Hoger onderwijs

Wat behelst het onderzoek

Doel

De statistiek Hoger Onderwijs geeft informatie over het aantal ingeschrevenen, eerstejaarsstudenten, geslaagden, studievoortgang, gemiddelde studieduur en de arbeidsmarktpositie van afgestudeerden in het hoger onderwijs (ho), het hoger beroepsonderwijs (hbo) en het wetenschappelijk onderwijs (wo) naar enkele kenmerken van de opleiding en die van de doelpopulatie.

Doelpopulatie

Alle ingeschrevenen, eerstejaarsstudenten en afgestudeerden in het door de overheid bekostigde hoger onderwijs. Vanaf het studiejaar 2014/’15 omvat de doelpopulatie ook alle ingeschrevenen, eerstejaarsstudenten, afgestudeerden en gepromoveerden aan de theologische universiteiten en de Universiteit voor Humanistiek. Deze studenten waren voorheen opgenomen in een aparte StatLinetabel.

Statistische eenheid

Ingeschrevenen, eerstejaarsstudenten, afgestudeerden en cohorten (jaargroepen).

Aanvang onderzoek

In StatLine staan over ingeschrevenen, eerstejaarsstudenten en afgestudeerden tabellen vanaf 1990/’91, over studievoortgang en de gemiddelde studieduur tabellen vanaf 1995/’96 en over de arbeidsmarktpositie tabellen vanaf 1999/'00.

Frequentie

Jaarlijks, voorlopige en definitieve cijfers.

Publicatiestrategie

Zodra over een nieuw studiejaar voorlopige cijfers beschikbaar zijn, worden deze toegevoegd aan de bestaande StatLine-tabellen. Gelijktijdig worden de voorlopige cijfers van het voorgaande studiejaar vervangen door definitieve cijfers.

Hoe wordt het uitgevoerd

Soort onderzoek

Integrale registratie op persoonsniveau door de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO), een agentschap van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW).

Waarnemingsmethode

Verplichte elektronische gegevensverstrekking aan DUO door de instellingen in het hoger onderwijs die door het Ministerie van OCW en het Ministerie van Economische Zaken (EZ) worden bekostigd op één peilmoment aan het begin van het studiejaar, namelijk 1 oktober.

Berichtgevers

Het CBS krijgt van DUO een verrijkt bronbestand en een koppeltabel, waardoor een koppeling met de Gemeentelijke Basisadministratie persoonsgegevens (GBA) mogelijk is.

Steekproefomvang

Niet van toepassing

Controle- en correctiemethoden

DUO controleert de gegevens van de hogescholen en universiteiten op volledigheid en inconsistenties en brengt zonodig in overleg met de instellingen verbeteringen aan in het bronbestand. Vervolgens verrijkt DUO het opgeschoonde bronbestand met een aantal gecoördineerde afleidingen (variabelen) die afgesproken zijn in de werkgroep Eéncijfer Hoger Onderwijs. In deze werkgroep zijn OCW, DUO, het CBS, de Hbo-raad en de VSNU (Vereniging van Universiteiten) vertegenwoordigd. Na ontvangst van het verrijkte bronbestand koppelt het CBS nog een aantal (nieuwe) gegevens aan het bestand. Het gaat daarbij vooral om een indeling van de studierichtingen volgens de International Standard Classification of Education (Isced) en persoonsgegevens uit het Sociaal Statistisch Bestand (SSB).

Weging

Niet van toepassing.

Wat is de kwaliteit van de uitkomsten

Nauwkeurigheid

De voorlopige cijfers geven doorgaans een kleine onderschatting (minder dan 0,5 procent) van het aantal ingeschrevenen en eerstejaarsstudenten als gevolg van latere leveringen van gegevens aan DUO. Daarnaast worden door DUO incidenteel verbeteringen bij de ‘oude’ jaren doorgevoerd. De definitieve cijfers geven wel een juist beeld van de werkelijkheid.

Volgtijdelijke vergelijkbaarheid

De cijfers over ingeschrevenen en eerstejaarsstudenten zijn vanaf het studiejaar 1990/’91 tot en met het studiejaar 2013/’14 vergelijkbaar in de tijd. Vanaf het studiejaar 2014/’15 is de doelpopulatie uitgebreid. Deze uitbreiding betreft een kleine groep van ongeveer 1000 ingeschrevenen.

Bij de afgestudeerden is na invoering van het bachelor-masterstelsel in het studiejaar 2002/’03 bij het hoger beroepsonderwijs aan iedereen een bachelordiploma uitgereikt, ongeacht of de afgestudeerde een opleiding ‘oude stijl’ of een bacheloropleiding met succes had afgerond.

Bij het wetenschappelijk onderwijs is daarentegen het aantal afgestudeerden voor een doctoraalstudie geleidelijk aan vervangen door het aantal afgestudeerden voor een bachelor- en de daaropvolgende masterstudie. Dit proces is nu bijna voltooid. Daarbij kan worden opgemerkt dat de doctoraal- en masterstudies een vrijwel vergelijkbaar opleidingsniveau hebben.

De rendementscijfers over de afgestudeerden voor het eerste einddiploma in het hoger onderwijs zijn bij het wetenschappelijk onderwijs niet vergelijkbaar in de tijd. De oorzaak hiervan is dat de bacheloropleidingen doorgaans 3-jarige studies zijn, terwijl de doctoraalopleidingen 4- of 5-jarige studies waren.

Beschrijving kwaliteitsstrategie

De door DUO verrijkte bestanden van de IB-Groep worden na binnenkomst nogmaals door specialisten van het CBS, de Hbo-raad en de VSNU gecontroleerd. Als verbeteringen noodzakelijk zijn, krijgt iedereen die bij het project Eéncijfer Hoger Onderwijs betrokken is van DUO een nieuw bestand om zodoende tot dezelfde uitkomsten te kunnen komen.