Stikstof, fosfor in Nederland, 1986-2013
| Mineralen | Perioden | Totaalbalans van mineralen Afvoer Afvoer rivierwater en lozingen naar zee (mln kg) | Totaalbalans van mineralen Accumulatie Landbouwgrond en grondwater (mln kg) | Totaalbalans van mineralen Accumulatie Overige gronden en grondwater (mln kg) | Totaalbalans van mineralen Accumulatie Zoet oppervlaktewater en waterbodem (mln kg) | Mineralenbalans bodem en grondwater Afvoer Landbouwgronden Emissie naar water (mln kg) | Mineralenbalans zoet oppervlaktewater Accumulatie (mln kg) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Stikstof (N) | 2013 | . | . | . | . | 3 | . |
| Fosfor (P) | 2013 | . | . | . | . | 1 | . |
| Bron: CBS | |||||||
Tabeltoelichting
De tabel bestaat uit drie delen. De laatste actualisatie was op 23 oktober 2014.
Het deel ‘Totaalbalans van mineralen’ werd elke vijf jaar geactualiseerd. De aan- en afvoerstromen hierin worden gedomineerd door de internationale handel van allerlei stikstof en fosfor bevattende producten (zoals levensmiddelen, veevoer, kunstmest en ammoniak). Voor alleen stikstof spelen de binding en emissie bij allerlei industriële processen nog een belangrijke rol.
Het deel ‘Mineralenbalans bodem en grondwater’ werd jaarlijks geactualiseerd. De belangrijkste aanvoerstroom hierin is de toediening van dierlijke mest en kunstmest op landbouwgrond. De belangrijkste afvoerstroom is de oogst van gewassen. In deze balans wordt onderscheid gemaakt in landbouwgronden en overige gronden.
Het deel ‘Mineralenbalans zoet oppervlaktewater’ werd jaarlijks geactualiseerd. Naast de doorstroom van stikstof en fosfor via de grote rivieren, vanuit het buitenland richting de zee, gaat het hier vooral om de uit- en afspoeling vanuit de landbouwgronden en overige gronden en de lozingen door industrie, huishoudens en landbouw.
De drie delen tezamen geven informatie over de hoeveelheden stikstof en fosfor die in het milieu terecht komen. Dit kan o.a. leiden tot verzuring en vermesting (eutrofiëring).
Gegevens beschikbaar: 1986, 1990, 1995, 1997-2013
Status van de cijfers: definitief
Wijzigingen per 13 maart 2018:
Geen, deze tabel is stopgezet.
Er zijn elders relevantere cijfers beschikbaar (zie paragraaf 3).
Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Niet meer van toepassing, deze tabel wordt stopgezet.
Toelichting onderwerpen
- Totaalbalans van mineralen
- Dit gedeelte van de tabel laat de balans van stikstof en fosfor zien voor geheel Nederland. Er wordt informatie gegeven over de aanvoer naar en afvoer uit Nederland in producten en via het milieu. Het verschil tussen aanvoer en afvoer geeft aan hoeveel mineralen er uiteindelijk in Nederland achterblijven (accumulatie) in producten en in het milieu. De accumulatie in het milieu wordt berekend in de andere balansen over bodem en water, verderop in deze tabel. Van de overige accumulatie, als sluitpost van de totaalbalans, wordt aangenomen dat de mineralen in omloop zijn in allerlei producten.
- Afvoer
- De stromen die Nederland verlaten in producten en via het milieu.
- Afvoer rivierwater en lozingen naar zee
- De hoeveelheid mineralen die via lozingen van afvalwater en met rivieren en uitwateringen naar zee uitstroomt en hiermee Nederland verlaat.
- Accumulatie
- De netto hoeveelheid mineralen die na activiteiten door bedrijven en huishoudens in Nederland achterblijft (ophoopt). Dit is het saldo van Totaal aanvoer en Totaal afvoer in de totaalbalans van mineralen.
- Landbouwgrond en grondwater
- De hoeveelheid mineralen die achterblijft (ophoopt) in landbouwgronden en grondwater. Dit is de sluitpost (aanvoer minus afvoer) in de mineralenbalans van landbouwgrond, als onderdeel van de mineralenbalans van bodem en grondwater.
- Overige gronden en grondwater
- De hoeveelheid mineralen die achterblijft (ophoopt) in niet-landbouw gronden en grondwater. Dit is de sluitpost (aanvoer minus afvoer) in de mineralenbalans van overige gronden, als onderdeel van de mineralenbalans van bodem en grondwater.
- Zoet oppervlaktewater en waterbodem
- De hoeveelheid mineralen die achterblijft (ophoopt) in zoet oppervlaktewater en waterbodem. Dit is de sluitpost (Aanvoer minus Afvoer) in de mineralenbalans van zoet oppervlaktewater.
- Mineralenbalans bodem en grondwater
- Stikstof- of fosforbalans van bodem en grondwater. Deze balans bestaat uit een deelbalans voor landbouwgronden en een deelbalans voor overige gronden in Nederland. De deelbalans voor landbouwgronden kan in uitgebreide vorm geraadpleegd worden in een andere StatLinetabel: 'Mineralen op landbouwgrond (bodembalans)'.
- Afvoer
- Afvoer van mineralen uit alle gronden in Nederland. Dit is de som van de afvoer uit 'Landbouwgronden' en 'Overige gronden'.
- Landbouwgronden
- Afvoer van mineralen van landbouwgronden.
Cijfers komen uit een andere StatLinetabel : 'Mineralen op landbouwgrond (bodembalans)'.- Emissie naar water
- Directe en indirecte lozingen van mineralen in water door meemesten van sloten, spui- en drainagewater uit de glastuinbouw, en erfafspoeling.
- Mineralenbalans zoet oppervlaktewater
- Stikstof- of fosforbalans van zoet oppervlaktewater in Nederland.
- Accumulatie
- Accumulatie in zoet oppervlaktewater en waterbodem. Dit is het saldo van Totaal aanvoer en Totaal afvoer in de balans van zoet oppervlaktewater.