Milieusector naar activiteit; nationale rekeningen

Bekijk volledige tabel Download volledige dataset Toon toelichting
Milieuactiviteiten Perioden Arbeidsvolume werkzame personen (x 1000 vte) Productie basisprijzen (mln euro) Bruto toegevoegde waarde basisprijzen (mln euro)
Totaal milieusector 2001* 120,1 18.493 8.146
2005* 111,9 21.080 9.375
2010* 130,3 28.262 12.748
2015* 127,0 35.954 15.241
2016* 141,3 38.296 16.706
2017* 147,8 41.550 17.901
2018* 157,7 45.224 19.128
2019* 167,5 49.140 20.970
Energiesystemen en energiebesparing 2001* 0,0 2 1
2005* 0,1 11 5
2010* 0,7 110 49
2015* 6,4 1.160 507
2016* 6,9 1.248 532
2017* 7,3 1.251 496
2018* 15,5 2.854 1.142
2019* 22,9 4.398 1.766
Productie hernieuwbare energie 2001* 0,8 151 103
2005* 1,2 868 704
2010* 2,2 1.744 1.139
2015* 2,7 3.248 1.703
2016* 2,8 3.146 1.889
2017* 2,9 4.102 2.271
2018* 3,2 4.019 2.286
2019* 3,5 4.874 3.037
Milieutechnische bouwactiviteiten 2001* 4,7 909 373
2005* 3,9 821 311
2010* 4,4 1.222 364
2015* 5,7 1.449 476
2016* 6,0 1.511 401
2017* 6,3 1.947 533
2018* 6,4 1.983 550
2019* 6,3 2.203 608
Milieuadvies, engineering en ov. dienstv 2001* 13,2 1.840 734
2005* 13,9 2.111 821
2010* 17,6 3.131 1.479
2015* 15,5 3.301 1.472
2016* 21,9 4.812 2.146
2017* 22,7 5.194 2.244
2018* 24,6 5.961 2.448
2019* 25,8 6.534 2.758
Productie industriële milieuapparatuur 2001* 9,4 2.779 791
2005* 9,0 3.011 791
2010* 11,2 3.456 988
2015* 11,1 5.619 1.464
2016* 13,1 5.618 1.672
2017* 13,5 5.752 1.690
2018* 13,9 6.361 1.866
2019* 14,5 6.464 1.895
Biologische landbouw 2001* 1,7 341 145
2005* 2,0 374 147
2010* 2,3 582 206
2015* 2,6 724 262
2016* 3,2 779 294
2017* 3,7 920 364
2018* 4,2 957 343
2019* 4,6 1.069 391
Voorbereiding tot recycling 2001* 2,8 921 239
2005* 3,0 1.358 342
2010* 3,2 1.965 381
2015* 3,9 2.645 569
2016* 4,0 2.763 644
2017* 4,1 2.936 682
2018* 4,6 3.125 721
2019* 4,7 3.211 690
Milieukeuring en -controle 2001* 0,8 117 72
2005* 1,4 248 164
2010* 2,2 344 225
2015* 2,4 329 190
2016* 2,5 348 198
2017* 3,3 467 264
2018* 3,4 486 278
2019* 3,3 497 286
Onderwijs gericht op milieu 2001* 0,6 36 27
2005* 0,5 33 25
2010* 0,4 37 27
2015* 0,6 51 36
2016* 0,6 58 41
2017* 0,7 61 44
2018* 0,7 64 46
2019* 0,8 70 51
Ideële organisaties gericht op milieu 2001* 0,0 1 0
2005* 0,0 1 0
2010* 3,2 955 335
2015* 3,3 1.275 422
2016* 2,5 1.015 359
2017* 2,7 1.088 370
2018* 2,7 1.189 393
2019* 2,8 1.221 428
Isolatiewerkzaamheden door de bouw 2001* 20,9 1.836 850
2005* 12,5 1.219 578
2010* 16,7 1.902 867
2015* 17,9 2.435 1.149
2016* 21,6 3.035 1.441
2017* 22,3 3.229 1.595
2018* 18,7 2.891 1.452
2019* 17,1 2.694 1.279
Waterkwantiteitsbeheer waterschappen 2001* 4,4 525 351
2005* 4,1 729 454
2010* 4,4 858 551
2015* 4,2 1.143 737
2016* 4,3 1.193 788
2017* 4,4 1.243 826
2018* 4,7 1.302 866
2019* 4,5 1.345 889
Milieudienstverlening particulier 2001* 20,8 4.051 1.585
2005* 21,3 4.288 1.665
2010* 21,8 4.987 1.979
2015* 20,5 5.591 2.172
2016* 21,0 5.593 2.096
2017* 22,1 5.852 2.115
2018* 23,0 6.206 2.199
2019* 23,5 6.416 2.118
Overige milieuactiviteiten overheid 2001* 32,9 4.130 2.400
2005* 32,1 4.912 2.785
2010* 33,4 5.684 3.421
2015* 24,7 5.822 3.461
2016* 25,6 6.108 3.622
2017* 26,9 6.450 3.813
2018* 26,8 6.712 3.909
2019* 27,7 6.925 4.098
Waterkwaliteitsbeheer waterschappen 2001* 7,0 855 475
2005* 6,8 1.097 582
2010* 6,5 1.285 738
2015* 5,4 1.162 620
2016* 5,2 1.070 583
2017* 5,0 1.060 593
2018* 5,2 1.113 628
2019* 5,4 1.220 677
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel presenteert economische gegevens over de activiteiten van de milieusector. Het betreft arbeidsvolume, productie, toegevoegde waarde en uitvoer. De activiteiten binnen de milieusector worden toegerekend aan de milieudomeinen (milieubescherming en/of management natuurlijke hulpbronnen).
De gegevens worden in volgende grootheden weergegeven:
- Arbeidsvolume in arbeidsjaren, 1000 vte
- Productie in basisprijzen, mln euro
- Toegevoegde waarde in basisprijzen, mln euro
- Uitvoer in basisprijzen, mln euro

