Wat kunnen we respondenten vragen op het gebied van datadonatie?

In dit mixed-mode pilotonderzoek is verkend of data donatie, waarbij huishoudens via een slimme-meter-dongle energieverbruiksdata doneren, een geschikte aanpak is als basis voor officiële statistiek over energiegebruik.

Eén mogelijke uitvoering van energiedatadonatie is het werken met consumenten-dongles voor slimme meters, gecombineerd met dagboeken van respondenten. Deelnemers dit onderzoek installeerden een HomeWizard P1-dongle en hielden acht dagen een dagboek bij over aanwezigheid en apparaatgebruik. We verwerkten geëxporteerde meterstanden per kwartier (elektriciteit import/export, gas; vermogen per fase waar beschikbaar), leidden hieruit kwartierverbruik af en koppelden de dagboeken voor interpretatie. Installatie verliep grotendeels probleemloos; respondenten waardeerden de real-time feedback, maar het dagboek werd als belastend ervaren. Kwartierdata tonen dagpatronen en maken, samen met de dagboeken, enkele grootverbruikers herkenbaar.

Uitsplitsing is beperkt wanneer activiteiten overlappen, en hybride verwarming vraagt om contextuele informatie. Bij zonnepanelen helpt het combineren van netto-invoer met vermogensmetingen om verborgen achtergrondbelasting te herkennen. Datadonatie van energiegegevens via consumenten-dongles is haalbaar en acceptabel, maar bij een resolutie van 15 minuten onvoldoende voor geautomatiseerde statistiek op apparaatniveau. We bevelen aan: (i) een privacy-by-design aanpak onder regie van het Nationaal Statistisch Instituut, (ii) een roterend panel met onboarding en een korte stabilisatieperiode, en (iii) hoogfrequentere metingen en menselijke validatie ("human-in-the-loop") om de last te verminderen en schaalbare productiestatistieken mogelijk te maken.

Bakker, J., Kompier, M.E., & Toepoel, V. (2026). What can we ask respondents in terms of data donation? The case of energy usage. Discussion paper, Statistics Netherlands, The Hague/Heerlen.

Downloads