Buitenlandse zeggenschap bedrijven in Nederland; 2008-2020

Tabeltoelichting

Toelichting onderwerpen

Aantal bedrijven

Een telling van het aantal tot de betrokken populatie behorende bedrijven in het bedrijfsregister, gecorrigeerd voor fouten en met name fouten in het steekproefkader. Slapende (niet actieve) eenheden blijven buiten beschouwing. Deze statistiek moet alle eenheden omvatten die gedurende tenminste een deel van de referentieperiode actief zijn geweest.

Bedrijf:
De feitelijke transactor in het productieproces gekenmerkt door zelfstandigheid ten aanzien van de beslissingen over dat proces en door het aanbieden van zijn producten aan derden.

Uit deze definitie en met name uit het element zelfstandigheid volgt dat een bedrijf meer dan één vestiging kan omvatten, maar ook meer dan één juridische eenheid (onder juridische eenheden worden zowel natuurlijke als rechtspersonen verstaan). Dit is het geval wanneer de afzonderlijke vestigingen of juridische eenheden niet zelfstandig opereren. Andersom komt het voor dat binnen een juridische eenheid verschillende onderdelen te onderscheiden zijn die wat betreft de productie zelfstandig opereren.
Deze vormen dan op grond van de definitie evenzovele bedrijven. Dit laatste doet zich vooral voor bij grotere concerns met uiteenlopende activiteiten. Wanneer een aldus gedefinieerde eenheid zich uitstrekt over verschillende landen wordt ter wille van de nationale statistiek het Nederlandse deel als een geheel bedrijf beschouwd.

In de officiële CBS-terminologie wordt het bedrijf zoals hier gedefinieerd bedrijfseenheid (BE) genoemd, zodat geen verwarring kan ontstaan met de term bedrijf uit het - in dit opzicht weinig precieze - spraakgebruik.

De statistische eenheid bedrijf is een operationalisering van de kind-of-activity unit, zoals gedefinieerd door Eurostat. Deze definitie combineert twee eisen die strijdig kunnen zijn: bijdragen aan één activiteit versus het overeenkomen met één of meer operationele eenheden. Nederland geeft bij het operationaliseren naar de statistische eenheid bedrijf prioriteit aan de tweede eis.

Het samenstellen van het cijfer over het aantal bedrijven is met ingang van 2010 in vergelijking met voorgaande jaren op twee belangrijke onderdelen gewijzigd:
- de statistische eenheid voor een bedrijf is veranderd: meer overeenkomst met de eenheden van de Belastingdienst en de Uitvoeringsinstantie Werknemersverzekeringen (UWV), zodat gegevens meervoudig gebruikt kunnen worden waardoor de administratieve lastendruk voor het bedrijfsleven vermindert.
- er zijn meer kleine bedrijven opgenomen in de bedrijvenpopulatie. Dit komt omdat bedrijven, waarin men minder dan 15 uur per week werkt, nu meetellen.

Genoemde wijzigingen zijn dusdanig ingrijpend dat de uitkomsten niet vergelijkbaar zijn met die van eerdere jaren.

Aantal oude reeks

Dit is het aantal bedrijven vastgesteld met de methode die tot en met 2009 in gebruik was.
Het aantal bedrijven is afgerond op een veelvoud van vijf.

Het samenstellen van het cijfer over het aantal bedrijven is met ingang van 2010 in vergelijking met voorgaande jaren gewijzigd.
De wijzigingen zijn dusdanig ingrijpend dat de uitkomsten niet vergelijkbaar zijn met die van eerdere jaren.

Aantal actuele reeks

Dit is het aantal bedrijven vastgesteld met de methode die met ingang van 2010 in gebruik is.
Het aantal bedrijven is afgerond op een veelvoud van vijf.

Het samenstellen van het cijfer over het aantal bedrijven is met ingang van 2010 in vergelijking met voorgaande jaren gewijzigd.
De wijzigingen zijn dusdanig ingrijpend dat de uitkomsten niet vergelijkbaar zijn met die van eerdere jaren.

Werkzame personen

Aantal werkzame personen

Het aantal werkzame personen wordt gedefinieerd als het totale aantal personen dat in de waargenomen eenheid werkt (inclusief meewerkende eigenaren, regelmatig in de eenheid meewerkende partners en niet-betaalde meewerkende gezinsleden), alsmede personen die buiten de eenheid werken, maar er wel toebehoren en erdoor worden betaald (bv.vertegenwoordigers, bezorgers, reparatie- en onderhoudsteams). Hieronder vallen ook personen die gedurende een korte periode afwezig zijn (wegens ziekte, betaalde vakantie, speciaal verlof enz.) en stakers, maar niet degenen die voor onbepaalde tijd afwezig zijn. Wel inbegrepen zijn deeltijdwerkers die krachtens de wetgeving van het betrokken land als zodanig worden beschouwd en op de loonlijst staan, alsmede seizoenarbeiders, leerlingen en thuiswerkers op de loonlijst.

