Watergebruik binnen de Nederlandse economie; Milieurekeningen

Deze tabel bevat gegevens van de waterrekeningen, dit is een onderdeel van Milieurekeningen die het CBS jaarlijks samenstelt. In deze waterrekeningen is het (fysieke) gebruik van water door de Nederlandse economie opgenomen. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen het gebruik van leidingwater, gebruik en de onttrekking van grondwater en van oppervlaktewater. Het gebruik wordt toegerekend aan de bedrijfstakken en aan huishoudens. Naar keuze kunnen tabellen worden opgesteld waarin per economische activiteit (inclusief huishoudens), per soort water en per jaar de omvang van het gebruik wordt weergegeven. De waarden worden weergegeven in miljoenen kubieke meters water (mln m³).

Bij leidingwater wordt onderscheid gemaakt tussen leidingwater van drinkwaterkwaliteit en overig leidingwater. Overig leidingwater is leidingwater met een mindere kwaliteit dan drinkwater, of soms juist met een hogere kwaliteit, zoals gedemineraliseerd water. Dit overig leidingwater wordt met name gebruikt door de industrie (de (basis)chemie, metaalindustrie en raffinaderijen) en elektriciteit producenten. Overig leidingwater wordt vaak ook ‘industriewater’ genoemd.
Bij oppervlaktewater is onderscheid gemaakt tussen zoet- en zout oppervlaktewater. Ook grondwater is onderdeel van deze waterrekeningen. Bij alle watersoorten, behalve drinkwater, zijn de gebruikte volumina vervolgens nog opgesplitst in gebruik voor koeling en overig gebruik. Voor het samenstellen van de cijfers worden gegevens uit diverse bronnen gebruikt en met elkaar afgestemd, meer informatie hieronder in hoofdstuk 4.
Doordat de gegevens in de Milieurekeningen direct aansluiten op de economische gegevens in de nationale rekeningen, is het mogelijk om de economische activiteiten van Nederland en het gebruik van verschillende soorten cijfermatig in beeld te brengen. Met behulp van de waterrekeningen kunnen milieu-indicatoren worden opgesteld. Zo kan de gebruiksintensiteit per watersoort voor Nederland als geheel of per bedrijfstak worden bepaald.

Gegevens beschikbaar vanaf: 2003.

Status van de cijfers:
De cijfers van de jaren in de tijdreeks hebben een definitieve status en de laatste drie jaar voorlopig.

Wijzigingen per november 2026:
Gegevens over 2024 zijn toegevoegd. Ook is de gehele tijdreeks (vanaf 2003) herzien op basis van nieuwe databronnen en verbeteringen. Veel variabelen zijn nu ingevuld die eerder niet beschikbaar waren. De volledige toelichting van databronnen en methode zijn te vinden in hoofdstuk 4. De belangrijkste wijzigingen zijn als volgt:
Een nieuwe databron is ingezet, namelijk de klantenbestanden van de drinkwaterbedrijven. Dit zijn gegevens met de drinkwateraansluitingen en geleverd drinkwater op adresniveau. Deze gegevens zijn ingezet om het drinkwatergebruik in die jaren preciezer te berekenen. Dit is voornamelijk een verbetering voor het drinkwatergebruik in de dienstensector.
Drinkwater totalen sluiten aan bij de definitieve cijfers van de Vewin, in plaats van de voorlopige zoals voorheen. Het gebruik van drinkwater is voor de recente jaren nu ook gepubliceerd per bedrijfstak, dat was voorheen tot 2022.

De term ‘industriewater’ is gewijzigd naar ‘overig leidingwater’ ter verduidelijking.
De totalen van overig leidingwater sluiten aan bij de Vewin gegevens. Ook is er een nieuwe uitsplitsing gemaakt naar gebruik voor koeling en overig gebruik op basis van het e-mjv. De uitsplitsing van overig leidingwater naar gebruik voor koeling en overig gebruik kan betrouwbaar vanaf 2022 gegeven worden.

Het gebruik van gietwater door de landbouw is gecategoriseerd naar overig leidingwater, aangezien dit beter aansluit bij de praktijk. Gietwater was voorheen oppervlaktewater.

Een nieuwe databron is ingezet voor de onttrekking van grondwater, namelijk het Landelijk Grondwater Register (LGR). Dit heeft vooral nieuwe inzichten opgeleverd over het grondwatergebruik door de dienstensector, die konden voorheen niet betrouwbaar worden gepubliceerd. Ook is het grondwatergebruik door de industrie en dienstensectoren verbeterd met data uit het LGR.

Verbeterde gegevens in het elektronisch milieujaarverslag (e-mjv) zorgen voor de mogelijkheid tot het uitsplitsen van zoet en zout oppervlaktewater naar gebruik voor koeling en overig gebruik in de tijdreeks. Ook is er meer informatie over de uitsplitsing van leidingwater naar drinkwater en overig leidingwater.


Wanneer komen er nieuwe cijfers?
De volgende publicatie is in maart 2027.