Milieusector naar activiteit; nationale rekeningen

Bekijk volledige tabel Download volledige dataset Toon toelichting
Milieudomein Milieuactiviteiten Arbeidsvolume werkzame personen (x 1000 vte) Productie basisprijzen (mln euro) Bruto toegevoegde waarde basisprijzen (mln euro) Uitvoer basisprijzen (mln euro)
Totaal milieudomeinen Totaal milieusector 193,5 72.239 31.461 .
Energiesystemen en energiebesparing 22,6 5.054 2.101 .
Productie hernieuwbare energie 6,6 11.012 7.762 .
Milieutechnische bouwactiviteiten 6,8 3.085 796 .
Milieuadvies, engineering en ov. dienstv 29,2 9.862 3.267 .
Productie industriële milieuapparatuur 16,2 8.190 2.249 .
Biologische landbouw 5,1 1.787 690 .
Voorbereiding tot recycling 5,0 4.583 1.110 .
Milieukeuring en -controle 4,1 757 462 .
Onderwijs gericht op milieu 1,1 119 87 .
Ideële organisaties gericht op milieu 3,2 1.078 384 .
Isolatiewerkzaamheden door de bouw 15,6 3.223 1.437 .
Waterkwantiteitsbeheer waterschappen 5,4 1.925 1.181 .
Milieudienstverlening particulier 25,9 8.569 2.751 .
Overige milieuactiviteiten overheid 40,3 11.077 6.156 .
Waterkwaliteitsbeheer waterschappen 6,4 1.918 1.026 .
1.Totaal milieubescherming Totaal milieusector 116,3 33.566 14.533 .
Energiesystemen en energiebesparing . . . .
Productie hernieuwbare energie . . . .
Milieutechnische bouwactiviteiten 2,1 824 220 .
Milieuadvies, engineering en ov. dienstv 20,1 4.574 1.936 .
Productie industriële milieuapparatuur 8,1 2.922 842 .
Biologische landbouw 5,1 1.787 690 .
Voorbereiding tot recycling . . . .
Milieukeuring en -controle 4,1 757 462 .
Onderwijs gericht op milieu 1,1 119 87 .
Ideële organisaties gericht op milieu 3,0 1.019 362 .
Isolatiewerkzaamheden door de bouw . . . .
Waterkwantiteitsbeheer waterschappen . . . .
Milieudienstverlening particulier 25,9 8.569 2.751 .
Overige milieuactiviteiten overheid 40,3 11.077 6.156 .
Waterkwaliteitsbeheer waterschappen 6,4 1.918 1.026 .
2. Totaal management natuurlijke bronnen Totaal milieusector 77,2 38.672 16.928 .
Energiesystemen en energiebesparing 22,6 5.054 2.101 .
Productie hernieuwbare energie 6,6 11.012 7.762 .
Milieutechnische bouwactiviteiten 4,7 2.261 576 .
Milieuadvies, engineering en ov. dienstv 9,0 5.288 1.331 .
Productie industriële milieuapparatuur 8,1 5.267 1.408 .
Biologische landbouw . . . .
Voorbereiding tot recycling 5,0 4.583 1.110 .
Milieukeuring en -controle . . . .
Onderwijs gericht op milieu . . . .
Ideële organisaties gericht op milieu 0,3 59 21 .
Isolatiewerkzaamheden door de bouw 15,6 3.223 1.437 .
Waterkwantiteitsbeheer waterschappen 5,4 1.925 1.181 .
Milieudienstverlening particulier . . . .
Overige milieuactiviteiten overheid . . . .
Waterkwaliteitsbeheer waterschappen . . . .
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel presenteert economische gegevens over de activiteiten van de milieusector. Het betreft arbeidsvolume, productie, toegevoegde waarde en uitvoer. De activiteiten binnen de milieusector worden toegerekend aan de milieudomeinen (milieubescherming en/of management natuurlijke hulpbronnen).
De gegevens worden in volgende grootheden weergegeven:
- Arbeidsvolume in arbeidsjaren, 1000 vte
- Productie in basisprijzen, mln euro
- Toegevoegde waarde in basisprijzen, mln euro
- Uitvoer in basisprijzen, mln euro

