Sectorrekeningen

Wat behelst het onderzoek
Doel

Een kwantitatieve beschrijving geven van een reeks samenhangende economische deelprocessen in een economie. Deze economische processen worden beschreven voor groepen van eenheden met een min of meer homogeen economisch gedrag: de sectoren. De belangrijkste sectoren zijn: niet-financiële vennootschappen, financiële instellingen, overheid, huishoudens en instellingen zonder winstoogmerk ten behoeve van huishoudens. De sectorrekeningen laten niet alleen de economische relaties van deze sectoren met elkaar zien, maar ook de transacties van de binnenlandse sectoren met het buitenland. De deelprocessen worden achtereenvolgens onderscheiden in: productie, inkomensvorming, inkomensverdeling, inkomensherverdeling, inkomensbesteding, kapitaalvorming en financiering. Behalve deze informatie over stromen in een bepaalde periode (kwartaal, jaar), geven de sectorrekeningen ook standinformatie: de balansen tonen de bezittingen en schulden die aan het einde van het kwartaal of jaar resulteren nadat alle economische deelprocessen in die periode hebben plaatsgevonden.

Domeinbeschrijving

Elk deelproces wordt beschreven in een groot aantal kenmerkende variabelen. Deze variabelen worden uitgedrukt in termen van bestedingen (of verandering in vorderingen) en middelen (of veranderingen in schulden). De resultanten van de deelprocessen worden weergegeven in belangrijke macro-economische aggregaten. Bekende voorbeelden van macro-economische aggregaten zijn het exploitatie-overschot van niet-financiële bedrijven, het vorderingensaldo van de overheid, het beschikbaar inkomen van huishoudens en het nationaal inkomen voor de gehele economie.
De sectorrekeningen worden in lopende prijzen opgesteld.

Frequentie

Kwartaal (kwartaalsectorrekeningen) en jaar (jaarsectorrekeningen)

Publicatiestrategie

Jaarsectorrekeningen
Na afloop van het verslagjaar worden na 6, 18 en 30 maanden respectievelijk de voorlopige, nader voorlopige en definitieve jaarramingen gepubliceerd. De cijfers komen jaarlijks in juni beschikbaar op StatLine, de elektronische database van het CBS. Daarnaast worden de cijfers jaarlijks in augustus in ‘De Nationale rekeningen’ gepubliceerd.

Kwartaalsectorrekeningen
Binnen 90 dagen na afloop van een verslagkwartaal komt de eerste kwartaalraming beschikbaar. Mocht er daarna nog nieuwe kwartaalinformatie beschikbaar komen, dan kunnen de ramingen van de eerste drie kwartalen in maart nog worden bijgesteld. Als in juni (nieuwe) jaarcijfers beschikbaar komen, dan worden de kwartaalcijfers opnieuw herzien zodat ze aansluiten op die jaarcijfers. De nieuwste kwartaalcijfers worden halverwege de maanden januari, april, juli en oktober op StatLine beschikbaar gesteld.

Hoe wordt het uitgevoerd
Belangrijkste bronnen

Bij de samenstelling van de sectorrekeningen wordt gebruik gemaakt van een groot aantal bronnen op uiteenlopende terreinen als productie, finale bestedingen, inkomen en financiering. Voorbeelden zijn statistieken over balansen en verlies- en winstrekeningen van niet-financiële ondernemingen, rapportages over financiële instellingen van De Nederlandsche Bank, overheidsadministraties van ministeries en gemeenten, budgetonderzoeken, statistieken van de buitenlandse handel en betalingsbalans.

Globale structuur integratiekader

Het systeem van de sectorrekeningen is een integratiekader waarbinnen de gebruikte bronnen met elkaar worden geconfronteerd. Daarna vinden in essentie twee integratieve bewerkingen plaats. Ten eerste worden per transactie of variabele middelen en bestedingen (over alle sectoren) met elkaar in evenwicht gebracht. Ten tweede worden per sector middelen en bestedingen (over alle transacties) met elkaar in evenwicht gebracht.
Coördinatie en integratie
Binnen de nationale rekeningen – en dus ook binnen het stelsel van sectorrekeningen – spelen coördinatie en integratie een sleutelrol. Coördinatie houdt in dat statistische eenheden in alle relevante statistieken op grond van dezelfde criteria worden ingedeeld, zodat de gegevens uit de afzonderlijke statistieken zo goed mogelijk op elkaar zijn afgestemd. Ook variabelen worden op uniforme wijze gedefinieerd. Integratie is het onderling afstemmen, completeren en consistent maken van statistische gegevens binnen een stelsel van definities en definitievergelijkingen. Door integratie komt extra informatie beschikbaar die in het oorspronkelijke cijfermateriaal niet aanwezig is.

Wat is de kwaliteit van de uitkomsten
Volgtijdelijke vergelijkbaarheid

In de sectorrekeningen is het correct weergeven van ontwikkelingen belangrijker dan het niveau van een variabele.

Revisie

Eens in de vijf à tien jaar worden de nationale rekeningen, en als onderdeel daarvan ook de sectorrekeningen, aan een grondige revisie onderworpen. Bij een revisie worden voor een bepaald jaar alle niveaugrootheden opnieuw vastgesteld. Tevens worden nieuw beschikbaar gekomen bronnen en rekenmethoden doorgevoerd. De meest recente revisie is over verslagjaar 2010.

De twee belangrijkste redenen voor een revisie zijn de internationale vergelijkbaarheid van de cijfers en de juistheid van de niveaus van de variabelen. Internationale vergelijkbaarheid van de cijfers vereist een goede, internationale afstemming van de wijze waarop de nationale jaar- en kwartaalsectorrekeningen tot stand komen. Nieuwe internationale verplichtingen en afspraken in EU-verband kunnen aanleiding zijn voor een revisie. Het betreft dan vooral de wijziging van concepten, de ramingsmethode en registratiewijze. Een andere, meer statistisch-technische reden voor een revisie is het conflict tussen het juiste niveau en de juiste ontwikkeling. Een relevante beschrijving van de economie voldoet in het ideale geval aan twee voorwaarden, te weten: actualiteit (een zo juist mogelijke beschrijving van de economie over een bepaalde periode) en continuïteit (volgtijdelijke vergelijkbaarheid van de beschrijving over een reeks van perioden). 

Beschrijving kwaliteitsstrategie

De sectorrekeningen vormen een samenhangend en geïntegreerd geheel, waarin alle variabelen op een consistente wijze met elkaar samenhangen. Dit draagt in belangrijke mate bij aan de kwaliteit en de gebruiksmogelijkheden van het systeem. De kwaliteit wordt bevorderd doordat de definitievergelijkingen die aan het systeem ten grondslag liggen het mogelijk maken om gegevens uit verschillende statistieken aan elkaar te relateren en met elkaar te confronteren. Als de uitkomsten van deze statistieken niet aansluiten, kan via integratie tot de meest plausibele schattingen worden gekomen. De gebruiksmogelijkheden van de sectorrekeningen worden bevorderd doordat de systematiek het mogelijk maakt allerlei verschijnselen met elkaar in verband te brengen. De bijstellingen tussen de opeenvolgende ramingen worden systematisch gevolgd.

De sectorrekeningen worden al jaren door het CBS gepubliceerd en kennen een stabiele kwaliteit.