca Waarde 2025 39,3
I Horeca Ondergrens 95%-interval 2025 37,5
I Horeca Bovengrens 95%-interval 2025 41,2
J Informatie en communicatie Waarde 2025 37,9
J Informatie en communicatie Ondergrens 95%-interval 2025 35,7
J Informatie en communicatie Bovengrens 95%-interval 2025 40,1
58-60 Uitgeverijen, film,radio en t.v. Waarde 2025 36,1
58-60 Uitgeverijen, film,radio en t.v. Ondergrens 95%-interval 2025 30,7
58-60 Uitgeverijen, film,radio en t.v. Bovengrens 95%-interval 2025 41,9
61 Telecommunicatie Waarde 2025 41,8
61 Telecommunicatie Ondergrens 95%-interval 2025 34,9
61 Telecommunicatie Bovengrens 95%-interval 2025 49,1
62-63 IT- en informatiedienstverlening Waarde 2025 37,7
62-63 IT- en informatiedienstverlening Ondergrens 95%-interval 2025 35,2
62-63 IT- en informatiedienstverlening Bovengrens 95%-interval 2025 40,3
K Financiële dienstverlening Waarde 2025 39,6
K Financiële dienstverlening Ondergrens 95%-interval 2025 37,0
K Financiële dienstverlening Bovengrens 95%-interval 2025 42,1
L Verhuur en handel van onroerend goed Waarde 2025 37,8
Bron: © CBS, TNO
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat gegevens over de psychosociale arbeidsbelasting (PSA) van de Nederlandse werknemer van 15 tot 75 jaar, naar bedrijfstakken (SBI 2008). In de tabel worden cijfers gepresenteerd over werkdruk, zelfstandigheid in het werk, emotioneel belastend werk, psychische vermoeidheid door het werk, slachtofferschap op het werk en ervaren discriminatie op het werk.

Vanaf het verslagjaar 2022 verschilt de wijze waarop gegevens voor de NEA zijn verzameld en verwerkt op enkele punten van eerdere verslagjaren. Daardoor zijn de cijfers vanaf 2022 mogelijk niet in alle gevallen vergelijkbaar met de cijfers tot en met 2021. Meer informatie is beschikbaar in de onderzoeksbeschrijving van de NEA 2022 (zie paragraaf 4).

Alle cijfers zijn gebaseerd op ten minste 100 waarnemingen.

Gegevens beschikbaar vanaf: 2014.

Status van de cijfers:
Cijfers in deze tabel zijn definitief.

Wijzigingen per 15 april 2026:
De jaarcijfers over 2025 zijn toegevoegd.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Uiterlijk in mei verschijnen de cijfers over het voorafgaande jaar.

Toelichting onderwerpen

Werkdruk
Er is sprake van werkdruk op het moment dat de balans tussen de werkbelasting en de belastbaarheid van de werknemer verstoord is. Werkdruk treedt dus op als men het werk niet binnen de gestelde tijd af kan krijgen of niet meer aan de gestelde eisen kan voldoen.
Heel veel werk doen
Enquêtevraag: Moet u heel veel werk doen?
Antwoordcategorieën:
Altijd.
Vaak.
Soms.
Nooit.
Cijfer betreft het percentage werknemers met antwoordcategorieën Altijd + Vaak.

In 2021 en 2020 is deze vraag niet gesteld aan werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum stil lag/niet mocht worden uitgevoerd vanwege coronamaatregelen. Het betreft 0,5 procent van alle werknemers in 2021 en 2,5 procent in 2020. Binnen bedrijfstakken, beroepen, leeftijdsklassen en andere kenmerken kan dit percentage hoger of lager uitvallen. Het cijfer is berekend voor werknemers waarvan het werk op de enquêtedatum niet stil lag vanwege coronamaatregelen.