Tot de werkzame personen behoren geen arbeidskrachten die door andere bedrijven aan de eenheid zijn uitgeleend, personen die voor andere bedrijven reparatie- en onderhoudswerk in de waargenomen eenheid verrichten en dienstplichtigen.

Onder niet-betaalde medewerkende gezinsleden worden verstaan personen die in het huishouden van de eigenaar van de eenheid wonen en die regelmatig werk voor de eenheid verrichten zonder dat ze een arbeidscontract hebben of een vast bedrag krijgen voor het werk dat ze verrichten. Hieronder vallen alleen personen die niet als hoofdberoep in een andere eenheid werken en daar op de loonlijst staan.

Aantal werknemers

Het aantal werknemers wordt gedefinieerd als de personen die voor een werkgever werken, een arbeidscontract hebben en een beloning ontvangen in de vorm van loon, provisie, fooien, stukloon of beloning in natura.

Er is sprake van een arbeidsverhouding als er een door beide partijen vrijwillig aangegane formele of informele overeenkomst is, waarin wordt bepaald dat de betrokkene voor het bedrijf werkt in ruil voor een beloning in geld of in natura.

Een werknemer geldt als loontrekker van een eenheid wanneer hij of zij loon van die eenheid ontvangt, ongeacht de plaats waar het werk wordt uitgevoerd (binnen of buiten de productie-eenheid). Iemand die voor een uitzendbureau werkt, wordt geacht werknemer van het uitzendbureau te zijn en niet van de eenheid waar hij of zij werkt (de klant van het uitzendbureau).

Als werknemer gelden met name ook:
- eigenaren die voor hun werk worden betaald;
- studenten die zich er formeel toe hebben verplicht om in ruil voor loon en/of onderwijs mee te werken aan het productieproces van een bedrijf;
- werknemers die zijn aangetrokken met een contract dat speciaal is ontworpen om de aanstelling van werklozen te stimuleren;
- thuiswerkers indien er sprake is van een expliciete afspraak dat het thuiswerk wordt betaald op basis van het werk dat de betrokkene heeft verricht, en zij op de loonlijst staan.

Het aantal werknemers omvat deeltijdwerkers, seizoenwerkers, stakers of personen die korte tijd op vakantie zijn, maar niet degenen die voor lange tijd verlof hebben opgenomen.

Vrijwilligers vallen niet onder de werknemers.

Het aantal werknemers wordt op dezelfde manier berekend als het aantal werkzame personen, namelijk als het aantal banen; het wordt gemeten als jaargemiddelde.

Onderzoek en experimentele ontwikkeling

Alleen beschikbaar voor de bedrijfstakken B-F:
B Delfstoffenwinning
C Industrie
D Productie en distributie van en handel in elektriciteit, aardgas, stoom en gekoelde lucht
E Winning en distributie van water; afval- en afvalwaterbeheer en sanering
F Bouwnijverheid

Totaal aantal O&O-werknemers

Onderzoek en experimentele ontwikkeling omvat creatief werk dat systematisch wordt ondernomen ter vergroting van de hoeveelheid kennis, inclusief kennis van de mens, cultuur en maatschappij, en het gebruik van deze kennis om nieuwe toepassingen te ontwikkelen.

Alle personen die rechtstreeks werken voor O&O (onderzoek & ontwikkeling) moeten worden geteld, evenals personen die rechtstreeks diensten verlenen, zoals managers en administratief personeel die voor O&O werkzaam zijn. Personen die indirect diensten verlenen zoals kantine- en bewakingspersoneel, vallen hier niet onder, ook al zijn hun lonen als overheadkosten in de meting van de uitgaven begrepen.

O&O-personeel moet worden onderscheiden van personeel voor een groot aantal verwante activiteiten, zoals:
- personeel werkzaam voor onderzoek en opleiding,
- personeel werkzaam voor andere wetenschappelijke en technologische activiteiten (bv. informatie, tests en standaardisatie, haalbaarheidsstudies enz.),
- personeel werkzaam voor andere industriële activiteiten (bv. industriële innovatie n.e.g.),
- personeel dat administratieve en andere indirect ondersteunende activiteiten verricht.