De milieusector bestaat uit bedrijven en instanties die activiteiten ontplooien met betrekking tot het meten, voorkomen, limiteren, minimaliseren of corrigeren van milieuschade aan water, lucht en bodem, en/of die zich bezig houden met problemen gerelateerd aan afval, geluid en ecosystemen (OECD, 1999; Eurostat 2009). Onder deze definitie vallen ook de 'schonere technologieën' en 'schonere producten en diensten' die het milieurisico verkleinen en het verbruik van natuurlijke hulpbronnen en vervuiling minimaliseren. De definitie van de milieusector is op Europees niveau vastgesteld en wordt als zodanig door EU-landen toegepast.

De tabel maakt onderdeel deel uit van de milieurekeningen. De milieurekeningen kwantificeren de relatie tussen economie en milieu. Om tot een consistente statistische beschrijving te komen van deze relatie sluiten de milieurekeningen aan op de classificaties en definities van de nationale rekeningen. Hierdoor wijken milieucijfers uit de milieurekeningen in een aantal gevallen af van de milieucijfers elders op CBS-website.

Gegevens beschikbaar vanaf: 2001

Status van de cijfers:
Voorlopige cijfers.

Wijzigingen per 1 april 2026:
Cijfers over 2022, 2023 en 2024 zijn toegevoegd. Cijfers over eerdere jaren zijn bijgesteld naar aanleiding van revisies, andere methoden voor uitvoercijfers. Sommige onderdelen hebben een methodische vernieuwing ondergaan en er zijn enkele onderdelen in andere milieuactiviteiten geplaatst.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Nieuwe voorlopige cijfers worden in het eerste kwartaal van 2027 gepubliceerd.

Toelichting onderwerpen

Arbeidsvolume werkzame personen
Het arbeidsvolume uitgedrukt in arbeidsjaren op basis van het in het verslagjaar gemiddelde aantal werkzame personen. Een arbeidsjaar is een maat voor het arbeidsvolume die wordt berekend door alle banen (voltijd en deeltijd) in een jaar om te rekenen naar voltijdequivalenten (vte). Zo leveren twee halve banen (elk 0,5 vte) samen een arbeidsvolume van een jaar op.
Productie basisprijzen
De waarde van alle voor de verkoop bestemde goederen (ook de nog niet verkochte) en de ontvangsten voor bewezen diensten. Verder omvat de productie producten met een marktequivalent die voor eigen gebruik zijn geproduceerd zoals investeringen in eigen beheer, eigen woningdiensten en landbouwproducten voor eigen consumptie door landbouwers. De productiewaarde hiervan wordt berekend door de geproduceerde hoeveelheid te waarderen tegen de prijs die de producent bij verkoop zou hebben ontvangen. De productie is gewaardeerd tegen basisprijzen. De basisprijs is de prijs die de producent daadwerkelijk overhoudt, dus exclusief de handels- en vervoersmarges van derden en exclusief het saldo van productgebonden belastingen (waaronder btw) en productgebonden subsidies.
Bruto toegevoegde waarde basisprijzen
De toegevoegde waarde is gelijk aan het verschil tussen de productie en het intermediair verbruik (exclusief aftrekbare belasting over de toegevoegde waarde (btw))van een bedrijfseenheid. De som van de toegevoegde waarde van alle bedrijfseenheden is een belangrijke component van het bruto binnenlands product (bbp). De toegevoegde waarde wordt gewaardeerd tegen basisprijzen. Bruto is inclusief afschrijvingen.
Uitvoer basisprijzen
Het leveren van goederen en het verlenen van diensten door ingezetenen aan het buitenland (niet-ingezetenen).