De milieusector bestaat uit bedrijven en instanties die activiteiten ontplooien met betrekking tot het meten, voorkomen, limiteren, minimaliseren of corrigeren van milieuschade aan water, lucht en bodem, en/of die zich bezig houden met problemen gerelateerd aan afval, geluid en ecosystemen (OECD, 1999; Eurostat 2009). Onder deze definitie vallen ook de 'schonere technologieën' en 'schonere producten en diensten' die het milieurisico verkleinen en het verbruik van natuurlijke hulpbronnen en vervuiling minimaliseren. De definitie van de milieusector is op Europees niveau vastgesteld en wordt als zodanig door EU-landen toegepast.

De tabel maakt onderdeel deel uit van de milieurekeningen. De milieurekeningen kwantificeren de relatie tussen economie en milieu. Om tot een consistente statistische beschrijving te komen van deze relatie sluiten de milieurekeningen aan op de classificaties en definities van de nationale rekeningen. Hierdoor wijken milieucijfers uit de milieurekeningen in een aantal gevallen af van de milieucijfers elders op CBS-website.

Gegevens beschikbaar vanaf: 2001

Status van de cijfers:
Voorlopige cijfers.

Wijzigingen per 1 april 2026:
Cijfers over 2022, 2023 en 2024 zijn toegevoegd. Cijfers over eerdere jaren zijn bijgesteld naar aanleiding van revisies, andere methoden voor uitvoercijfers. Sommige onderdelen hebben een methodische vernieuwing ondergaan en er zijn enkele onderdelen in andere milieuactiviteiten geplaatst.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Nieuwe voorlopige cijfers worden in het eerste kwartaal van 2027 gepubliceerd.

Toelichting onderwerpen

Arbeidsvolume werkzame personen
Het arbeidsvolume uitgedrukt in arbeidsjaren op basis van het in het verslagjaar gemiddelde aantal werkzame personen. Een arbeidsjaar is een maat voor het arbeidsvolume die wordt berekend door alle banen (voltijd en deeltijd) in een jaar om te rekenen naar voltijdequivalenten (vte). Zo leveren twee halve banen (elk 0,5 vte) samen een arbeidsvolume van een jaar op.
Productie basisprijzen
De waarde van alle voor de verkoop bestemde goederen (ook de nog niet verkochte) en de ontvangsten voor bewezen diensten. Verder omvat de productie producten met een marktequivalent die voor eigen gebruik zijn geproduceerd zoals investeringen in eigen beheer, eigen woningdiensten en landbouwproducten voor eigen consumptie door landbouwers. De productiewaarde hiervan wordt berekend door de geproduceerde hoeveelheid te waarderen tegen de prijs die de producent bij verkoop zou hebben ontvangen. De productie is gewaardeerd tegen basisprijzen. De basisprijs is de prijs die de producent daadwerkelijk overhoudt, dus exclusief de handels- en vervoersmarges van derden en exclusief het saldo van productgebonden belastingen (waaronder btw) en productgebonden subsidies.
Bruto toegevoegde waarde basisprijzen
De toegevoegde waarde is gelijk aan het verschil tussen de productie en het intermediair verbruik (exclusief aftrekbare belasting over de toegevoegde waarde (btw))van een bedrijfseenheid. De som van de toegevoegde waarde van alle bedrijfseenheden is een belangrijke component van het bruto binnenlands product (bbp). De toegevoegde waarde wordt gewaardeerd tegen basisprijzen. Bruto is inclusief afschrijvingen.