Geneesmiddelen

Wat behelst het onderzoek

Doel

Het samenstellen van cijfers over personen aan wie geneesmiddelen zijn verstrekt die vergoed worden door de basisverzekering.

Doelpopulatie

Personen aan wie gedurende het verslagjaar geneesmiddelen zijn verstrekt die worden vergoed vanuit de verplichte basisverzekering voor geneeskundige zorg. Het betreft alle personen die op enig moment in het verslagjaar ingeschreven zijn geweest in de Basisregistratie Personen (BRP). Tot 2010 hebben de cijfers ook betrekking op geneesmiddelenverstrekkingen aan personen die in de BRP ingeschreven zijn geweest, maar niet meer in Nederland woonachtig waren. Geneesmiddelen die aan opgenomen personen in ziekenhuizen (ziekenhuiszorg) en verpleeghuizen (AWBZ/Wlz) worden verstrekt, zijn niet inbegrepen. Verstrekte geneesmiddelen aan personen in verzorgingshuizen zijn wel inbegrepen.

Statistische eenheid

Personen.

Aanvang onderzoek

Er zijn cijfers beschikbaar vanaf 2006.

Frequentie

Jaarlijks.

Publicatiestrategie

Jaarlijks worden cijfers gepubliceerd in diverse StatLinetabellen:
• Personen met verstrekte geneesmiddelen; migratieachtergrond en generatie
• Personen met verstrekte geneesmiddelen; inkomen
• Personen met verstrekte geneesmiddelen; leeftijd en geslacht
• Personen met verstrekte geneesmiddelen; regio (GGD)
• Personen met verstrekte geneesmiddelen; regio (gemeente)
De cijfers over het meest recente verslagjaar zijn voorlopig. De cijfers over de overige jaren zijn definitief.

Hoe wordt het uitgevoerd

Soort onderzoek

Combinatie van gegevens uit registraties: de zorgverzekeraars leveren aan het Zorginstituut Nederland (tot april 2014 bekend als College voor Zorgverzekeringen, CVZ) gegevens over alle geneesmiddelenverstrekkingen per persoon die vergoed worden door de basisverzekering. Deze registratie bestaat sinds 2006 en wordt gebruikt voor de risicoverevening (RVE-bestanden), waarbij de zorgverzekeraars gecompenseerd worden specifieke eigenschappen van hun patiëntenpopulatie (leeftijd, geslacht, gezondheidsverschillen). Het is een volledig dekkend bestand dat nagenoeg volledig koppelbaar is met de BRP op basis van het burgerservicenummer (BSN). De indeling in geneesmiddelengroepen is gebaseerd op de G-standaard, de geneesmiddelendatabank van de Koninklijke Maatschappij ter bevordering der Pharmacie (KNMP).

Waarnemingsmethode

Bestanden met gegevens uit registraties worden elektronisch aan het CBS geleverd.

Berichtgevers

Het Zorginstituut Nederland ontvangt van de zorgverzekeraars gegevens over alle geneesmiddelenverstrekkingen per persoon die vergoed worden door de basisverzekering voor geneeskundige zorg.
De indeling in geneesmiddelgroepen op basis van artikelcodes wordt geleverd door Z-index van de Koninklijke Maatschappij ter bevordering der Pharmacie (KNMP) .Gemeenten in Nederland leveren de gegevens uit de BRP aan het CBS.

Steekproefomvang

Geen steekproef. Het betreft een integrale registratie van alle verstrekte geneesmiddelen die door de basisverzekering worden vergoed.

Controle- en correctiemethoden

Gegevens van het Zorginstituut Nederland zijn beoordeeld op volledigheid, plausibiliteit en consistentie. Daarbij is gebruik gemaakt van verschillende andere bronnen en andere verslagperioden.

Weging

Niet van toepassing.

Wat is de kwaliteit van de uitkomsten

Nauwkeurigheid

Het betreft een integrale registratie. De nauwkeurigheid van de statistiek is afhankelijk van de nauwkeurigheid van de registratie. Bijna alle gegevens zijn afkomstig uit de elektronische systemen van de openbare apotheken. Zie ook de informatie onder 'controle- en correctiemethoden'.

Volgtijdelijke vergelijkbaarheid

De statistiek komt vanaf startjaar 2006 op vergelijkbare wijze tot stand. Tot 2010 hebben de cijfers ook betrekking op geneesmiddelenverstrekkingen aan personen die in de BRP ingeschreven zijn geweest, maar niet meer in Nederland woonachtig waren. De invloed van de nadere afbakening van de populatie vanaf 2010 is echter gering. In de loop der tijd kunnen er ook wijzigingen zijn in de middelen die vergoed worden door de basisverzekeringen. Deze gelden landelijk. Hierdoor wordt de vergelijking in de tijd voor sommige geneesmiddelen bemoeilijkt. Verder komt het incidenteel voor dat de WHO besluit om geneesmiddelen aan een andere ATC-groep toe te delen, wat vergelijking in de tijd eveneens kan bemoeilijken.
Voor het achtergrondkenmerk inkomen wordt gebruik gemaakt van het gestandaardiseerd inkomen, op grond waarvan personen zijn ingedeeld in percentielen. Percentielgrenzen variëren daarbij van jaar op jaar. Wegens een wijziging in de wijze van samenstelling van de inkomensgegevens wijkt de indeling in inkomensgroepen vanaf 2015 iets af van die in eerdere jaren.

Beschrijving kwaliteitsstrategie

Uitkomsten van statistisch onderzoek worden pas gepubliceerd nadat deze zijn beoordeeld op plausibiliteit, en eventueel na aanpassing, akkoord zijn bevonden. Om de plausibiliteit van de uitkomsten vast te stellen zijn de volgende controles uitgevoerd:
1. Tijdreeksanalyse (consistentie in de tijd);
2. Kengetallenanalyse (verhouding tussen variabelen);
3. Confrontatie met uitkomsten uit andere bronnen, zoals SFK (Stichting Farmaceutische Kengetallen) en GIP (Geneesmiddelen Informatieproject).